Việt Nam - Lào mở rộng hợp tác chuyển đổi số theo cách tiếp cận thực tiễn

Chiều nay (16/1), Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng đã tiếp và làm việc song phương với Bộ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào Santisouk Simmalavong bên lề Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6.

Cuộc làm việc tập trung vào các nội dung hợp tác cụ thể trong khoa học công nghệ và chuyển đổi số, đặt trọng tâm vào đào tạo nhân lực và chia sẻ kinh nghiệm triển khai thực tiễn.

Lấy vấn đề làm trung tâm để thúc đẩy chuyển đổi số

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào Santisouk Simmalavong bày tỏ lời cảm ơn tới Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng đã dành thời gian tiếp đoàn, đồng thời chúc mừng Việt Nam tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN.

Bộ trưởng Santisouk Simmalavong đánh giá cao vai trò và vị thế ngày càng tăng của Việt Nam trong lĩnh vực số tại khu vực, cho rằng những thành tựu về chuyển đổi số của Việt Nam đang tạo cảm hứng và niềm tin cho các nước trong ASEAN, trong đó có Lào.

Bộ trưởng Santisouk Simmalavong khẳng định: “Việt Nam và Lào là hai quốc gia có mối quan hệ truyền thống tốt đẹp từ lâu đời. Chúng tôi coi Việt Nam như người nhà và rất tự hào khi được học hỏi những kinh nghiệm quý báu của Việt Nam trong chuyển đổi số”.

Bộ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào cũng cho biết, Lào đang đặc biệt quan tâm đến các vấn đề an toàn thông tin mạng, hợp tác về tần số và phát triển nguồn nhân lực, đồng thời ghi nhận sự hỗ trợ hiệu quả của Việt Nam thông qua các cơ sở đào tạo và tổ chức chuyên môn.

Từ phía Việt Nam, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ cảm xúc cá nhân khi hợp tác với Lào: “Mỗi lần tôi đến Lào đều có cảm giác như về nhà. Khi nói đến hợp tác với Lào, Việt Nam nói chung và Bộ KH&CN nói riêng không có bất kỳ rào cản nào. Nếu Bộ trưởng cần điều gì, cứ nói với chúng tôi, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ hết mình”.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, lĩnh vực số có những đặc điểm rất khác so với các lĩnh vực hạ tầng truyền thống. Nếu xây dựng đường giao thông hay đưa điện về vùng sâu, vùng xa cần nguồn lực rất lớn, thì chuyển đổi số lại có thể mang lại hiệu quả cao với chi phí không quá lớn.

“Việt Nam hiện dành khoảng 1% ngân sách cho công nghệ số, nhưng hiệu quả mang lại rất lớn, giống như làm đường hay kéo điện”, Bộ trưởng nói.

Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng nhấn mạnh cách tiếp cận của Việt Nam trong phát triển công nghệ số: “Các nước hay nói AI first, nhưng Việt Nam thì nói Problem first, AI second. Công nghệ số không phát triển vì công nghệ, mà phát triển vì được sử dụng để giải quyết vấn đề”.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, chính việc các quốc gia đang phát triển có nhiều vấn đề cần giải quyết lại tạo ra lợi thế lớn trong phát triển công nghệ số.

Hợp tác đào tạo, doanh nghiệp số và chia sẻ nguồn lực

Một nội dung được trao đổi sâu tại buổi làm việc là phát triển nguồn nhân lực số.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, Lào không nên quá lo ngại về bài toán nhân lực, bởi hoàn toàn có thể tiếp cận theo những cách linh hoạt và hiệu quả hơn.

“Nếu Lào có bài toán công nghệ khó, có thể mang sang Việt Nam, cùng với cán bộ Lào, để chúng tôi cùng giải quyết bằng nguồn kinh phí của Bộ KH&CN Việt Nam. Có vấn đề quan trọng hơn là có tiền”, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Liên quan đến đào tạo, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đề xuất tăng cường hợp tác thông qua Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, đặc biệt là các hình thức đào tạo trực tuyến và đào tạo theo kỹ năng.

Theo Bộ trưởng, mô hình đại học số cho phép người học vừa học vừa làm, giảm chi phí và nhanh chóng hình thành đội ngũ kỹ sư công nghệ thông tin.

“Chỉ với khoảng 2.000 USD là có thể có một bằng đại học, nhưng quan trọng hơn là người học vẫn có thể đi làm, không phải đi xa thuê nhà”, Bộ trưởng chia sẻ.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho rằng, trong kỷ nguyên số, không nhất thiết mọi người đều phải học đại học dài hạn. Khi cần một kỹ năng cụ thể, có thể đào tạo nhanh và cấp chứng chỉ, giúp việc học trở nên thiết thực hơn.

“Thời công nghệ số, việc hỏi quan trọng hơn việc học. Cứ làm trước, không hiểu thì hỏi AI, rồi trong quá trình làm mới học sâu thêm”, Bộ trưởng cho biết.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng chia sẻ một góc nhìn khác về tổ chức bộ máy và nhân lực: “Với cán bộ công chức, không nhất thiết phải giỏi chuyên môn. Những việc chuyên môn có thể để AI làm, còn cán bộ cần gần dân, hiểu dân, bởi AI không thể làm thay điều đó”.

Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh mới, đạo đức, thái độ và tinh thần phục vụ người dân quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn năng lực chuyên môn thuần túy.

Về phía Lào, Bộ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào Santisouk Simmalavong cho biết, ông ấn tượng sâu sắc với những chia sẻ của Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, đặc biệt là cách tiếp cận lấy vấn đề làm trung tâm.

“Chúng tôi mong muốn học hỏi kinh nghiệm của Việt Nam trong phát triển AI và chuyển đổi số”, Bộ trưởng Santisouk Simmalavong nói, đồng thời trân trọng mời Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng tham dự Tuần lễ số của Lào trong năm nay.

Đáp lại, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định Việt Nam sẵn sàng cử đoàn tham gia, đồng thời đề xuất Lào mời thêm các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam cùng tham dự, tổ chức các hoạt động triển lãm giải pháp ứng dụng công nghệ, qua đó thúc đẩy hợp tác thực chất giữa doanh nghiệp hai nước.

Cuộc làm việc cho thấy hợp tác chuyển đổi số Việt Nam - Lào đang được tiếp cận theo hướng rất thực tiễn, linh hoạt và dựa trên sự tin cậy lẫn nhau.

Trong đó, công nghệ số không được nhìn nhận như một lĩnh vực xa vời, mà là công cụ cụ thể để giải quyết các vấn đề phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân hai nước./.

Bích Việt