Liên hợp quốc đề xuất Bộ KH&CN đăng cai đối thoại khu vực về quản trị AI năm 2026

Chiều ngày 19/3, tại trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân đã có buổi tiếp bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, cùng đoàn công tác.

Tại buổi làm việc, hai bên đã trao đổi về các nội dung hợp tác trong lĩnh vực chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và đặc biệt là đề xuất tổ chức một đối thoại chính sách khu vực về quản trị AI tại Việt Nam.

Khẳng định cam kết của Liên hợp quốc trong hỗ trợ triển khai Nghị quyết 57 của Việt Nam

Phát biểu tại buổi làm việc, bà Tamesis nhấn mạnh, trong thời gian qua, Liên hợp quốc đã và đang triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu chuyển đổi số và các ưu tiên theo Nghị quyết 57.

Nếu đối chiếu theo các trụ cột của Nghị quyết này, các chương trình hỗ trợ hiện nay tập trung mạnh vào hai lĩnh vực chính là phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ số trong các ngành, lĩnh vực cụ thể.

Một trong những nền tảng quan trọng của hợp tác là các hoạt động của UNESCO liên quan đến đạo đức AI và đánh giá mức độ sẵn sàng của quốc gia trong triển khai AI. Đây được xem là cơ sở quan trọng để Việt Nam xây dựng các chính sách phù hợp, đảm bảo phát triển AI một cách có trách nhiệm và bền vững.

Bên cạnh đó, Liên hợp quốc cũng nhìn nhận còn nhiều dư địa để mở rộng hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực như hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thể chế, tăng cường hợp tác quốc tế, cũng như đảm bảo an ninh mạng và phòng chống tội phạm mạng.

Một trong những công cụ quan trọng trong lĩnh vực này là Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (25-26/10/2025 tại Hà Nội), cùng với các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật từ Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC).

Mạng lưới phát triển năng lực AI toàn cầu: Cơ hội nâng cao vị thế của Việt Nam

Trong bối cảnh thúc đẩy hợp tác quốc tế, đại diện Liên hợp quốc cũng đề cập đến việc triển khai Thỏa ước Toàn cầu về Kỹ thuật số (UN Global Digital Compact), trong đó Việt Nam được đánh giá có vai trò ngày càng nổi bật.

Đặc biệt, phía Liên hợp quốc ghi nhận đề xuất của Bộ KH&CN về việc xây dựng một trung tâm khu vực về phát triển năng lực AI, với sự tham gia của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) - đơn vị được lựa chọn làm đầu mối tham gia mạng lưới toàn cầu trong lĩnh vực này.

Phát biểu tại buổi làm việc, đại diện PTIT cho biết, thực hiện sáng kiến của Liên hợp quốc, PTIT cùng các trường đại học và doanh nghiệp đang tham gia xây dựng mạng lưới phát triển năng lực AI toàn cầu nhằm chia sẻ nguồn lực.

Sáng kiến này đã trải qua nhiều vòng trao đổi để hoàn thiện quy chế hoạt động, dự kiến ra mắt vào tháng 6/2026. Cuộc họp đầu tiên sau khi thông qua cũng được đề xuất tổ chức tại Việt Nam, với vai trò là một trong những thành viên sáng lập.

Bà Pauline Tamesis đánh giá việc Việt Nam đăng cai một trung tâm trong mạng lưới khu vực sẽ giúp nâng cao vai trò của Việt Nam như một nhân tố quan trọng trong phát triển năng lực AI toàn cầu.

Trung tâm khu vực do Liên hợp quốc hỗ trợ không chỉ góp phần gia tăng vị thế mà còn khẳng định vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong thúc đẩy chương trình nghị sự về quản trị AI, đặc biệt tại khu vực châu Á và ASEAN.

Đề xuất này cũng được đánh giá phù hợp với các cam kết tại Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN, gắn với chương trình tổng thể chuyển đổi số của Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm.

