KH&CN nước ngoài

Trung Quốc thúc đẩy công nghiệp sinh học, mở đường cho tự chủ công nghệ

Thanh Trúc 21/01/2026 14:43

Trong kế hoạch 5 năm tới, Trung Quốc sẽ đẩy mạnh sản xuất sinh học nhằm tăng cường năng lực tự chủ công nghệ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, từ đó nâng tầm lĩnh vực lên ngang hàng với xe điện và chất bán dẫn.

tq.jpg
Ảnh: South China Morning Post.

Theo Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc (MIIT), quốc gia này đang đẩy mạnh ngành công nghiệp sản xuất sinh học trên phạm vi toàn quốc, với 43 doanh nghiệp và viện nghiên cứu được lựa chọn để xây dựng các nền tảng sản xuất sinh học ở quy mô thí điểm phục vụ các nhóm sản phẩm từ dược sinh học, phụ gia thực phẩm, enzyme đến mỹ phẩm.

Ông Yang Huang, Trưởng bộ phận nghiên cứu y tế Trung Quốc tại JPMorgan Chase nhấn mạnh sản xuất sinh học được xác định là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của chính phủ.

Nền tảng sản xuất ở quy mô thí điểm

Các nền tảng sản xuất ở quy mô thí điểm được thiết kế nhằm giúp các nhà đổi mới vượt qua những điểm nghẽn trong nghiên cứu - phát triển, sản xuất và chuỗi cung ứng trước khi tiến tới sản xuất ở quy mô thương mại - nơi nhiều ý tưởng và công nghệ tiềm năng bị đình trệ.

Trước đây, các nhà nghiên cứu rất khó tiếp cận sản xuất ở quy mô thí điểm, do nhà sản xuất thường không sẵn sàng nhận những đơn hàng nhỏ, ít lợi nhuận. Với các nền tảng mới này, nhà nghiên cứu có cơ hội tiến gần hơn tới khả năng thương mại hóa

Yang Huang, Trưởng bộ phận nghiên cứu y tế Trung Quốc, JPMorgan Chase

Theo MIIT, sáng kiến này nhấn mạnh cách tiếp cận theo định hướng thị trường, khuyến khích các nền tảng thí điểm cung cấp dịch vụ có thu phí, đồng thời tăng cường yêu cầu về an toàn dữ liệu và an toàn sinh học.

Đến năm 2027, các nền tảng được kỳ vọng sẽ phục vụ hơn 200 doanh nghiệp và chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành hơn 400 sản phẩm thương mại.

Theo ông Bruce Liu, đối tác cấp cao tại công ty tư vấn toàn cầu Simon-Kucher, vai trò then chốt nằm ở định hướng chính sách và sự công nhận chính thức của MIIT đối với các viện nghiên cứu và doanh nghiệp được đưa vào danh sách.

Việc cơ quan quản lý xác nhận không chỉ tạo ra tư cách pháp lý rõ ràng, mà còn mang lại lợi thế thị trường, giúp các đơn vị này nâng cao uy tín với khách hàng và có cơ sở áp dụng mức giá dịch vụ theo cơ chế thị trường.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương được kỳ vọng sẽ tăng cường hỗ trợ thông qua các biện pháp như trợ cấp, ưu đãi thuế hoặc thành lập các quỹ chuyên biệt.

Theo giới phân tích, những chính sách này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành dược sinh học Trung Quốc trong bối cảnh ngày càng nhiều tập đoàn dược đa quốc gia tìm đến thị trường công nghệ sinh học của nước này để ứng phó với áp lực giá thuốc và tình trạng hết hạn bằng sáng chế.

z7448797468223_0d06418aeb04c30486dcb9b4187f0c06.jpg
Dây chuyền sản xuất của Công ty Dược phẩm Shijiazhuang số 4 tại thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. (Ảnh: VCG/VCG/Getty Images).

Ông Yung, Citigroup khẳng định phần lớn doanh nghiệp trong danh sách là những tên tuổi đang trong giai đoạn phát triển.

Ông nhận định rằng các tập đoàn dẫn đầu như WuXi Biologics đã có nền tảng vững chắc nên không phụ thuộc nhiều vào các hình thức hỗ trợ này; thay vào đó, chính sách cần tập trung hỗ trợ một “tầng lớp thứ hai” gồm những doanh nghiệp có tiềm năng và năng lực phát triển.

Ngoài ra, cùng với sự mở rộng của danh mục đổi mới tại Trung Quốc, nhu cầu đối với các dịch vụ phát triển và sản xuất theo hợp đồng sẽ tiếp tục tăng, không chỉ để phục vụ các nhà đổi mới trong nước mà còn nhằm thu hút khách hàng quốc tế.

Thượng Hải là một trong những trung tâm trọng điểm của sáng kiến này. Thành phố đặt mục tiêu ươm tạo ít nhất 5 nhóm nghiên cứu khoa học hàng đầu vào cuối năm 2025.

Trong danh sách các viện sĩ mới được bầu gần đây do Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc - cơ quan khoa học và công nghệ hàng đầu của quốc gia, có 32 học giả thuộc các lĩnh vực liên quan đến khoa học sự sống, chiếm hơn 1/3 tổng số thành viên mới./.

Thanh Trúc