Hà Tĩnh : Nâng cao chất lượng xét công nhận sáng kiến, đề tài khoa học
Hơn 300 đại biểu đại diện các sở, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục trên địa bàn Hà Tĩnh đã tham dự Hội nghị tập huấn hướng dẫn đánh giá, công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến và phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học đợt 1 năm 2026.
Ngày 26/3, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh tổ chức Hội nghị tập huấn phổ biến, hướng dẫn hoạt động xét, công nhận sáng kiến; đánh giá, công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến và hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đợt 1 năm 2026 trên địa bàn tỉnh.
Chất lượng hoạt động sáng kiến chưa đồng đều
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh Bùi Khắc Bằng cho biết, thời gian qua hoạt động sáng kiến tại cơ sở có bước phát triển về số lượng, song chất lượng chưa đồng đều.

Theo Phó Giám đốc Sở Bùi Khắc Bằng, ở nhiều địa phương, đơn vị, công tác đánh giá sáng kiến vẫn còn lúng túng, thiếu minh chứng cụ thể; việc tổ chức xét, công nhận ở một số nơi còn mang tính hình thức. Hồ sơ đề nghị công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến cũng như phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học còn nhiều sai sót, chưa đáp ứng yêu cầu theo quy định.
Thực tế này đặt ra yêu cầu phải nâng cao nhận thức, thống nhất cách hiểu và cách triển khai đối với công tác đánh giá sáng kiến, đề tài khoa học. Việc xét công nhận không chỉ dừng lại ở số lượng hồ sơ được nộp mà cần tập trung vào chất lượng, hiệu quả thực tế và khả năng áp dụng rộng rãi.
Từ yêu cầu đó, Hội nghị tập huấn lần này được tổ chức nhằm làm rõ những nội dung trọng tâm trong quá trình xét, công nhận sáng kiến và đề tài khoa học. Trong đó, các đại biểu được hướng dẫn về điều kiện công nhận sáng kiến; quy trình tổ chức, hoạt động của hội đồng cấp cơ sở; phương pháp đánh giá hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng; đồng thời được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận ở cấp tỉnh.
Bên cạnh việc phổ biến quy định, Hội nghị cũng tập trung nhận diện những tồn tại, hạn chế phổ biến hiện nay để từ đó đề ra giải pháp khắc phục, bảo đảm việc xét công nhận sáng kiến, đề tài khoa học được thực hiện đúng quy trình, thực chất và khách quan.
Hai chuyên đề trọng tâm tháo gỡ khó khăn cho cơ sở
Tại Hội nghị, các đại biểu đã được nghe hai chuyên đề quan trọng do lãnh đạo Phòng Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh trình bày.
Chuyên đề thứ nhất do bà Lê Thị Thanh Loan, Phó Trưởng phòng Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, trình bày với nội dung về các quy định đối với sáng kiến và những điểm mới trong đánh giá hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến; hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ.
Thông qua chuyên đề, các đại biểu được cập nhật những quy định mới, đồng thời làm rõ các tiêu chí đánh giá đối với từng loại hình sáng kiến, đề tài. Nội dung trình bày cũng chỉ ra những lỗi thường gặp trong quá trình xây dựng hồ sơ, xác định minh chứng và đánh giá kết quả áp dụng.
Chuyên đề thứ hai do ông Trần Mạnh Hùng, Trưởng phòng Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, trình bày với chủ đề giải pháp nâng cao chất lượng đánh giá, công nhận sáng kiến và đề tài khoa học từ quy định đến thực tiễn triển khai tại cơ sở.
Các nội dung được trình bày bám sát thực tế tại các cơ quan, đơn vị, nhất là những khó khăn phát sinh trong quá trình tổ chức hội đồng xét duyệt, đánh giá hồ sơ và xác nhận hiệu quả áp dụng. Qua đó, nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ, giúp các địa phương, đơn vị có thêm cơ sở để triển khai thống nhất.
Nội dung tập huấn đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu việc đánh giá phải bảo đảm thực chất, có minh chứng cụ thể và lượng hóa được hiệu quả về kinh tế, xã hội. Một sáng kiến chỉ được xem xét công nhận khi đã được áp dụng trong thực tế, mang lại hiệu quả rõ ràng và có khả năng nhân rộng.
Đối với đề tài khoa học, việc xác định phạm vi ảnh hưởng không chỉ dựa trên báo cáo hoặc nhận định chủ quan mà cần có căn cứ kiểm chứng, phản ánh được mức độ tác động trong thực tiễn. Đây được xem là yêu cầu quan trọng nhằm khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, chạy theo thành tích.
Đề cao trách nhiệm của người đứng đầu
Một trong những nội dung được Hội nghị làm rõ là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong tổ chức xét, công nhận sáng kiến và xác nhận hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học.
Theo đó, người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo việc rà soát, hoàn thiện quy chế hoạt động sáng kiến tại cơ quan, đơn vị; kiện toàn hội đồng đánh giá và bảo đảm quá trình xét duyệt được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định.
Tại Hội nghị, các đại biểu đã tích cực trao đổi, thảo luận và nêu lên nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, nhất là liên quan đến hồ sơ, minh chứng và quy trình đánh giá. Những ý kiến này đã được các báo cáo viên giải đáp cụ thể, qua đó góp phần thống nhất cách hiểu và cách triển khai trong toàn tỉnh.
Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bùi Phong An ghi nhận tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm của các đại biểu tham dự, đồng thời đánh giá cao những ý kiến trao đổi, thảo luận sát với thực tiễn.

Phó Giám đốc Bùi Phong An nhấn mạnh, trong thời gian tới, các địa phương, đơn vị cần tập trung nâng cao chất lượng công tác xét, công nhận sáng kiến và đánh giá hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học theo hướng thực chất, khách quan và đúng quy định.
Các đơn vị cần chú trọng hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, minh chứng; bảo đảm các kết quả được lượng hóa rõ ràng, có cơ sở kiểm chứng. Đồng thời, cần sớm tham mưu ban hành hoặc rà soát, hoàn thiện quy chế hoạt động sáng kiến tại cơ quan, đơn vị; kiện toàn hội đồng đánh giá và nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.
Ngoài ra, Phó Giám đốc Bùi Phong An cũng yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng chạy theo số lượng, hình thức; chỉ xem xét, công nhận đối với những sáng kiến, đề tài có hiệu quả thực sự, có khả năng nhân rộng và tạo ra giá trị thiết thực.
Sau Hội nghị, các đại biểu được đề nghị chủ động nghiên cứu, vận dụng linh hoạt những nội dung đã được tập huấn vào thực tiễn tại đơn vị; đồng thời tăng cường trao đổi, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Hội nghị tập huấn là hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng công tác xét, công nhận sáng kiến và đánh giá hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng của đề tài khoa học trên địa bàn tỉnh. Qua đó, thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Hà Tĩnh ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.
Bên cạnh nội dung chuyên môn, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh cũng lồng ghép hướng dẫn cài đặt và sử dụng ứng dụng công dân số Hà Tĩnh (i-HaTinh) cho các đại biểu tham dự. Nội dung hướng dẫn tập trung vào các chức năng chính như đăng ký, đăng nhập, phản ánh hiện trường, tra cứu thông tin và tương tác với chính quyền.

Hoạt động này góp phần nâng cao kỹ năng sử dụng nền tảng số cho đội ngũ cán bộ, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước và cộng đồng trên địa bàn tỉnh./.