Việc tập trung vào đào tạo kỹ năng chuyên sâu, phát triển nguồn nhân lực, triển khai thí điểm trong các lĩnh vực như y tế, nông nghiệp, dịch vụ công, cũng như đảm bảo truy cập dữ liệu an toàn và năng lực tính toán được cho là phù hợp với các ưu tiên phát triển quốc gia và mục tiêu tăng trưởng thu nhập cao.

Theo phía Liên hợp quốc, sáng kiến này có thể trở thành nền tảng hỗ trợ triển khai Nghị quyết 57, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cho các quốc gia ASEAN thông qua hợp tác và trao đổi kinh nghiệm.

Trong quá trình triển khai, Liên hợp quốc sẵn sàng huy động chuyên gia quốc tế hỗ trợ thiết kế trung tâm đào tạo khu vực, tư vấn các lĩnh vực ưu tiên cũng như các mô hình ứng dụng cụ thể.

Ngoài ra, vấn đề bảo đảm tính bền vững của trung tâm, bao gồm cơ chế tài chính và xây dựng quan hệ đối tác, cũng được Liên hợp quốc cam kết đồng hành, hỗ trợ trong quá trình phát triển lâu dài.

Bộ KH&CN Việt Nam được đề xuất đăng cai tổ chức đối thoại khu vực về quản trị AI

Cũng trong buổi làm việc, bà Pauline Tamesis đã đề xuất Bộ KH&CN xem xét đăng cai tổ chức một đối thoại chính sách khu vực về quản trị AI.

Sự kiện này được gợi ý tổ chức bên lề Diễn đàn Tương lai ASEAN (ASEAN Future Forum), dự kiến diễn ra vào ngày 2-3/6/2026 tại Hà Nội.

Đây sẽ là dịp quy tụ đông đảo đại biểu cấp cao từ các nước ASEAN, các tập đoàn công nghệ lớn, nhà đầu tư quốc tế và giới học thuật.

Theo đề xuất, đối thoại sẽ có quy tụ khoảng 30 đại biểu, nhằm đảm bảo chất lượng trao đổi thực chất, chuyên sâu giữa các bên liên quan, bao gồm đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và giới nghiên cứu.

Trọng tâm nội dung sẽ hướng tới vai trò của khu vực tư nhân trong thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng AI, không chỉ từ góc độ lợi nhuận mà còn trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, nâng cao chất lượng dịch vụ công và hiện đại hóa hệ thống quốc gia.

Bên cạnh đó, các chủ đề thảo luận cũng có thể bao gồm việc cân bằng giữa tự chủ chiến lược quốc gia trong phát triển AI với yêu cầu hợp tác quốc tế, cũng như vai trò của các nền tảng toàn cầu và đóng góp của Việt Nam trong mạng lưới AI khu vực và thế giới.

Đây cũng là những nội dung gắn với định hướng lớn về triển khai Nghị quyết 57, đặc biệt trong việc thúc đẩy chuyển giao từ nghiên cứu và phát triển (R&D) sang thương mại hóa và tạo ra giá trị kinh tế.

Đại diện Liên hợp quốc khẳng định sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và tổ chức đối thoại, từ xây dựng đề cương, thiết kế nội dung, kết nối chuyên gia quốc tế đến huy động nguồn lực từ các đơn vị chuyên môn tại trụ sở như Văn phòng Liên hợp quốc về Công nghệ số và Công nghệ mới nổi.

Đồng thời, hệ thống Liên hợp quốc tại Việt Nam cũng sẽ đóng vai trò nòng cốt trong việc phối hợp triển khai.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân đánh giá cao các đề xuất và hỗ trợ từ phía Liên hợp quốc. Tuy nhiên, ông cũng cho biết cần thêm thời gian để nghiên cứu, rà soát đầy đủ thông tin liên quan đến đề xuất, bao gồm nội dung, quy mô, cơ chế tổ chức cũng như các yếu tố đảm bảo nguồn lực.

Hiện đề xuất tổ chức đối thoại chính sách khu vực về quản trị AI mới ở giai đoạn ban đầu. Bộ KH&CN sẽ xem xét và có ý kiến chính thức sau khi đánh giá toàn diện các nội dung liên quan./.

TC