MWC 2026: Hành trình 6G bắt đầu, AI trao quyền cho tất cả

Tại thành phố Barcelona, ​​Tây Ban Nha, Hội nghị - Triển lãm Di động thế giới (MWC) 2026 đang diễn ra từ 2 - 5/3/2026.

Trong hơn hai thập kỷ qua, Mobile World Congress (MWC) đã chuyển mình từ một diễn đàn định hình tiêu chuẩn mạng di động và giới thiệu smartphone thành một sự kiện công nghệ toàn diện, nơi hội tụ các xu hướng kết nối, số hóa và đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Năm 2026, sự kiện này tiếp tục đánh dấu một bước ngoặt mới với chủ đề “Kỷ nguyên IQ” (The IQ Era) – hàm ý về kỷ nguyên kết nối thông minh, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành động lực cốt lõi tái cấu trúc hạ tầng truyền thông và hệ sinh thái công nghệ.

John Hoffman, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Hệ thống thông tin di động toàn cầu (GSMA), nhận định: “MWC ngày nay không còn chỉ là một cuộc tụ họp của ngành viễn thông. Nó đã trở thành nền tảng công nghệ toàn cầu tập trung vào kết nối, với sự tham gia đầy đủ của nhiều ngành công nghiệp”.

Hội nghị - triển lãm năm nay tập trung 6 chủ đề cốt lõi: Cơ sở hạ tầng thông minh, ConnectAI, AI cho doanh nghiệp (DN), AI Nexus, Tech4All và những người thay đổi cuộc chơi. Sáu chủ đề này phác họa lộ trình tiến hóa của xã hội thông minh - từ tái cấu trúc hạ tầng, nâng cấp thiết bị đầu cuối đến thâm nhập sâu của AI vào ứng dụng doanh nghiệp.

6G: Bước nhảy vọt công nghệ từ 5G-A đến thế hệ truyền thông tiếp theo

Trong 2 năm qua tại MWC, trọng tâm của các cuộc thảo luận trong ngành chủ yếu tập trung vào việc triển khai thương mại 5G-A (5G-A) - giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển từ 5G lên 6G.

Tuy nhiên, tại MWC 2026, tâm điểm đã chuyển sang 6G - thế hệ mạng được kỳ vọng định hình kỷ nguyên kết nối mới.

Theo báo cáo mới nhất “Tầm nhìn 2040: Nhu cầu phổ tần trong tương lai” (Vision 2040: Future Spectrum Needs) do GSMA công bố, khoảng năm 2030, 6G toàn cầu sẽ bắt đầu được triển khai thương mại.

Báo cáo dự báo đến năm 2040, có thể sẽ có 5 tỷ kết nối 6G trên toàn cầu, chiếm khoảng một nửa tổng số kết nối di động. Các quốc gia, khu vực như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, châu Âu, Ấn Độ, Việt Nam và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) sẽ trở thành những khu vực trọng điểm cho sự phát triển 6G.

Tại MWC 2026, lộ trình phát triển công nghệ của 6G dự kiến ​​sẽ trở nên rõ ràng hơn. Năm nay, các ông lớn trong chuỗi công nghiệp, bao gồm Qualcomm, China Mobile, China Unicom, China Telecom và các nhà mạng lớn của châu Âu, đều sẽ đưa ra định nghĩa và tầm nhìn riêng của họ về 6G tại hội nghị.

Đằng sau cuộc cạnh tranh giành “quyền định nghĩa” này là một chiến lược bố trí cho quyền lên tiếng trong ngành công nghiệp viễn thông trong thập kỷ tới.

Từ góc độ kỹ thuật, 6G sẽ mang lại những thay đổi mang tính cách mạng nào?

Thứ nhất, xét về các chỉ số hiệu năng, 6G sẽ đạt được sự cải thiện gấp 10 - 100 lần so với 5G.

Thứ hai, 6G sẽ phá vỡ ranh giới giữa giao tiếp và nhận thức, hiện thực hóa sự tích hợp giữa giao tiếp và nhận thức. Điều này có nghĩa là các mạng truyền thông trong tương lai sẽ không chỉ là đường truyền dữ liệu mà còn có khả năng nhận thức môi trường, nhận dạng mục tiêu và định vị chính xác.

Quan trọng hơn, 6G sẽ xây dựng một mạng lưới phủ sóng toàn diện tích hợp “không gian, không khí, đất liền và biển cả” (space, air, land, and sea). Nếu 5G chủ yếu giải quyết vấn đề vùng phủ sóng mặt đất, thì 6G sẽ mở rộng mạng lưới truyền thông ra không gian, đại dương và không trung.

