Xã Liêu Tú, TP. Cần Thơ: Điểm sáng trong xây dựng chính quyền số từ cơ sở

Cách tiếp cận hay trong việc xây dựng chính quyền số từ cấp xã

Ông Diệp Thanh Vĩnh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Liêu Tú cho biết, xây dựng chính quyền số không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin đơn thuần, mà là đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành, lấy người dân làm trung tâm, lấy dữ liệu số làm nền tảng và lấy dịch vụ công trực tuyến làm thước đo hiệu quả. Trên cơ sở đó, UBND xã đã ban hành đầy đủ các quyết định, kế hoạch, thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số, Tổ Công nghệ số cộng đồng từ xã đến ấp, tạo sự thống nhất trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công xã gắn với chuyển đổi số

Sau khi sáp nhập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025, Trung tâm phục vụ hành chính công xã Liêu Tú được tổ chức theo mô hình “một đầu mối - một quy trình - một hệ thống số”. Toàn bộ quy trình tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường điện tử, gắn với Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống một cửa điện tử thành phố. Năm 2025, Trung tâm phục vụ hành chính công xã Liêu Tú đã tiếp nhận 2.880 hồ sơ, trong đó 2.583 hồ sơ nộp trực tuyến, đạt tỷ lệ 89,69%, số hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,51%, tỷ lệ hài lòng của người dân đạt 100%, v.v cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình chính quyền số ở cấp xã.

Mô hình “Hỗ trợ tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính tại nhà”

Nhằm bảo đảm tính bao trùm của chuyển đổi số, xã Liêu Tú đã triển khai mô hình hỗ trợ tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính tại nhà cho người có công, hộ nghèo, gia đình chính sách. Mô hình này vừa ứng dụng nền tảng số, vừa phát huy tinh thần phục vụ, góp phần thu hẹp khoảng cách “số” giữa các nhóm dân cư, nhất là đồng bào Khmer và người cao tuổi.

Mô hình Tổ Công nghệ số cộng đồng gắn với phong trào “Bình dân học vụ số”

Ông Diệp Thanh Vĩnh cho biết, xã đã thành lập 1 Tổ Công nghệ số cộng đồng cấp xã và 8 Tổ Công nghệ số cộng đồng tại các ấp, trực tiếp “đi từng ngõ, gõ từng nhà” hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng VNeID, Cần Thơ Smart, Zalo OA địa phương, v.v. Đây là giải pháp quan trọng giúp chính quyền số đi vào đời sống người dân một cách thực chất.

Kết quả nổi bật trong xây dựng chính quyền số

Qua quá trình triển khai xây dựng chính quyền số từ cơ sở, xã Liêu Tú đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, thể hiện rõ hiệu quả thực chất của chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân, cụ thể:

Thứ nhất, hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo, điều hành của chính quyền cơ sở được nâng lên rõ rệt. Việc ứng dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành đã giúp UBND xã từng bước chuyển từ phương thức xử lý thủ công sang môi trường điện tử. Trong năm 2025, 100% văn bản chỉ đạo, điều hành của UBND xã được xử lý trên hệ thống điện tử; tỷ lệ ký số văn bản đạt trên 95%, góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính kịp thời và trách nhiệm trong điều hành.

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số đạt kết quả nổi bật, rõ nét. Sau khi Trung tâm phục vụ hành chính công xã Liêu Tú chính thức đi vào hoạt động, tổng số 2.880 hồ sơ thủ tục hành chính đã được tiếp nhận và giải quyết; trong đó có 2.583 hồ sơ được nộp trực tuyến, đạt tỷ lệ 89,69%. Số hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,51%, đặc biệt mức độ hài lòng của người dân đạt 100%, phản ánh hiệu quả rõ rệt của mô hình chính quyền số ở cấp xã.

