Bộ KH&CN lấy ý kiến dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Chuyển đổi số

Hội nghị được tiến hành trực tiếp và kết nối trực tuyến với các Sở KH&CN trong cả nước. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân chủ trì Hội nghị.

Mở rộng các kênh tham vấn khi xây dựng Nghị định hướng dẫn thi hành Luật chuyển đổi số

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân cho biết, Bộ tổ chức cuộc họp nhằm lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Chuyển đổi số (CĐS) vừa được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân, để bảo đảm luật được triển khai kịp thời và hiệu quả, các văn bản hướng dẫn thi hành, đặc biệt là nghị định và thông tư liên quan, cần được xây dựng và ban hành trước hoặc đồng thời với thời điểm luật có hiệu lực.

Do luật chỉ quy định những nguyên tắc và định hướng chung, việc cụ thể hóa thông qua các văn bản dưới luật là cần thiết để tạo cơ sở pháp lý cho quá trình triển khai trong thực tiễn.

Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN nhấn mạnh, việc xây dựng Nghị định lần này cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, với quá trình tham vấn rộng rãi và thực chất. Các đơn vị chủ trì soạn thảo được yêu cầu hoàn thiện bản dự thảo đầu tiên trong thời gian sớm nhất, sau đó tổ chức lấy ý kiến từ nhiều bên liên quan nhằm bảo đảm nội dung Nghị định sát thực tiễn và khả thi khi áp dụng.

Ngoài ra, cách thức lấy ý kiến cũng cần được đổi mới. Trước đây, việc góp ý cho các dự thảo văn bản đôi khi còn mang tính hình thức; nhiều cơ quan chỉ tập trung vào các nội dung liên quan trực tiếp đến lĩnh vực của mình, trong khi những vấn đề khác ít được quan tâm. Điều này có thể khiến một số quy định khi ban hành chưa phản ánh đầy đủ yêu cầu thực tiễn.

Vì vậy, trong quá trình xây dựng Nghị định lần này, Bộ KH&CN chủ trương mở rộng các kênh tham vấn. Trước hết là lấy ý kiến từ các Sở KH&CN, những đơn vị chịu tác động trực tiếp của luật và cũng là lực lượng triển khai chính ở địa phương.

Nếu cơ quan quản lý nhà nước không nắm rõ nội dung và tinh thần của luật cũng như các văn bản hướng dẫn, việc tổ chức thực hiện trong thực tế sẽ gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, Bộ cũng tổ chức tham vấn các chuyên gia trong lĩnh vực CĐS nhằm tiếp thu những ý kiến có chiều sâu về chuyên môn. Các cuộc họp với chuyên gia đã được tổ chức khẩn trương, với tinh thần làm việc nghiêm túc và nhiều đóng góp giá trị cho dự thảo Nghị định.

Ngoài ra, Bộ đang tiếp tục lấy ý kiến từ các bộ, ngành, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội. Đối tượng tham vấn bao gồm cả doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như các hộ kinh doanh - những chủ thể chịu tác động trực tiếp của quá trình CĐS.

Đồng thời, dự thảo cũng sẽ được công bố rộng rãi trên các kênh thông tin và truyền thông của Bộ để thu hút ý kiến đóng góp từ các tổ chức, cá nhân quan tâm.

“Việc lấy ý kiến rộng rãi sẽ giúp cơ quan soạn thảo phát hiện kịp thời những nội dung chưa phù hợp, đồng thời tiếp thu thêm các đề xuất mới để hoàn thiện chính sách”, Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân nhấn mạnh.

Dự thảo Nghị định tập trung xin ý kiến đối với 9 nhóm nội dung chính

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân, dự thảo Nghị định hiện đang tập trung xin ý kiến đối với 9 nhóm nội dung chính. Đầu tiên là những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai CĐS tại các địa phương.

Các địa phương được khuyến khích đề xuất những vấn đề cần điều chỉnh hoặc bổ sung trong Nghị định. Tuy nhiên, các nội dung đưa vào Nghị định phải bảo đảm phù hợp với phạm vi và tinh thần của Luật CĐS. Những đề xuất mới chưa được quy định trong luật sẽ cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trước khi xem xét bổ sung vào hệ thống pháp luật.

Nhóm nội dung thứ hai liên quan đến cấu trúc, bố cục và phạm vi điều chỉnh của Nghị định. Các đại biểu được đề nghị góp ý về cách sắp xếp các chương, mục và điều khoản nhằm bảo đảm tính logic và thuận lợi cho quá trình áp dụng.

Các nhóm nội dung tiếp theo gồm: Các hoạt động CĐS cần được quy định trong Nghị định; chiến lược, chương trình và kế hoạch CĐS; cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên môi trường số; phát triển và quản lý dữ liệu số, nền tảng số; cơ chế tài chính cho CĐS; phát triển kinh tế số; cùng các quy định về hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp.

