Chuyển đổi số ở Trấn Yên, Lào Cai: Từ quyết tâm chính trị đến hành động đồng bộ vì người dân
Xác định chuyển đổi số (CĐS) là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển toàn diện, xã Trấn Yên (tỉnh Lào Cai) đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, sáng tạo và sát thực tiễn, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Chuyển đổi số bắt đầu từ quyết tâm chính trị
Ngay từ đầu năm 2025, cấp ủy, chính quyền địa phương đã chủ động cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn thành kế hoạch hành động rõ ràng, phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Điểm đáng chú ý là quá trình triển khai không dừng lại ở khẩu hiệu hay phong trào, mà được tổ chức một cách bài bản, có lộ trình và phân công trách nhiệm cụ thể.
Việc thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, CĐS, cải cách hành chính và Đề án 06 của xã đã tạo ra đầu mối điều hành thống nhất, bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận. Đồng thời, cơ chế hỗ trợ thông qua các tổ chuyên môn giúp kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.
Xã Trấn Yên cũng đã tập trung nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ và người dân, coi đây là nền tảng để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ tiếp theo. Phong trào “Bình dân học vụ số” được phát động đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Không chỉ dừng lại ở đào tạo lý thuyết, các hoạt động hướng dẫn được triển khai theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân dễ dàng tiếp cận và sử dụng các công cụ số trong đời sống hằng ngày.
Đặc biệt, việc thành lập 61 tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn đã trở thành điểm sáng nổi bật. Các tổ này đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền và người dân, trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt hay tham gia các nền tảng thương mại điện tử...
Chính quyền số vận hành hiệu quả, minh bạch
Song song với việc nâng cao năng lực số cho người dân, xã Trấn Yên cũng chú trọng xây dựng chính quyền số với mục tiêu phục vụ tốt hơn, nhanh hơn và minh bạch hơn.
Đến nay, toàn bộ cán bộ, công chức của xã đã sử dụng thành thạo hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số và thư điện tử công vụ. Việc xử lý công việc trên môi trường số không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động hành chính.
Đáng chú ý, tỷ lệ hồ sơ giải quyết qua dịch vụ công trực tuyến đạt mức tuyệt đối, phản ánh sự chuyển biến rõ nét trong cải cách thủ tục hành chính. Người dân có thể thực hiện các thủ tục cần thiết ngay tại nhà, giảm thiểu thời gian đi lại và chờ đợi.
Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư, chuẩn hóa và bảo đảm an toàn, an ninh mạng, tạo nền tảng vững chắc cho việc vận hành các hệ thống số một cách ổn định, liên tục.
Tính đến thời điểm hiện tại, 100% cán bộ, công chức xã Trấn Yên sử dụng hiệu quả hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số và thư điện tử công vụ; Tỷ lệ hồ sơ giải quyết dịch vụ công trực tuyến đạt 100%, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Thúc đẩy kinh tế số từ những mô hình cụ thể
Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực quản lý nhà nước, CĐS tại xã Trấn Yên còn được triển khai mạnh mẽ trong phát triển kinh tế, với nhiều mô hình cụ thể, thiết thực. Việc xây dựng mô hình chợ 4.0 tại chợ Cổ Phúc là một ví dụ điển hình.
Tại đây, các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt được áp dụng rộng rãi, góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng của người dân theo hướng hiện đại, tiện lợi và an toàn.
Cùng với đó, các sản phẩm đặc trưng của địa phương đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử, mở rộng kênh tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm. Doanh nghiệp trên địa bàn cũng tích cực ứng dụng công nghệ số trong quản lý và kinh doanh, từ sử dụng hóa đơn điện tử đến các nền tảng quản trị trực tuyến.
Đáng chú ý, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng điện thoại thông minh đạt mức cao tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận các dịch vụ số. Hệ thống trường học, thiết chế văn hóa cũng được kết nối Internet, góp phần thúc đẩy học tập suốt đời và nâng cao chất lượng đời sống tinh thần.
Đến nay, 100% sản phẩm OCOP được đưa lên sàn thương mại điện tử, 100% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử và nền tảng số. Tỷ lệ hộ gia đình có điện thoại thông minh đạt trên 95%; 100% trường học triển khai quản lý số; 100% thôn có nhà văn hóa được kết nối Internet, phục vụ hiệu quả nhu cầu tiếp cận thông tin, học tập suốt đời của nhân dân.
Khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo
Bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, xã Trấn Yên còn chú trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo như một động lực quan trọng của CĐS. Địa phương đã xây dựng cơ chế khuyến khích, đánh giá và công nhận các sáng kiến trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và CĐS. Qua đó, nhiều ý tưởng mới đã được hình thành, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn tại cơ sở.
Một trong những hướng đi đáng chú ý là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục mầm non, kết hợp với phương pháp giáo dục hiện đại nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và phát triển trẻ.
Tiêu biểu là việc xã Trấn Yên đã tiếp nhận và hoàn thiện hồ sơ đề xuất sáng kiến “Ứng dụng AI và CĐS quản lý phát triển trẻ mầm non, đổi mới phương pháp giáo dục STEAM tại Trường Mầm non Hoa Sen, xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai”, trình Sở Khoa học và Công nghệ đúng thời gian quy định.
Các hội nghị tập huấn, cuộc thi về ứng dụng công nghệ cũng được xã Trấn Yên tổ chức thường xuyên, tạo môi trường để cán bộ, công chức và người dân trao đổi, học hỏi và phát huy tính sáng tạo.
Tiêu biểu phải kể đến Hội nghị triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và tập huấn sử dụng các nền tảng AI nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc cho đội ngũ cán bộ, công chức; đồng thời triển khai Cuộc thi “Ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và CĐS”, tạo phong trào thi đua sôi nổi, khơi dậy tinh thần đổi mới, sáng tạo trong toàn xã.
Tăng cường truyền thông, tạo đồng thuận xã hội
Một yếu tố quan trọng giúp CĐS ở xã Trấn Yên đạt được kết quả tích cực là công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ, liên tục. Thông tin về CĐS được truyền tải qua nhiều kênh như hệ thống truyền thanh, cổng thông tin điện tử và mạng xã hội. Các nội dung được xây dựng gần gũi, dễ hiểu, giúp người dân nhận thức rõ lợi ích và chủ động tham gia.
Việc duy trì chuyên mục riêng về CĐS với số lượng lớn tin, bài (với hơn 100 tin, bài tuyên truyền) đã góp phần tạo dòng chảy thông tin liên tục, nâng cao nhận thức cộng đồng.
Đồng thời, chính quyền địa phương cũng thực hiện nghiêm túc việc cung cấp thông tin cho báo chí, cập nhật đầy đủ danh sách người phát ngôn, bảo đảm tính minh bạch và kịp thời; tích cực tham gia góp ý các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và của tỉnh liên quan đến quản lý, đầu tư, vận hành các hệ thống thông tin dùng chung.
Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, xã Trấn Yên đang tiếp tục đặt ra những mục tiêu cao hơn trong giai đoạn tới. Trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo đảm an toàn thông tin.
Đặc biệt, địa phương xác định cần tiếp tục hỗ trợ các nhóm yếu thế trong tiếp cận công nghệ, tránh tình trạng “khoảng cách số” gia tăng. Việc gắn CĐS với cải cách hành chính, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng đời sống người dân sẽ tiếp tục là định hướng xuyên suốt./.