Việt Nam đồng hành với Timor-Leste trong bài toán chuyển đổi số
“Công nghệ số không phải là câu chuyện đi sau, mà phải song hành với quá trình phát triển của mỗi quốc gia”. Từ quan điểm đó, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng đã trao đổi với Bộ trưởng Bộ Giao thông và Truyền thông Timor-Leste Miguel Marques Gonçalves Manetelu về những cách tiếp cận phù hợp trong viễn thông, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực.
Chiều 16/1, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng đã tiếp Bộ trưởng Bộ Giao thông và Truyền thông Timor-LesteMiguel Marques Gonçalves Manetelu.
Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh công nghệ số chỉ phát huy giá trị khi được triển khai từ nhu cầu thực tiễn, phù hợp với điều kiện phát triển và khả năng nguồn lực của mỗi quốc gia.
Từ câu chuyện viễn thông đến bài toán tiếp cận công nghệ
Mở đầu cuộc trao đổi, Bộ trưởng Bộ Giao thông và Truyền thông Timor-Leste Miguel Marques Gonçalves Manetelu bày tỏ sự trân trọng đối với những hỗ trợ mà Việt Nam đã dành cho Timor-Leste trong lĩnh vực viễn thông thời gian qua, đặc biệt thông qua sự hiện diện và hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam tại Timor-Leste.
Theo Bộ trưởng, viễn thông không chỉ là hạ tầng kỹ thuật, mà còn là điều kiện để người dân tiếp cận thông tin, dịch vụ và các cơ hội phát triển mới.
Bộ trưởng Timor-Leste chia sẻ: “Chúng tôi đánh giá rất cao kinh nghiệm của Việt Nam trong phát triển viễn thông và mong muốn tiếp tục học hỏi để phục vụ tốt hơn cho người dân Timor-Leste”.
Bộ trưởng Miguel Marques Gonçalves Manetelu cho biết, Timor-Leste đang từng bước hoàn thiện chính sách và hạ tầng, nhưng vẫn cần thêm sự hỗ trợ về kinh nghiệm quản lý, quy hoạch tần số và triển khai các thế hệ mạng mới.
Từ phía Việt Nam, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng không bắt đầu bằng những khái niệm công nghệ cao, mà đi thẳng vào câu chuyện hiệu quả.
Bộ trưởng cho biết, khi Việt Nam cấp thêm tần số cho 5G, tốc độ mạng di động đã tăng gần gấp đôi chỉ trong thời gian ngắn. “Cấp thêm tần số là tốt cho tất cả các bên, vì băng thông tăng thì người dân được hưởng lợi nhiều nhất”, Bộ trưởng nói.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, kinh nghiệm của Việt Nam cho thấy, nếu coi viễn thông và công nghệ số là hạ tầng thiết yếu, giống như điện và đường, thì việc đầu tư sẽ mang lại hiệu quả lan tỏa rất nhanh.
“Công nghệ số không phải là đích đến. Nó chỉ là công cụ để giải quyết các vấn đề của xã hội”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Chuyển đổi số và đào tạo: Làm trước, học trong quá trình làm
Một điểm nổi bật trong cuộc trao đổi là cách tiếp cận rất thực tế của Việt Nam đối với chuyển đổi số và đào tạo nhân lực.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, các quốc gia đang phát triển không nên chờ đủ nguồn lực hay đủ nhân lực mới bắt đầu chuyển đổi số. “Càng có nhiều vấn đề cần giải quyết thì càng có cơ hội để phát triển công nghệ số”, Bộ trưởng nhận định.
Chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam, Bộ trưởng cho biết, thay vì đặt nặng việc đào tạo dài hạn, có thể ưu tiên đào tạo theo kỹ năng, theo nhu cầu cụ thể.
“Khi cần một kỹ năng, ta đào tạo kỹ năng đó trước. Trong quá trình làm việc, người học sẽ tiếp tục học sâu hơn”, Bộ trưởng nói, đồng thời giới thiệu mô hình đào tạo trực tuyến và đại học số giúp giảm chi phí, tạo điều kiện cho người học vừa học vừa làm.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng đề xuất một cách hợp tác rất linh hoạt: Nếu Timor-Leste gặp bài toán công nghệ khó, có thể mang sang Việt Nam để cùng giải quyết.
“Quan trọng không phải là ai làm, mà là vấn đề được giải quyết. Việt Nam sẵn sàng hỗ trợ Timor-Leste trong khả năng của mình”, Bộ trưởng khẳng định.
Về phía Timor-Leste, Bộ trưởng Bộ Giao thông và Truyền thông Miguel Marques Gonçalves Manetelu cho biết, ông ấn tượng với cách tiếp cận “làm trước, học trong quá trình làm” của Việt Nam và cho rằng đây là hướng đi phù hợp với điều kiện của Timor-Leste.
“Chúng tôi mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam trong chuyển đổi số và đào tạo, bởi đây là những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội”, Bộ trưởng Timor-Leste nói.
Thay vì dừng lại ở việc giới thiệu mô hình hay kinh nghiệm sẵn có, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh cách Việt Nam tiếp cận chuyển đổi số theo hướng linh hoạt, đi từ nhu cầu cụ thể và khả năng triển khai thực tế.
Theo Bộ trưởng, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được “đặt đúng chỗ”, giải quyết được những bài toán thiết thực của quản lý nhà nước và đời sống người dân, đặc biệt trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.
Trong trao đổi, Bộ trưởng cho rằng các quốc gia đang phát triển như Timor-Leste có lợi thế riêng khi bước vào chuyển đổi số muộn hơn, bởi có thể lựa chọn những giải pháp phù hợp, tránh đầu tư dàn trải và tận dụng được thành tựu công nghệ mới.
“Không cần đi hết con đường mà các nước đi trước đã đi. Có thể chọn những đoạn ngắn hơn, hiệu quả hơn”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ.
Từ góc nhìn đó, hợp tác giữa Việt Nam và Timor-Leste không chỉ dừng ở hỗ trợ kỹ thuật hay đào tạo nhân lực, mà còn là quá trình chia sẻ kinh nghiệm phát triển, trong đó Việt Nam đóng vai trò đối tác đồng hành, cùng trao đổi cách làm, cách tổ chức và cách triển khai công nghệ vào thực tiễn.
Cuộc làm việc cho thấy chuyển đổi số trong hợp tác song phương Việt Nam - Timor-Leste không được nhìn nhận như một mục tiêu xa vời, mà là một quá trình từng bước, gắn với những kết quả cụ thể và có thể đo đếm được.
Từ viễn thông, dịch vụ số đến đào tạo nhân lực, các nội dung trao đổi đều hướng tới khả năng áp dụng ngay, qua đó góp phần giúp Timor-Leste từng bước nâng cao năng lực số và hội nhập sâu hơn vào không gian số ASEAN, với sự chia sẻ và hỗ trợ từ Việt Nam./.