Trong số các nội dung này, Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân đặc biệt nhấn mạnh hai vấn đề then chốt.

Thứ nhất là cơ chế tài chính cho CĐS. Nếu không tháo gỡ được những điểm nghẽn về nguồn lực tài chính, việc triển khai các nhiệm vụ CĐS sẽ gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến hiệu quả chung của chương trình.

Thứ hai là phát triển kinh tế số. Theo định hướng được đặt ra tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, kinh tế số cần đóng góp trên 30% GDP trong thời gian tới. Để đạt được mục tiêu này, cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh, trong quá trình ứng dụng công nghệ và CĐS.

“Bộ KH&CN luôn lắng nghe mọi ý kiến đóng góp từ các địa phương, chuyên gia và doanh nghiệp. Các đại biểu có thể trực tiếp phát biểu tại Hội nghị hoặc gửi ý kiến bằng văn bản thông qua đầu mối của Cục CĐS quốc gia để cơ quan soạn thảo tổng hợp, nghiên cứu và tiếp thu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị định”, Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân khẳng định.

Một số nội dung chính của dự thảo Nghị định

Tại Hội nghị, đại diện tổ soạn thảo cho biết: Dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm cụ thể hóa một số điều của Luật CĐS, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các hoạt động CĐS thống nhất trên phạm vi cả nước khi luật có hiệu lực. Nghị định do Bộ KH&CN chủ trì soạn thảo theo phân công của Chính phủ.

Một số nội dung chính của dự thảo Nghị định:

Thứ nhất, quy định về các hoạt động CĐS

Dự thảo Nghị định làm rõ các hoạt động cơ bản trong quá trình CĐS, bao gồm ứng dụng công nghệ số, số hóa dữ liệu, phát triển nền tảng số, đổi mới mô hình hoạt động và quản trị trên môi trường số. Các quy định này nhằm giúp các cơ quan, tổ chức xác định rõ phạm vi và cách thức triển khai CĐS.

Thứ hai, chiến lược, chương trình và kế hoạch CĐS

Dự thảo đưa ra quy định về việc xây dựng và triển khai các chiến lược, chương trình, kế hoạch CĐS ở cấp quốc gia, bộ, ngành và địa phương. Nội dung này nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong định hướng và mục tiêu phát triển CĐS.

Thứ ba, cung cấp thông tin và dịch vụ trên môi trường số

Dự thảo Nghị định quy định việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên môi trường mạng, hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, khuyến khích các tổ chức và doanh nghiệp phát triển các dịch vụ số mới, thúc đẩy quá trình số hóa hoạt động kinh tế - xã hội.

Thứ tư, phát triển và quản lý dữ liệu số

Dữ liệu được xác định là tài nguyên quan trọng trong CĐS. Dự thảo nghị định đưa ra các quy định về thu thập, quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu số, góp phần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế số và xã hội số.

Thứ năm, phát triển nền tảng số

Dự thảo Nghị định khuyến khích việc xây dựng và sử dụng các nền tảng số phục vụ quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công cũng như phát triển các mô hình kinh doanh mới. Các nền tảng số được coi là công cụ quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức.

Thứ sáu, cơ chế tài chính cho CĐS

Dự thảo quy định các cơ chế huy động và sử dụng nguồn lực tài chính cho CĐS, bao gồm ngân sách nhà nước và các nguồn lực xã hội. Nội dung này nhằm tháo gỡ các khó khăn về nguồn lực, tạo điều kiện cho các chương trình CĐS được triển khai hiệu quả.

Thứ bảy, phát triển kinh tế số

Dự thảo Nghị định đưa ra các quy định nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, đổi mới mô hình sản xuất và kinh doanh. Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh trong quá trình CĐS được xem là một nội dung quan trọng.

Thứ tám, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức

Dự thảo làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức liên quan trong việc triển khai CĐS. Điều này nhằm bảo đảm sự phối hợp đồng bộ trong quá trình thực hiện.

Thứ chín, điều khoản thi hành và chuyển tiếp

Dự thảo Nghị định quy định về hiệu lực thi hành, trách nhiệm tổ chức thực hiện và các điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm quá trình áp dụng được thuận lợi, không gây gián đoạn đối với các hoạt động đang triển khai.

Tại Hội nghị, đại diện các Sở KH&CN cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo Nghị định do tổ soạn thảo trình bày. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đưa ra một số ý kiến góp ý cụ thể, đề xuất Bộ KH&CN nghiên cứu, hoàn thiện các quy định nhằm bảo đảm việc triển khai phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng đơn vị và địa phương./.

TT