Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng: Khoa học, công nghệ là động lực tăng trưởng mới

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối với 40 điểm cầu tại các tỉnh, thành ủy và Ban Tuyên giáo và Dân vận các địa phương, với khoảng 7.000 đại biểu tham dự.

Chủ trì hội nghị tại điểm cầu Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương có các đồng chí: Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Phạm Tất Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Trần Thanh Lâm; Phó Trưởng ban Đinh Thị Mai.

Cùng tham dự có Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Thanh Lâm.

Tại hội nghị, các đại biểu đã được quán triệt các chuyên đề: Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng; quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; quan điểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Trình bày chuyên đề “Những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn nhấn mạnh: Đại hội XIV đã xác lập hệ thống định hướng phát triển toàn diện, có cấu trúc rõ ràng, logic chặt chẽ. Trong đó, mô hình tăng trưởng mới giữ vai trò trung tâm; khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu; con người và văn hóa là nền tảng; quốc phòng, an ninh và đối ngoại là điều kiện bảo đảm; xây dựng Đảng là nhân tố quyết định. Sự phân tầng và liên kết hữu cơ này tạo nên một chỉnh thể chiến lược có tính hệ thống cao, giúp đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với thế chủ động, tự tin và bền vững.

Trình bày chuyên đề “Quan điểm về khoa học và công nghệ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết: Văn kiện Đại hội XIV thể hiện bước đột phá trong tư duy khi đặt khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng.

Khoa học - công nghệ không còn là yếu tố hỗ trợ mà trở thành cấu phần trực tiếp của nền kinh tế, gắn với nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Điểm nổi bật của cách tiếp cận mới là sự chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào mở rộng đầu vào sang tăng trưởng dựa vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ trưởng Lê Xuân Định trình bày 6 nội dung cốt lõi trong quan điểm của Đại hội XIV của Đảng về phát triển khoa học công nghệ.

Thứ nhất, nhận diện rõ tính chất của thời đại công nghệ, khi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra nhanh chóng, làm tri thức và dữ liệu trở thành yếu tố tạo giá trị trực tiếp.

Thứ hai, xác định khoa học công nghệ là động lực chính của tăng trưởng, thay thế vai trò của vốn và lao động truyền thống.

Thứ ba, yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, lấy công nghệ làm nền tảng năng suất và cạnh tranh.

Thứ tư, đặt khoa học công nghệ trong hệ sinh thái phát triển thống nhất, đó là “Doanh nghiệp làm trung tâm - Thị trường dẫn dắt - Nhà nước kiến tạo”.

Thứ năm, gắn khoa học công nghệ với tự chủ chiến lược quốc gia, nâng cao khả năng làm chủ công nghệ lõi.

Thứ sáu, đổi mới phương thức quản trị theo hướng dựa trên dữ liệu, kết quả và sản phẩm.

Giáo sư, Tiến sỹ Phùng Hữu Phú trình bày chuyên đề "Quan điểm về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng” với hai nội dung gồm: Khái quát quá trình hình thành, hoàn thiện đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam; Quan điểm xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Trình bày chuyên đề “Quan điểm về báo chí, xuất bản trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: Văn kiện Đại hội XIV của Đảng định vị báo chí, xuất bản, truyền thông trong mục tiêu chung là “chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại” thể hiện quyết tâm quy hoạch hệ thống công cụ tư tưởng, bảo đảm sự liên thông chặt chẽ giữa tin tức thời sự và tri thức chuyên sâu, tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần thực hiện đồng bộ, hiệu quả các quyết sách chiến lược, phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Công tác báo chí, xuất bản Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Nếu biết tận dụng cơ hội, đổi mới kịp thời, chúng ta có thể xây dựng một nền báo chí, xuất bản hiện đại, có sức cạnh tranh cao, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước. Ngược lại, nếu chậm đổi mới, chúng ta có thể tụt hậu, mất vai trò dẫn dắt trong hệ sinh thái truyền thông.

Hội nghị tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhằm giúp các cơ quan báo chí, xuất bản, đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức cả nước nắm vững nội dung cốt lõi và những điểm mới trong các văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nhất là những chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về báo chí - xuất bản; văn hóa, văn nghệ; khoa học, công nghệ và nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Từ đó, tạo sự thống nhất về ý chí và hành động, xây dựng chương trình hành động thiết thực; chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, góp phần đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống.

Kết luận hội nghị, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nêu rõ, để việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực thực sự hiệu quả, cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, các Liên hiệp Hội và hội chuyên ngành cần xác định việc học tập Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026, mà là nhiệm vụ xuyên suốt cả nhiệm kỳ và cần tổ chức triển khai quyết liệt, sáng tạo, hiệu quả vào đặc thù của từng lĩnh vực.

Các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí, xuất bản cần chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo phát triển", phải tạo ra không gian phát triển mới để báo chí, xuất bản thực hiện sứ mệnh dẫn dắt, định hướng thông tin, góp phần bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội.

Bên cạnh đó, phải chú trọng yếu tố con người trong việc triển khai thực hiện các nghị quyết nêu trên - đây là khâu đột phá của mọi đột phá. Tất cả các mục tiêu trên sẽ khó trở thành hiện thực nếu không có một đội ngũ cán bộ báo chí, xuất bản, trí thức, nghệ sĩ đủ tâm và đủ tầm./.

TH