91,9% dân số Việt Nam đã được phủ sóng 5G

Khoa học và công nghệ tiếp tục được xác định là lĩnh vực ưu tiên

Ngày 23/4, Hội thảo World Mobile Broadband & Cloud AI Summit 2026 do IDG Việt Nam phối hợp cùng Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam (REV) tổ chức thường niên từ năm 2009, dưới sự bảo trợ của các Bộ, ngành và Văn phòng Chính phủ, tiếp tục được triển khai với sự đồng hành của Hội Truyền thông Số Việt Nam (VDCA).

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh hạ tầng viễn thông Việt Nam ghi nhận nhiều bước tiến vượt bậc. Theo các báo cáo mới nhất, Việt Nam đã ban hành 11 nhóm công nghệ chiến lược với 35 sản phẩm công nghệ trọng điểm. Đến năm 2025, cả nước có 53 tổ chức khoa học công nghệ (KHCN) đạt trình độ khu vực và quốc tế, cùng 6 khu công nghệ cao đang hoạt động. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đã tiệm cận mức 50%.

Trên các bảng xếp hạng toàn cầu, Việt Nam hiện đứng thứ 44/139 quốc gia về chỉ số đổi mới sáng tạo (ĐMST) và xếp hạng 55 về hệ sinh thái khởi nghiệp. Đặc biệt, hạ tầng số tiếp tục là điểm sáng khi đến cuối tháng 3/2026, tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 91,9% dân số, với hơn 22,4 triệu thuê bao. Tốc độ Internet di động của Việt Nam đứng thứ 14 thế giới, Internet cố định xếp thứ 9 và hạ tầng IPv6 đứng thứ 7 toàn cầu.

Động lực tăng trưởng còn đến từ sự phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp (DN) công nghệ số với 1.394 DN mới được thành lập. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số đạt hơn 45 tỷ USD, tăng 32,2%, góp phần đưa tổng kim ngạch toàn ngành lên 172 tỷ USD. Quy mô thương mại điện tử cũng đạt 36 tỷ USD, gấp ba lần so với năm 2020.

Nhằm duy trì đà tăng trưởng này, Quốc hội đã phê chuẩn tổng kinh phí cho KHCN và chuyển đổi số (CĐS) năm 2026 đạt 65.020 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển chiếm 34.300 tỷ đồng, tạo nền tảng cho mục tiêu CĐS Quốc gia.

Phát biểu tại sự kiện, TS. Trần Đức Lai, Chủ tịch REV cho biết KHCN tiếp tục được xác định là lĩnh vực ưu tiên trong giai đoạn phát triển tới, giữ vai trò nền tảng với khả năng lan tỏa mạnh mẽ tới toàn bộ nền kinh tế. Đây được xem là yếu tố then chốt nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy ĐMST và bảo đảm chủ quyền số.

Việc tăng cường trao đổi, thúc đẩy triển khai các lĩnh vực này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn góp phần trực tiếp hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược về KHCN và CĐS.

Với chủ đề “5G & Internet tốc độ cao thúc đẩy công nghiệp CNTT, AI cho tương lai”, hội thảo tập trung thảo luận các vấn đề trọng tâm như phát triển hạ tầng băng thông rộng di động, tối ưu hóa mạng lưới, kết quả triển khai 5G tại các đô thị lớn, cũng như đề xuất lộ trình thương mại hóa 5G tại Việt Nam.

Bên cạnh đó là các nội dung liên quan đến dịch vụ nội dung số, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn, hướng tới phục vụ người dân và DN, thúc đẩy kinh tế số và xã hội số.

Tần số là tài nguyên đầu vào thiết yếu, “mở đường” cho sự phát triển của 5G

Ông Lương Xuân Trường, Phó Trưởng phòng Chính sách và Quy hoạch tần số, Cục Tần số Vô tuyến điện (VTĐ) - Bộ KH&CN, nhấn mạnh 5G là nền tảng kết nối với tốc độ cao, độ trễ thấp, đóng vai trò là một trong những trụ cột quan trọng để phát triển hạ tầng số hiện đại. Đây là nền tảng thúc đẩy quá trình CĐS toàn diện trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, từ kinh tế số, chính phủ điện tử, chính phủ số cho đến việc hỗ trợ ĐMST và phát triển các công nghệ số.

Vì vậy, ông Lương Xuân Trường nhấn mạnh: Tần số VTĐ là tài nguyên đầu vào thiết yếu, đóng vai trò “mở đường” cho sự phát triển của 5G.

Cục Tần số VTĐ đã chủ động tham mưu Bộ KH&CN triển khai các giải pháp quy hoạch và cấp phép một cách kịp thời. Trong giai đoạn 2024-2025, công tác này đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Sau hai cuộc đấu giá vào các năm 2024 và 2025, tổng lượng băng tần cấp cho thông tin di động tại Việt Nam đã tăng gấp đôi, từ 340 MHz năm 2023 lên khoảng 680 MHz vào tháng 9/2025.

Cũng theo ông Lương Xuân Trường, từ thực tiễn triển khai, một số bài học quan trọng đã được rút ra.

Thứ nhất là phải thực hiện quy hoạch tần số sớm, đầy đủ và kịp thời theo yêu cầu công nghệ. Ngay từ đầu, Việt Nam đã xác định rõ lộ trình đưa các băng tần quan trọng vào quy hoạch, đặc biệt là các băng tần trung.

Theo đó, quy hoạch băng tần cho triển khai 5G tại Việt Nam được xây dựng theo hướng đầy đủ và tối ưu, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới.

