Hoàn thiện Luật Đo lường sửa đổi theo hướng chuyển đổi số và phân cấp quản lý
Hướng tới hoàn thiện khung pháp lý phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, Dự thảo Luật Đo lường sửa đổi được xây dựng với ba nhóm chính sách lớn, trong đó nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp và đổi mới phương thức quản lý trên nền tảng số.
Ngày 10/4, tại TP. Hồ Chí Minh, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội thảo góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định tham dự và chỉ đạo Hội thảo.
Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, sau hơn 14 năm thực hiện Luật Đo lường năm 2011, bối cảnh phát triển đất nước đã có nhiều thay đổi sâu sắc. Chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực tăng trưởng, kéo theo yêu cầu hoàn thiện thể chế để đáp ứng Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Trong bối cảnh đó, lĩnh vực đo lường cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về phương thức quản lý, hạ tầng kỹ thuật, liên thông dữ liệu và hội nhập quốc tế.
“Việc sửa đổi, bổ sung Luật Đo lường là cần thiết nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cùng với Chỉ thị số 38-CT/TW về đẩy mạnh công tác tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia. Đồng thời khắc phục những bất cập trong thực tiễn thi hành, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan và đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Luật Đo lường năm 2011, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và tiếp thu ý kiến các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cơ quan soạn thảo đã xây dựng Dự thảo Luật với ba nhóm chính sách lớn:
Thứ nhất, thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động đo lường, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động trên môi trường điện tử, môi trường số. Đẩy mạnh số hóa hồ sơ, dữ liệu, quy trình chuyên môn, từng bước chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên nền tảng số.
Thứ hai, nâng cao năng lực hệ thống đo lường quốc gia, đồng thời phát huy vai trò trung tâm của doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp không chỉ là đối tượng tuân thủ pháp luật mà còn tham gia tạo lập, vận hành, ứng dụng và phát triển hạ tầng đo lường, góp phần nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện quy định về quản lý nhà nước theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; làm rõ thẩm quyền của các cơ quan quản lý, đồng thời bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực.
Thứ trưởng cho biết thêm, theo kế hoạch, hồ sơ Dự thảo Luật sẽ được trình Chính phủ vào tháng 5/2026, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 7/2026 và dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026. Vì vậy, Hội thảo là hoạt động quan trọng nhằm lấy ý kiến rộng rãi, bảo đảm tính công khai, dân chủ trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật.
“Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng nhận được các ý kiến đóng góp sâu sắc, thẳng thắn từ các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và giới chuyên gia, qua đó tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Luật theo hướng sát thực tiễn, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế”, Thứ trưởng nói.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến cho Dự thảo Luật một số vấn đề như hoàn thiện hành lang pháp lý cho đo lường trên môi trường số, kiểm định các thiết bị nước, đơn giản hóa thủ tục trong kiểm định - hiệu chuẩn, làm rõ ranh giới giữa dịch vụ tự nguyện và hoạt động bắt buộc, cơ chế thúc đẩy xã hội hóa và thu hút doanh nghiệp đầu tư hạ tầng đo lường.
Ngoài ra, nhiều ý kiến cũng đề nghị tăng cường phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình, xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu thống nhất để nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm./.