Cần Thơ: Tri ân sự đóng góp của các nhà khoa học, trí thức nhân dịp năm mới 2026

Từ sự hợp nhất lịch sử

Năm 2025 ghi dấu những cột mốc chính trị - hành chính quan trọng khi thành phố hoàn thành sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã theo chủ trương của Trung ương, đồng thời củng cố liên kết với các địa phương lân cận.

Việc sáp nhập không chỉ điều chỉnh địa giới mà còn tối ưu nguồn lực, tinh gọn bộ máy và tăng cường sức mạnh trí tuệ, góp phần gắn kết đội ngũ trí thức từ các khu vực hợp nhất, kế thừa mối liên hệ lịch sử giữa Cần Thơ – Hậu Giang – Sóc Trăng, hình thành cộng đồng khoa học đa dạng và tâm huyết.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trương Cảnh Tuyên, Phó Bí Thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ cho biết, thành phố đã tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, xác định tầm nhìn đưa Cần Thơ trở thành một cực tăng trưởng của quốc gia; là thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại, phấn đấu thuộc nhóm thành phố phát triển khá của châu Á, trở thành thành phố đáng sống của Việt Nam.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2020 - 2025 của ba địa phương, quá trình phát triển diễn ra trong bối cảnh thuận lợi và thách thức đan xen, tình hình thế giới biến động khó lường, cùng tác động của các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, đặc biệt là đại dịch COVID-19, đã ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế - xã hội và nguồn lực phát triển.

Với sự quyết tâm, nỗ lực của cấp ủy, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đồng thuận của người dân và doanh nghiệp, thành phố đã được những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực.

Đặc biệt, thành phố đã hiện thực hóa nhiều nội dung cốt lõi của Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với những dấu ấn đậm nét về hạ tầng giao thông, nâng cao vai trò trung tâm dịch vụ, logistics và nông nghiệp công nghệ cao của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thành phố đang chuyển mình theo hướng đô thị sinh thái, văn minh, hiện đại, mang đậm bản sắc sông nước.

Quy mô nền kinh tế từng bước được cải thiện, diện mạo thành phố thay đổi theo hướng khang trang, tiến bộ, văn minh, hiện đại; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chất lượng cao.

Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) giai đoạn 2021 - 2025 tăng 6,86%/năm, trong đó khu vực công nghiệp, xây dựng tăng cao nhất (tăng 9,17%/năm), kế đến là dịch vụ (tăng 7,89%/năm); GRDP năm 2025 đạt 306.170 tỷ đồng, gấp 1,61 lần so với năm 2021.

Tổng sản phẩm bình quân đầu người tăng từ 59,64 triệu đồng/người năm 2021 lên 94,94 triệu đồng/người năm 2025. Thành phố đã tập trung nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hoàn thiện hạ tầng chiến lược.

Đến sự khẳng định vai trò của khoa học và công nghệ

Riêng năm 2025, tăng trưởng kinh tế đạt khá, các khu vực đều có mức tăng tích cực so với cùng kỳ năm trước. Sản xuất công nghiệp phục hồi, duy trì chỉ số sản xuất tăng 10%; nhiều dự án hạ tầng giao thông và đô thị lớn được đẩy nhanh tiến độ (cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng; các tuyến đường tỉnh; các nút giao thông trọng điểm, hạ tầng khu công nghiệp, các dự án hạ tầng năng lượng…).

Thương mại - dịch vụ tăng trưởng tốt. Sản xuất nông nghiệp ổn định, sản lượng lúa 4,7 triệu tấn, thủy sản 783 nghìn tấn; nhiều vùng sản xuất tập trung, VietGAP, GlobalGAP được mở rộng; ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả. Tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân đầu người ước đạt 94,94 triệu đồng/người.

Trong thành quả chung đó, khoa học và công nghệ chính là “chìa khóa” mở ra những đột phá. Tỷ trọng đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào GRDP ngày càng tăng; Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của Cần Thơ liên tục nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước.

Những thành tựu này là minh chứng sống động cho bản lĩnh và trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố, trong đó có sự đóng góp trực tiếp, quý báu của đội ngũ nhà khoa học, trí thức...

Tại Hội nghị, ông Trương Cảnh Tuyên, Phó Bí Thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ nhấn mạnh đội ngũ các nhà khoa học, trí thức của thành phố hoạt động không chỉ trên giảng đường, nghiên cứu trong phòng thí nghiệm mà đã lăn lộn trên cánh đồng, nhà máy, bệnh viện để giải quyết những vấn đề sát sườn của người dân, cũng như tham mưu, hiến kế, đóng góp những luận cứ khoa học sắc bén giúp thành phố định hình tầm nhìn phát triển.

Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho rằng, phát triển kinh tế của địa phương tuy có khởi sắc, nhưng chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế; chưa đạt yêu cầu, kỳ vọng của Trung ương; đóng góp trong GRDP của vùng và cả nước còn thấp; quy mô nền kinh tế còn nhỏ, thu ngân sách còn khó khăn; việc triển khai một số chính sách đặc thù, ưu đãi, thu hút đầu tư chưa đạt kết quả như mong muốn, chưa tạo sự đột phá…

Giải pháp để phát triển và hội nhập

Bước sang năm 2026 - năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, nhiệm kỳ mới đòi hỏi Cần Thơ phải có những tư duy đột phá mới.

Ông Trương Cảnh Tuyên đặc biệt lưu tâm đến việc củng cố khối đại đoàn kết trí thức Cần Thơ - Hậu Giang - Sóc Trăng (cũ). Sáp nhập về địa giới phải đi đôi với hợp nhất về tư duy và tinh thần đại đoàn kết; biến những thay đổi về quy mô thành lợi thế về chiều sâu, tạo ra một không gian phát triển rộng lớn hơn.

Hai là bứt phá mạnh mẽ trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần kỷ nguyên mới: Bám sát định hướng của Trung ương tại Nghị quyết 57, thành phố Cần Thơ xác định khoa học và công nghệ không chỉ là động lực, mà phải là “cánh tay đòn” quyết định sự thành bại trong công cuộc hiện đại hóa.

Cần Thơ không thể đứng ngoài làn sóng cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Phó Bí Thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên đặt hàng đội ngũ nhà khoa học, trí thức, đặc biệt là các đơn vị chủ lực, các doanh nghiệp phải nghiên cứu ứng dụng AI, dữ liệu lớn, blockchain, robot...

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải tập trung vào giải quyết các bài toán chiến lược của thành phố, thúc đẩy tăng trưởng hai con số, triển khai hiệu quả chính quyền hai cấp,... Mục tiêu cuối cùng là nâng cao năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế.

Ba là, thắt chặt mối liên kết chiến lược ba nhà: Nhà nước - viện, trường - doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây là chìa khóa để giải quyết các bài toán của thực tiễn. Chính quyền thành phố không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kinh phí, mà sẽ đóng vai trò là bên “đặt hàng” những bài toán lớn.

Viện/trường không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ giảng dạy, mà phải trở thành những trung tâm nghiên cứu và phát triển mạnh mẽ. Nhà khoa học phải gắn nghiên cứu với hơi thở của đời sống; mỗi đề tài/dự án cần bắt đầu từ chính nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và người dân địa phương.

"Hy vọng rằng, bằng trí tuệ, bản lĩnh và tâm huyết của mình, mỗi nhà khoa học sẽ là một “chiến sĩ thời bình” trên mặt trận trí tuệ, dùng tri thức để hóa giải các thách thức và khơi thông nguồn lực, đưa Cần Thơ vươn mình xứng tầm là trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long", Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên nhấn mạnh./.

Phong Vũ - Xuân Mai