Thông suốt kết nối, an toàn không gian số dịp Tết

Khi Tết gắn chặt với không gian số

Những năm gần đây, Tết không chỉ hiện diện trong không gian vật lý của gia đình, làng quê, mà còn lan tỏa mạnh mẽ trên không gian số. Với nhiều người, đặc biệt là lao động xa quê, mạng internet trở thành “sợi dây” kết nối cảm xúc trong những thời khắc thiêng liêng nhất của năm.

Chị Nguyễn Thị Hồng, công nhân đang làm việc tại Bắc Ninh, chia sẻ: “Mấy năm nay tôi không về quê, Tết chủ yếu gọi video cho bố mẹ và các con. Đêm giao thừa cả nhà mở điện thoại cùng lúc, vừa chúc Tết, vừa xem pháo hoa. Nếu mạng yếu hay gián đoạn thì rất buồn”.

Không chỉ phục vụ nhu cầu liên lạc, mạng viễn thông còn gắn liền với sinh kế của nhiều người. Anh Trần Minh Đức, tiểu thương kinh doanh online tại TP. Hồ Chí Minh, cho biết: “Dịp Tết khách vẫn đặt hàng, hỏi thăm liên tục. Mạng chập chờn là coi như mất đơn. Với người bán hàng online, mạng ổn định ngày Tết quan trọng không kém ngày thường”.

Theo đánh giá của các doanh nghiệp viễn thông, lưu lượng sử dụng dịch vụ thoại và dữ liệu trong dịp Tết thường tăng mạnh, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm như đêm giao thừa, mùng 1 Tết. Bên cạnh đó, xu hướng sử dụng dịch vụ số ngày càng đa dạng, từ gọi video, livestream, xem truyền hình trực tuyến, đến thanh toán điện tử, đặt dịch vụ du lịch, mua sắm online… khiến áp lực lên hạ tầng mạng ngày càng lớn.

Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm thông tin liên lạc dịp Tết không còn là nhiệm vụ mang tính thời vụ, mà trở thành yêu cầu thiết yếu gắn với chất lượng sống của người dân và sự vận hành bình thường của xã hội số.

Công tác chuẩn bị từ sớm: Không đợi đến Tết mới lo chống nghẽn

Trên thực tế, công tác chuẩn bị cho cao điểm Tết Nguyên đán 2026 đã được triển khai từ nhiều tháng trước. Tết được coi là một “đỉnh tải đặc biệt” có thể dự báo, vì vậy các doanh nghiệp viễn thông đều xây dựng kịch bản chi tiết theo từng cấp độ lưu lượng.

Theo đại diện một doanh nghiệp viễn thông lớn, ngay từ cuối quý IV-2025, các nhà mạng đã tiến hành phân tích dữ liệu sử dụng của các năm trước để xác định những “điểm nóng” có nguy cơ quá tải trong dịp Tết. Đó là các khu vực trung tâm đô thị, bến xe, ga tàu, sân bay, khu du lịch, khu vực tổ chức lễ hội xuân và những địa bàn có đông công nhân, sinh viên ở lại dịp Tết.

“Không chỉ xác định theo địa bàn, chúng tôi còn dự báo theo khung giờ. Ví dụ, đêm giao thừa tập trung lưu lượng thoại và video call; ban ngày mùng 1, mùng 2 Tết lại tăng mạnh lưu lượng dữ liệu do người dân xem video, lướt mạng xã hội, giải trí trực tuyến”, đại diện kỹ thuật Viettel chia sẻ.

Trên cơ sở đó, các nhà mạng xây dựng “bản đồ nghẽn mạng” để chủ động phương án nâng cấp, tối ưu trước khi cao điểm diễn ra.

Một trong những giải pháp được các nhà mạng triển khai đồng loạt là tăng dung lượng mạng tại các khu vực dự báo lưu lượng cao. Viettel cho biết, đã mở rộng băng thông, tối ưu cấu hình mạng 4G và 5G tại nhiều địa bàn trọng điểm, đồng thời chuẩn bị sẵn các trạm phát sóng lưu động để ứng cứu khi cần thiết.

VNPT cũng triển khai hàng chục trạm phát sóng lưu động tại các điểm tập trung đông người như quảng trường trung tâm, khu vực bắn pháo hoa, lễ hội xuân ở các tỉnh, thành phố lớn. Các trạm này được thiết kế có thể triển khai nhanh, linh hoạt, sẵn sàng “kéo đến đâu, bật sóng đến đó” trong thời gian ngắn.

Đại diện VNPT cho biết: “Trạm lưu động giống như ‘đội phản ứng nhanh’. Khi lưu lượng tăng đột biến hoặc xảy ra sự cố cục bộ, trạm có thể được điều động ngay để bảo đảm kết nối”.

Không chỉ đầu tư hạ tầng, các nhà mạng còn tăng cường nhân lực trực kỹ thuật trong suốt kỳ nghỉ Tết. Tại các trung tâm điều hành mạng, lực lượng kỹ sư được bố trí trực 24/7 để giám sát chất lượng dịch vụ theo thời gian thực.