Thứ ba, công tác số hóa hồ sơ, dữ liệu phục vụ chính quyền số được triển khai đồng bộ. Trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, xã đã thực hiện số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết một cách nghiêm túc, đồng bộ. Tỷ lệ số hóa thành phần hồ sơ đạt 99,10%, tỷ lệ số hóa kết quả đạt 98,71%, tạo nền tảng quan trọng cho việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu, hạn chế tình trạng yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin nhiều lần như trước đây.

Thứ tư, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và hình thành thói quen giao dịch số cho người dân. Cùng với việc đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, xã Liêu Tú đã tích cực triển khai thanh toán trực tuyến trong giải quyết thủ tục hành chính. Kết quả cho thấy, tỷ lệ hồ sơ thực hiện thanh toán trực tuyến đạt 90,42%, góp phần thay đổi thói quen giao dịch tiền mặt, nâng cao tính minh bạch và thuận tiện cho người dân.

Thứ năm, mối quan hệ giữa chính quyền với nhân dân ngày càng gần gũi, hiệu quả hơn. Thông qua các mô hình hỗ trợ tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính tại nhà, cùng với hoạt động của các Tổ Công nghệ số cộng đồng, chính quyền cơ sở đã chủ động tiếp cận, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng định danh điện tử, thanh toán số. Qua đó, chính quyền số không chỉ thể hiện bằng hệ thống công nghệ, mà còn bằng chất lượng phục vụ và sự hài lòng thực tế của nhân dân.

Có thể khẳng định, những kết quả đạt được với các số liệu cụ thể nêu trên đã cho thấy việc xây dựng chính quyền số ở xã Liêu Tú không mang tính hình thức, mà đã đi vào thực chất, tạo chuyển biến rõ nét từ phương thức điều hành của chính quyền, cải cách thủ tục hành chính, đến niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân. Đây là nền tảng quan trọng để xã tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền cơ sở hiện đại, minh bạch và phục vụ ngày càng tốt hơn trong thời gian tới.

Thách thức đặt ra và giải pháp tháo gỡ

Bên cạnh kết quả đạt được, việc xây dựng chính quyền số ở xã Liêu Tú vẫn còn một số khó khăn như: Thiếu nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin; trang thiết bị chưa đồng bộ; một bộ phận người dân, nhất là người lớn tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế về kỹ năng số và phương tiện tiếp cận công nghệ thông tin.

Từ thực tiễn triển khai tại xã Liêu Tú, ông Diệp Thanh Vĩnh, Chủ tịch UBND xã Liêu Tú cho rằng, để phát triển, xã Liêu Tú sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp bao gồm:

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao vai trò người đứng đầu trong chỉ đạo xây dựng chính quyền số; coi kết quả chuyển đổi số là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, cán bộ, công chức.

Hai là, đầu tư đồng bộ hạ tầng và trang thiết bị số, nhất là tại Trung tâm phục vụ hành chính công như: Bổ sung kinh phí mua sắm máy lấy số, máy quét mã QR căn cước công dân, nâng cấp các phần mềm chuyên ngành của các bộ, ngành với Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của thành phố Cần Thơ (phần mềm một cửa), ưu tiên các thiết bị phục vụ việc số hóa hồ sơ.

Ba là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức và phát huy hiệu quả Tổ Công nghệ số cộng đồng.

Bốn là, lấy người dân làm trung tâm của chính quyền số, tiếp tục đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, hỗ trợ, bảo đảm mọi người dân đều có khả năng tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ số.

Năm là, đẩy mạnh công tác chia sẻ dữ liệu của Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 nhằm phục vụ tốt cho việc thực hiện thủ tục hành chính cho công dân.

Thực tiễn xây dựng chính quyền số tại xã Liêu Tú cho thấy, nếu có quyết tâm chính trị cao, cách làm phù hợp và sự đồng thuận của nhân dân, thì chính quyền số hoàn toàn có thể bắt đầu từ cấp xã, từ những việc cụ thể, thiết thực, phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân. Đây là tiền đề quan trọng góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ./.

Ninh Xuân Diện - Tap chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam