Phong trào “Bình dân học vụ số” ở Cao Bằng: Cách làm thiết thực từ thực tiễn địa phương
Trong bối cảnh chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng, phổ cập tri thức và kỹ năng số cho người dân là yêu cầu nền tảng để bảo đảm phát triển bao trùm, không ai bị bỏ lại phía sau. Bám sát chủ trương của Trung ương về chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Cao Bằng đã triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” với cách làm đồng bộ, sáng tạo, phù hợp đặc thù miền núi, biên giới.
Phong trào từng bước tạo chuyển biến rõ rệt về nhận thức và hành động trong cả hệ thống chính trị và nhân dân, góp phần thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn.
Triển khai thống nhất, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở
Thực hiện Kế hoạch số 465-KH/TU ngày 16/5/2025 của Tỉnh ủy Cao Bằng, Phong trào “Bình dân học vụ số” được lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, chặt chẽ từ tỉnh đến cơ sở, xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm gắn với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của địa phương.
Toàn tỉnh đã tổ chức 2.622 hội nghị quán triệt, tuyên truyền và triển khai Kế hoạch với 60.214 lượt đại biểu tham dự, góp phần thống nhất nhận thức về mục tiêu, yêu cầu và cách thức thực hiện Phong trào.
Song song với đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tổ chức 1.734 cuộc tuyên truyền trong nhân dân, thu hút 116.546 lượt người tham gia, qua đó đưa Phong trào lan tỏa sâu rộng, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Phong trào “Bình dân học vụ số” được chỉ đạo lồng ghép chặt chẽ với Phong trào thi đua “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, qua đó tạo sự cộng hưởng, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội.
Tỉnh ủy Cao Bằng đồng thời ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo nhằm triển khai các nội dung đột phá về phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; thành lập và kiện toàn Ban Chỉ đạo tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do đồng chí Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng Ban. Điều này thể hiện rõ quyết tâm chính trị và vai trò nêu gương của người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành.
Đa dạng hóa công tác truyền thông, nâng cao nhận thức xã hội
Nhận thức rõ vai trò của truyền thông trong thay đổi tư duy và hành động, tỉnh Cao Bằng đã triển khai đồng bộ các hoạt động thông tin, tuyên truyền về chuyển đổi số và Phong trào “Bình dân học vụ số” với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt.
Nội dung tuyên truyền được thực hiện thường xuyên trên báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng, Cổng thông tin điện tử của tỉnh, trang thông tin điện tử của các địa phương, cơ quan, đơn vị; đồng thời tận dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook để tiếp cận rộng rãi các nhóm đối tượng khác nhau. Việc lồng ghép tuyên truyền trong sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể cũng giúp thông tin được truyền tải sâu hơn, sát thực tiễn hơn.
Kết quả, toàn tỉnh đã xây dựng, sản xuất và đăng tải khoảng 5.000 tin, bài, ảnh, phóng sự tuyên truyền về chuyển đổi số và Phong trào “Bình dân học vụ số”. Các nội dung tập trung làm rõ lợi ích thiết thực của chuyển đổi số đối với đời sống người dân, từ giải quyết thủ tục hành chính, học tập, chăm sóc sức khỏe đến sản xuất, kinh doanh.
Đặc biệt, việc tổ chức “Ngày hội toàn dân học tập số” vào ngày 10/10 hằng năm - Ngày Chuyển đổi số quốc gia - đã trở thành điểm nhấn quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức xã hội, thúc đẩy sự tham gia chủ động, tích cực của người dân vào quá trình học tập, rèn luyện kỹ năng số.
Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực số
Cùng với tuyên truyền, tỉnh Cao Bằng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực số cho cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân. Toàn tỉnh đã tổ chức gần 100 lớp tập huấn về chuyển đổi số, kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); triển khai 7 chương trình bồi dưỡng quản lý nhà nước tích hợp nội dung chuyển đổi số, thiết kế phù hợp từng nhóm đối tượng, tăng tính thực hành.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng cũng phối hợp Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông xây dựng Cổng “Bình dân học vụ số” tỉnh Cao Bằng tại địa chỉ https://binhdanhocvuso.caobang.gov.vn/, tạo nền tảng học tập trực tuyến thuận tiện, giúp người dân tiếp cận tri thức số mọi lúc, mọi nơi.
Qua đó, nhiều cơ quan, đơn vị đạt 100% cán bộ sử dụng thành thạo phần mềm quản lý văn bản, chữ ký số và các nền tảng dùng chung, góp phần đổi mới phương thức làm việc theo hướng hiện đại, hiệu quả.
Phổ cập kỹ năng số, lan tỏa tri thức trong cộng đồng
Một trong những điểm nhấn của Phong trào “Bình dân học vụ số” tại Cao Bằng là việc chú trọng phổ cập kỹ năng số ngay từ cộng đồng, gia đình và nhà trường. Tỉnh đã đẩy mạnh đưa kỹ năng số cơ bản vào các hoạt động ngoại khóa dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, hướng tới mục tiêu mỗi hộ gia đình có ít nhất một người thành thạo kỹ năng số.
Đến nay, 100% lớp học và chương trình đào tạo trên địa bàn tỉnh đã được tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng số và ứng dụng AI trong giáo dục; 80% học sinh trung học và sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng số phục vụ học tập, nghiên cứu, sáng tạo, đồng thời có kỹ năng an toàn khi học tập, tương tác trong môi trường số.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương chủ động hướng dẫn người dân khai thác hiệu quả hơn 20 dịch vụ, nền tảng số trong nhiều lĩnh vực như quản lý, điều hành, chữ ký số, “Sổ tay đảng viên điện tử”, nền tảng học trực tuyến mở và các phần mềm chuyên ngành. Song song với đó, công tác số hóa hồ sơ, tài liệu và quy trình giải quyết công việc được đẩy mạnh, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đến nay, trên 55% người dân trong độ tuổi trưởng thành của tỉnh đã có kiến thức cơ bản về chuyển đổi số, sử dụng thiết bị thông minh, tiếp cận dịch vụ số thiết yếu và bảo đảm an toàn trên môi trường mạng.
Đặc biệt, 1.648 người đã được xác nhận đạt chuẩn phổ cập tri thức và kỹ năng số trên nền tảng VNeID, đóng góp thiết thực cho mục tiêu chuyển đổi số toàn diện của Cao Bằng.
Phát huy hiệu quả mô hình Tổ chuyển đổi số cộng đồng
Việc triển khai mô hình “Tổ chuyển đổi số cộng đồng” được tỉnh Cao Bằng xác định là giải pháp then chốt nhằm đưa tri thức và kỹ năng số đến tận cơ sở. Trong mô hình này, lực lượng Công an phát huy vai trò nòng cốt trong phổ cập kỹ năng số cho người dân, đặc biệt là hướng dẫn sử dụng các dịch vụ công trực tuyến và nền tảng số thiết yếu.
Ngay sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh đã chỉ đạo 56/56 xã, phường kiện toàn Tổ chuyển đổi số cộng đồng theo phương châm “cầm tay, chỉ việc”; 100% xã, phường bố trí nhân sự hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.
Toàn tỉnh hiện có 1.431 Tổ chuyển đổi số cộng đồng với 12.151 thành viên, phủ khắp các khu dân cư, tổ dân phố. Các Tổ không chỉ hỗ trợ kỹ thuật mà còn đóng vai trò cầu nối, giúp người dân thay đổi thói quen, từng bước tiếp cận và làm chủ công nghệ số, góp phần xây dựng xã hội số bền vững.
Có thể thấy, Phong trào “Bình dân học vụ số” tại Cao Bằng đã đáp ứng yêu cầu cấp thiết của giai đoạn hiện nay, góp phần quan trọng trong việc nâng cao tri thức, kỹ năng số cho người dân, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số toàn diện.
Trong thời gian tới, tỉnh Cao Bằng xác định tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao chất lượng đào tạo, bảo đảm nguồn lực cho các Tổ chuyển đổi số cộng đồng, qua đó đưa Phong trào “Bình dân học vụ số” đi vào chiều sâu, phát huy hiệu quả bền vững, đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương./.