Đại diện MobiFone cho biết, trong dịp Tết, doanh nghiệp áp dụng cơ chế “xử lý sự cố trong giờ vàng”, nghĩa là mọi dấu hiệu bất thường về chất lượng mạng đều phải được phát hiện và xử lý ngay, không chờ đến khi khách hàng phản ánh. Các hệ thống giám sát tự động được sử dụng để cảnh báo sớm nguy cơ nghẽn hoặc suy giảm chất lượng dịch vụ.

“Người dùng chỉ thấy mạng mượt hay chậm, nhưng phía sau là cả một hệ thống theo dõi từng chỉ số kỹ thuật. Chúng tôi cố gắng xử lý trước khi người dân kịp nhận ra có vấn đề”, đại diện MobiFone chia sẻ.

Tại nhiều địa phương, các nhà mạng đã chủ động làm việc với chính quyền để rà soát vùng phủ sóng, đặc biệt tại các khu vực tổ chức lễ hội xuân, điểm du lịch dự kiến đón lượng lớn du khách. Vietnamobile cho biết, dù quy mô nhỏ hơn các doanh nghiệp lớn, nhưng vẫn tập trung nguồn lực tại những khu vực đông thuê bao, phối hợp với đối tác hạ tầng để bảo đảm chất lượng dịch vụ.

Tết 2026 cũng là dịp mạng 5G tiếp tục được kỳ vọng phát huy vai trò trong việc giảm tải cho mạng 4G tại các đô thị lớn. Với khả năng truyền dữ liệu tốc độ cao và độ trễ thấp, 5G giúp đáp ứng tốt các nhu cầu sử dụng dữ liệu lớn như xem video chất lượng cao, livestream, gọi video nhóm.

Anh Lê Quốc Tuấn, sinh viên tại Hà Nội, chia sẻ: “Những lúc đông người, dùng 5G thấy ổn định hơn. Nếu được mở rộng thêm, chắc chắn sẽ giảm áp lực cho mạng 4G trong dịp Tết”.

Không chỉ thông suốt mà còn an toàn trên không gian mạng

Cùng với việc bảo đảm thông tin liên lạc, vấn đề an toàn, an ninh thông tin trong dịp Tết cũng được các cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm. Thực tế cho thấy, dịp lễ, Tết thường là thời điểm các hành vi tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến, phát tán tin nhắn rác, cuộc gọi rác có xu hướng gia tăng.

Theo Cục An toàn thông tin, dịp Tết Nguyên đán là thời điểm người dân sử dụng dịch vụ số nhiều nhất trong năm, kéo theo nguy cơ gia tăng các hành vi tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến. Cơ quan này khuyến cáo các doanh nghiệp viễn thông tăng cường giám sát, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nâng cao cảnh giác trong quá trình sử dụng dịch vụ số.

Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp viễn thông được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, chủ động phát hiện, ngăn chặn các nguy cơ mất an toàn thông tin, xử lý kịp thời các sự cố phát sinh. Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, việc bảo vệ người dùng trước các chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi được xác định là nhiệm vụ quan trọng.

Ở góc độ địa phương, nhiều tỉnh, thành phố đã phối hợp với các nhà mạng rà soát hạ tầng viễn thông tại các khu vực trọng điểm, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân sử dụng dịch vụ viễn thông, internet an toàn trong dịp Tết. Người dân cũng bày tỏ mong muốn không chỉ được sử dụng mạng ổn định, mà còn an tâm khi tham gia các hoạt động số. Bà Trần Thị Mai, hưu trí tại TP. Hải Phòng, chia sẻ: “Tết con cháu gửi tiền mừng tuổi online, gọi video suốt ngày. Tôi mong các cơ quan quản lý và nhà mạng kiểm soát tốt để người già không bị lừa đảo”.

Giữ kết nối để Tết trọn vẹn hơn

Từ những cuộc gọi chúc Tết giản dị đến các giao dịch số phức tạp, hạ tầng viễn thông đang âm thầm nâng đỡ nhịp sống hiện đại. Việc bảo đảm thông tin liên lạc dịp Tết vì thế không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà còn là cam kết về chất lượng dịch vụ, về sự an toàn và niềm tin của người dân trên không gian số.

Sự chủ động của các doanh nghiệp viễn thông, sự điều phối của cơ quan quản lý và sự đồng hành của người dân đã tạo nên “mạch kết nối” xuyên suốt dịp Tết Nguyên đán 2026. Đó là những ca trực xuyên đêm, những trạm phát sóng lưu động lặng lẽ hoạt động, những hệ thống giám sát âm thầm xử lý sự cố trước khi người dùng kịp nhận ra.

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng, bảo đảm thông tin liên lạc dịp Tết không chỉ là câu chuyện của vài ngày lễ, mà là thước đo cho năng lực hạ tầng và quản trị trong xã hội số. Khi kết nối được giữ vững, an toàn được bảo đảm, Tết không chỉ là sum vầy, mà còn là sự an tâm - nơi công nghệ thực sự phục vụ con người./.

L.H