MWC 2026 chứng kiến ​​màn trình diễn đầu tiên của các nguyên mẫu công nghệ 6G chủ chốt. Các công nghệ tiên tiến như truyền thông terahertz (THz), bề mặt thông minh có thể cấu hình lại (RIS), kiến ​​trúc mạng gốc AI và truyền thông lượng tử đều có thể được trình bày dưới dạng bản demo.

Đặc biệt, sự tích hợp giữa AI và 6G sẽ là trọng tâm của các cuộc thảo luận. Mạng 6G trong tương lai sẽ không còn là một kiến ​​trúc tĩnh và được thiết lập sẵn mà là một “hình thái sống thông minh” với khả năng tự học, tự tối ưu hóa và tự tiến hóa.

Đồng thời, các nhà sản xuất thiết bị như Huawei và ZTE sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập tiêu chuẩn 6G. MWC 2026 sẽ là một sân khấu quan trọng để tất cả các bên thể hiện tiềm năng công nghệ 6G và tìm kiếm liên minh công nghiệp.

AI Nexus và diện thoại robot: Cuộc cách mạng dựa trên tác nhân của các thiết bị đầu cuối thông minh

Nếu 6G đại diện cho tương lai của công nghệ kết nối, thì AI Nexus đại diện cho tương lai của các thiết bị đầu cuối.

Trong số 6 chủ đề của MWC 2026, khái niệm “AI Nexus” đặc biệt thu hút sự chú ý. Tại MWC 2026, khái niệm này được nhấn mạnh như một sự chuyển hóa: smartphone từ công cụ phản hồi thụ động trở thành tác nhân chủ động.

Những tiến bộ lớn được Google công bố trước triển lãm là một minh chứng mạnh mẽ cho xu hướng này. Gemini sẽ có khả năng vận hành điện thoại một cách chủ động, cho phép thực hiện tác vụ phức tạp thay người dùng. Từ đặt bàn ăn đến hoàn tất thanh toán, AI có thể tự vận hành ứng dụng mà không cần thao tác thủ công từng bước.

Tại thị trường Trung Quốc, các sản phẩm như “Doubao Phone” do ByteDance ra mắt cũng hướng đến xu hướng AI. Những sản phẩm này nỗ lực tích hợp sâu các khả năng xử lý mô hình lớn vào lớp nền tảng của hệ điều hành, biến AI thành “linh hồn” của điện thoại chứ không phải là “ứng dụng”.

Từ phản hồi thụ động đến dịch vụ chủ động, từ chức năng đơn lẻ đến tích hợp theo kịch bản, và từ tương tác người-máy đến tương tác người-người, cho đến nay, con đường tiến hóa này của điện thoại AI đã được hầu hết các bên tham gia trong ngành công nhận.

Tuy nhiên, sự đổi mới đáng chú ý nhất tại MWC năm nay có thể không phải là điện thoại di động truyền thống mà là điện thoại robot và robot hình người đầu tiên được Honor ra mắt.

Chiếc smartphone dựa trên AI này, lần đầu tiên xuất hiện vào ngày 15/10/2025, được ca ngợi là “điện thoại robot” đầu tiên trên thế giới.

Nó được trang bị tính năng xoay nghiêng robot, có thể mở ra chỉ bằng một phím bấm trong quá trình sử dụng để thực hiện các tác vụ như tự động bố cục ảnh và theo dõi mục tiêu.

Điều này không chỉ là sự mở rộng về mặt vật lý của điện thoại mà còn biến điện thoại từ một công cụ liên lạc thành một tác nhân thông minh với khả năng hành động vật lý.

Khi bạn quay video, Robot Phone có thể tự động theo dõi các mục tiêu di chuyển; khi bạn thực hiện cuộc gọi video, nó có thể tự động điều chỉnh góc để giữ bạn ở trung tâm khung hình. Khả năng “dịch vụ chủ động” này là sự thể hiện phần cứng của khái niệm tác nhân AI.

Điều thú vị hơn nữa, Honor sẽ ra mắt một robot hình người tại MWC 2026. Đây là lần đầu tiên một sản phẩm được chính thức công bố kể từ khi Honor tuyên bố gia nhập lĩnh vực robot vào tháng 5 năm 2025.