Cách tiếp cận tập trung vào việc khai thác đồng thời các băng tần trung như 2,6 GHz (băng tần C) và băng tần thấp 700 MHz, trong đó ưu tiên sử dụng các khối phổ tần lớn 100 MHz thay vì các khối nhỏ 10-20 MHz để nâng cao hiệu quả khai thác.

Đối với băng tần 700 MHz, đây được xác định là yếu tố then chốt nhờ khả năng phủ sóng rộng và xuyên thấu tốt, đặc biệt hiệu quả tại khu vực nông thôn và các trục giao thông. Việc cấp phát các khối phổ tần 100MHz ở băng tần trung kết hợp với cấu hình 2x10 MHz ở băng tần 700 MHz được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu suất băng rộng di động, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển 5G trên phạm vi toàn quốc.

Bài học thứ hai là cần duy trì chi phí tần số ở mức hợp lý để tạo điều kiện cho DN đầu tư phát triển mạng lưới.

Theo các nghiên cứu quốc tế, chi phí tần số nên chiếm khoảng 5-10% tổng chi phí đầu tư mạng. Tại Việt Nam, thông qua thiết kế chính sách đấu giá, chi phí này hiện được duy trì ở mức trung bình khoảng 6%, góp phần tạo động lực cho các nhà mạng mở rộng hạ tầng và cung cấp dịch vụ.

Ứng dụng 5G, đặc biệt là IoT, sẽ tiếp tục phát triển mạnh

Về xu hướng phát triển, Việt Nam nhận định các kịch bản ứng dụng 5G, đặc biệt là IoT, sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới. Điều này đòi hỏi phải tiếp tục chuẩn bị đầy đủ tài nguyên tần số và mở rộng hạ tầng mạng.

Đồng thời, một xu hướng quan trọng khác là tích hợp mạng mặt đất với kết nối vệ tinh nhằm mở rộng vùng phủ, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, đảm bảo kết nối liên tục và chất lượng cao cho người dân và DN.

“Trong thời gian tới, theo các dự báo, nhu cầu tần số sẽ tiếp tục tăng mạnh. Đối với 5G nâng cao (5G Advanced), mỗi nhà mạng có thể cần khoảng 200 MHz, trong khi với 6G, nhu cầu có thể lên tới 400 MHz. Trên cơ sở đó, chúng tôi đã chủ động chuẩn bị các bước đi cần thiết”, ông Lương Xuân Trường cho biết.

Cụ thể, trong cuối năm 2025, Bộ KH&CN đã trình Thủ tướng phê duyệt quy hoạch tần số quốc gia, trong đó đưa băng tần 600 MHz vào kế hoạch sử dụng trong tương lai, dự kiến sau khi hoàn tất chuyển đổi truyền hình số vào khoảng năm 2028. Đây là băng tần thấp rất quan trọng cho mở rộng vùng phủ.

Bên cạnh đó, phần băng tần còn lại trong dải 3,4 GHz, sau khi các hệ thống hiện hữu ngừng hoạt động, cũng sẽ được đưa vào khai thác để mở rộng băng tần liên tục, có thể đạt tới khoảng 700 MHz, đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài.

Ngoài ra, các băng tần cao hơn như 6 GHz cũng đang được nghiên cứu để phục vụ quá trình chuyển tiếp từ 5G sang 6G. Đồng thời, các băng tần tiềm năng như 7 GHz, 8 GHz, 15 GHz và các dải tần cao hơn cũng đang được xem xét trong các nghiên cứu quốc tế, và Việt Nam đang tham gia tích cực để có thể kịp thời đưa vào quy hoạch khi cần thiết.

Ông Nguyễn Phong Nhã, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ KH&CN, cho biết theo xu hướng quốc tế, các công nghệ 6G dự kiến sẽ được thử nghiệm vào khoảng năm 2028 trước khi tiến tới thương mại hóa.

Ông Nguyễn Phong Nhã cũng cho biết Việt Nam đã chủ động thành lập các ban chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho các DN và trường đại học nghiên cứu về 6G, nhằm bắt kịp xu thế và sẵn sàng triển khai cùng với thế giới.

“

Một điểm nhấn quan trọng của sự kiện là Lễ công bố các nhà cung cấp dịch vụ băng thông rộng di động, ISP và điện toán đám mây tiêu biểu năm 2026. Các giải thưởng được bình chọn dựa trên khảo sát mức độ hài lòng của người dùng dịch vụ viễn thông do IDG Việt Nam thực hiện, nhằm tôn vinh những DN có sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao.

Ở lĩnh vực viễn thông di động có hạ tầng, Viettel được vinh danh là nhà cung cấp dịch vụ tiêu biểu về chất lượng băng thông rộng di động, trong khi MobiFone nổi bật ở hạng mục chăm sóc khách hàng và khuyến mãi.

Ở nhóm nhà mạng không có hạ tầng (MVNO), iTel được ghi nhận là đơn vị tiêu biểu về chất lượng dịch vụ băng thông rộng di động.

Trong lĩnh vực viễn thông cố định, VNPT được trao giải về chất lượng dịch vụ băng thông rộng, còn FPT Telecom được vinh danh về chăm sóc khách hàng và các chương trình khuyến mãi. Đối với phân khúc hộ gia đình, VTC là đơn vị tiêu biểu về chất lượng dịch vụ băng thông rộng cố định.

Thông qua chuỗi hoạt động chuyên môn và vinh danh, World Mobile Broadband & Cloud AI Summit 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn kết nối các cơ quan quản lý, DN và chuyên gia trong lĩnh vực viễn thông - công nghệ, góp phần thúc đẩy hạ tầng số, tạo nền tảng cho sự phát triển của kinh tế số tại Việt Nam./.

HT