Mắc ca Lâm Đồng: Khẳng định thương hiệu, mở rộng chuỗi giá trị bền vững

Bước tiến pháp lý quan trọng cho sản phẩm chủ lực

Trong những năm qua, cùng với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, cây mắc ca đã từng bước khẳng định tiềm năng kinh tế rõ nét. Không chỉ mang lại sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, khả năng chế biến sâu đa dạng, mắc ca còn góp phần cải thiện môi trường sinh thái và tạo sinh kế ổn định cho người dân nông thôn.

Tại Lâm Đồng, cây mắc ca được xác định là một trong những loại cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và chiến lược phát triển nông nghiệp đa giá trị. Nhờ lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng cùng trình độ sản xuất ngày càng được nâng cao, diện tích mắc ca trên địa bàn tỉnh liên tục mở rộng, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, gắn với chế biến và tiêu thụ.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển vẫn còn không ít hạn chế. Quy mô sản xuất còn phân tán, liên kết chuỗi chưa chặt chẽ; năng lực chế biến, bảo quản chưa đáp ứng yêu cầu; công tác truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu còn nhiều bất cập. Những yếu tố này đã ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh và tính bền vững của ngành hàng mắc ca.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng và quản lý nhãn hiệu chứng nhận “Mắc ca Lâm Đồng” được xem là giải pháp mang tính nền tảng. Đây không chỉ là công cụ bảo vệ thương hiệu, mà còn giúp chuẩn hóa chất lượng sản phẩm, nâng cao uy tín trên thị trường và mở rộng cơ hội tiêu thụ.

Ngày 12/2/2026, Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu số 596110 cho nhãn hiệu chứng nhận “Mắc ca Lâm Đồng”.

Tiếp đó, ngày 15/4/2026, tại Hội thảo “3 nhà” (Nhà quản lý - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông), Sở KH&CN Lâm Đồng được ủy quyền đã trao văn bằng bảo hộ chính thức cho Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Lâm Đồng - đơn vị chủ sở hữu nhãn hiệu.

Nền tảng pháp lý này cho phép thiết lập cơ chế kiểm soát đồng bộ từ vùng trồng, thu hoạch đến chế biến và thương mại hóa. Đồng thời, việc gắn nhãn hiệu chứng nhận lên sản phẩm giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện, tạo niềm tin và hạn chế tình trạng gian lận thương mại.

Lâm Đồng - Vùng đất hội tụ điều kiện “vàng” cho cây mắc ca

Lâm Đồng được đánh giá là một trong những địa phương có điều kiện tự nhiên lý tưởng để phát triển cây mắc ca. Với độ cao trung bình từ 800-1.000 m so với mực nước biển, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng nền đất bazan giàu dinh dưỡng, cây mắc ca sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng ổn định.

Hạt mắc ca Lâm Đồng nổi bật với nhân dày, hàm lượng dầu cao và hương vị thơm béo đặc trưng. Đây là những yếu tố quan trọng giúp sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Theo Sở NN&MT tỉnh Lâm Đồng, năm 2025, sản lượng mắc ca toàn tỉnh đạt khoảng 13.700 tấn, tăng gần 50% so với năm trước. Kết quả này có được nhờ việc áp dụng các giống chất lượng cao như OC, QN1, 246, 816 cùng các chính sách hỗ trợ sản xuất.

Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ phát triển diện tích mắc ca lên khoảng 37.000 ha, với sản lượng đạt 48.000 tấn. Đây là bước đi quan trọng nhằm đưa mắc ca trở thành một trong những ngành hàng chủ lực mới.

Không chỉ dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, Lâm Đồng còn chú trọng phát triển công nghiệp chế biến. Hiện toàn tỉnh có 34 cơ sở chế biến mắc ca từ sơ cấp đến chế biến sâu. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền hiện đại như rang sấy, tách vỏ, đóng gói đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

Nhờ đó, sản phẩm mắc ca Lâm Đồng đã từng bước tiếp cận và có mặt tại các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước châu Âu, mở ra hướng đi bền vững cho ngành hàng.

Gia tăng giá trị, củng cố niềm tin và phát triển chuỗi liên kết

Việc nhãn hiệu chứng nhận “Mắc ca Lâm Đồng” được bảo hộ và đưa vào sử dụng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả người sản xuất và doanh nghiệp.

Đối với nông dân, sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn và được gắn nhãn hiệu chứng nhận có thể tăng giá bán từ 10-20% so với sản phẩm thông thường. Quan trọng hơn, người trồng có cơ hội tham gia vào các chuỗi liên kết với doanh nghiệp chế biến, từ đó ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập.

Đối với doanh nghiệp, nhãn hiệu chứng nhận đóng vai trò như “tem bảo chứng” về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Đây là điều kiện thuận lợi để đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối hiện đại như siêu thị, cửa hàng nông sản sạch và các kênh bán lẻ lớn.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, các sản phẩm có nhãn hiệu chứng nhận sẽ dễ dàng chiếm được lòng tin, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh.

Không chỉ vậy, nhãn hiệu chứng nhận còn góp phần xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp cho sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương. Đây là cơ sở để Lâm Đồng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tham gia các chương trình OCOP, hội chợ, triển lãm và kết nối cung - cầu trên phạm vi toàn quốc.

Tại Hội thảo “3 nhà” tổ chức ngày 15/4/2026, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị mắc ca, từ tiêu chuẩn chất lượng, mã số vùng trồng đến cơ chế liên kết sản xuất và tiêu thụ. Nhiều kiến nghị cũng được đưa ra như hỗ trợ kỹ thuật canh tác, phòng trừ sâu bệnh, đầu tư công nghệ chế biến sâu và tăng cường xúc tiến thương mại.

Hướng tới phát triển bền vững và hội nhập quốc tế

Trong chiến lược phát triển nông nghiệp công nghệ cao, mắc ca được xác định là cây trồng có tiềm năng lớn, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh Lâm Đồng. Việc bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận không chỉ giúp định hình tiêu chuẩn chất lượng mà còn tạo nền tảng để mở rộng vùng trồng theo hướng an toàn, đạt các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP.

Bên cạnh giá trị kinh tế, cây mắc ca còn có khả năng thích ứng tốt với biến đổi khí hậu. Tán cây rộng, hệ rễ phát triển sâu giúp hạn chế xói mòn đất, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Đáng chú ý, việc được bảo hộ trong nước cũng là bước đệm để Lâm Đồng tiến tới đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại các thị trường quốc tế. Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ mắc ca trên thế giới ngày càng tăng, đây là cơ hội để sản phẩm của địa phương mở rộng thị phần, nâng cao giá trị xuất khẩu.

Với sự đồng hành của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, mắc ca Lâm Đồng đang từng bước khẳng định vị thế là sản phẩm nông nghiệp chủ lực mới. Nhãn hiệu chứng nhận không chỉ là dấu mốc pháp lý, mà còn là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị nông sản và quảng bá hình ảnh nông nghiệp Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững./.

LĐ