Sự chuyển hướng của các nhà sản xuất điện thoại di động (ĐTDĐ) sang lĩnh vực AI và robot không chỉ đơn thuần là đa dạng hóa kinh doanh mà còn là sự mở rộng tất yếu của quá trình tích lũy công nghệ.

Smartphone hiện đại bản thân chúng là những thiết bị tinh vi tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến: Chip xử lý hiệu năng cao, cảm biến đa phương thức, thuật toán AI, sản xuất chính xác và quản lý chuỗi cung ứng… Những khả năng này có thể được chuyển giao một cách tự nhiên sang lĩnh vực robot.

Đặc biệt, các công nghệ như thị giác AI, điều khiển chuyển động và tương tác giọng nói, với kinh nghiệm tích lũy được trên ĐTDĐ, có thể được áp dụng trực tiếp vào hệ thống nhận thức và ra quyết định của robot.

Từ góc độ ngành công nghiệp, việc các nhà sản xuất ĐTDĐ tham gia vào lĩnh vực robot mang lại nhiều giá trị. Nó mở ra một đường cong tăng trưởng mới cho ngành công nghiệp ĐTDĐ vốn đã rất cạnh tranh. Trong bối cảnh thị smartphone toàn cầu đang chậm lại, robot đại diện cho một thị trường tiềm năng trị giá hàng nghìn tỷ USD.

Đồng thời, nó thúc đẩy sự phổ biến của các loại robot dịch vụ. Các nhà sản xuất ĐTDĐ có lượng người dùng lớn, hệ thống kênh phân phối hoàn thiện và sức ảnh hưởng thương hiệu mạnh, có thể nhanh chóng đưa các sản phẩm robot ra thị trường tiêu dùng.

Ngoài ra, nó còn thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ AI vào thực tiễn. Khả năng của các mô hình lớn không còn bị giới hạn ở đám mây và màn hình mà được đưa vào thế giới thực thông qua hình thức vật lý của robot, thực sự trở nên “hữu hình”.

Honor không phải là trường hợp cá biệt. Vivo, một nhà sản xuất smartphone khác, đã công bố thành lập phòng thí nghiệm robot vào năm 2025, và Xiaomi trước đó đã công bố mô hình VLA AI, Xiaomi - Robotics - 0.

Những động thái này cho thấy các nhà sản xuất ĐTDĐ hàng đầu đang chuẩn bị cho “kỷ nguyên hậu smartphone”. Cạnh tranh trong tương lai sẽ không còn giới hạn ở ĐTDĐ đơn lẻ mà sẽ mở rộng ra toàn bộ hệ sinh thái AIoT, bao gồm nhà thông minh, thiết bị đeo, ô tô và robot.

Truyền thông vũ trụ: Sự mở rộng vô hạn của ranh giới kết nối

MWC 2026 lần đầu tiên đưa truyền thông vũ trụ vào chủ đề chính thức. Trong khuôn khổ “Cơ sở hạ tầng thông minh”, các chủ đề tiên tiến như truyền thông vũ trụ, NTN (Mạng phi mặt đất) (Non - Terrestrial Network) và trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho lượng tử được đặt làm trọng tâm.

Điều này đánh dấu sự chuyển dịch của ngành công nghiệp truyền thông từ “phủ sóng toàn mặt đất” (full - ground coverage) sang “tích hợp không gian - không khí” (space - air integration) và từ phủ sóng hai chiều sang phủ sóng ba chiều.

Tuyên bố chính thức của GSMA đã nêu rõ tầm nhìn này: “Từ 5G Advanced và mạng riêng đến vệ tinh, NTN và trung tâm dữ liệu lượng tử, chúng tôi sẽ chứng minh cách cơ sở hạ tầng tự động hóa, được điều khiển bởi AI có thể cải thiện hiệu quả, khả năng mở rộng và khả năng phục hồi. Sự chuyển đổi này không chỉ có thể giải phóng tiềm năng công nghiệp mới mà còn đẩy nhanh quá trình ra quyết định dựa trên dữ liệu”.

Các từ khóa trong tuyên bố này là “được điều khiển bởi AI” và “tự động hóa”. Cơ sở hạ tầng tương lai sẽ không chỉ là một đường ống kết nối mà còn là một thực thể có khả năng ra quyết định thông minh.

Quá trình thương mại hóa truyền thông vũ trụ đang được đẩy nhanh. Các dự án vệ tinh quỹ đạo thấp như Starlink của SpaceX, Project Kuiper của Amazon và OneWeb đã chứng minh tính khả thi và giá trị thương mại của Internet vệ tinh./.

QA