Nhật Bản dẫn đầu xu hướng Private 5G cho doanh nghiệp (Phần 2)

Các trường hợp triển khai thực tế

Tại Nhật Bản, Private 5G đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực.

Trong sản xuất, Ricoh và NEC vận hành các mạng 5G độc lập để xây dựng bản sao số (digital twin) của toàn bộ nhà máy, cho phép giám sát và điều chỉnh quy trình theo thời gian thực.

Trong ngành ô tô và logistics, Honda đang thử nghiệm các phương tiện kéo tự hành trong nhà máy nhằm giảm phụ thuộc vào lao động thủ công và nâng cao an toàn.

Lĩnh vực xây dựng cũng ghi nhận lợi ích khi Komatsu điều khiển máy móc hạng nặng từ xa tại các khu vực nguy hiểm, nơi yêu cầu độ trễ cực thấp và kết nối ổn định.

Trong lĩnh vực công nghệ, việc Fujitsu cung cấp thiết bị vô tuyến 5G Sub-6 cho Rakuten Mobile từ năm 2025 cho thấy hệ sinh thái phần cứng dành cho Private 5G đã sẵn sàng ở quy mô thương mại.

Khung pháp lý cho Local 5G

Cách tiếp cận của Nhật Bản đối với Private 5G không chỉ xoay quanh công nghệ, mà cốt lõi là câu hỏi: Ai được quyền triển khai và khai thác mạng?.

Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản (MIC) đã mở ra cơ chế cho phép các doanh nghiệp ngoài lĩnh vực viễn thông tự xây dựng mạng 5G của riêng mình. Theo đó, doanh nghiệp có thể xin cấp quyền sử dụng tần số tương tự như các nhà mạng lớn.

Chính sách này đã tạo ra bước ngoặt quan trọng: Các nhà máy, bệnh viện hay trường đại học giờ đây có thể vận hành mạng Private 5G độc lập, thay vì phải chờ đợi nhà khai thác di động triển khai.

Cơ chế phân bổ tần số được thiết kế tương đối linh hoạt. Các băng tần dưới 6 GHz phù hợp để phủ sóng rộng trong nhà xưởng và khu công nghiệp, trong khi băng tần sóng milimet 28 GHz cung cấp dung lượng siêu cao cho những môi trường đòi hỏi tốc độ truyền dữ liệu lớn.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn cấu hình phù hợp với nhu cầu cụ thể: Phủ sóng toàn bộ nhà máy, hoặc ưu tiên thông lượng cực cao cho drone, robot kiểm tra, hay các hệ thống giám sát thời gian thực.

Trước đây, quá trình xin cấp phép tần số thường phức tạp và tốn kém. MIC đã đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí, qua đó tạo điều kiện để các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận Private 5G mà không cần nguồn lực kỹ thuật quá lớn.

Nhờ vậy, ngày càng nhiều tổ chức chủ động triển khai mạng riêng phục vụ hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Thách thức và triển vọng tương lai

Việc xây dựng Private 5G tại Nhật Bản không hề dễ dàng. Thách thức đầu tiên là chi phí. Thiết lập mạng lưới tốn rất nhiều chi phí.

Triển khai một mạng hoàn chỉnh đòi hỏi nguồn vốn lớn, từ việc mua sắm trạm gốc, thiết lập mạng lõi cho đến đảm bảo khả năng tích hợp và vận hành đồng bộ của toàn hệ thống.

Bên cạnh đó là thách thức về năng lực chuyên môn. Phần lớn doanh nghiệp không có nền tảng viễn thông. Việc vận hành mạng di động khác xa so với quản lý hệ thống Wi-Fi thông thường, đòi hỏi kỹ năng chuyên sâu và sự giám sát liên tục.

Nhiều doanh nghiệp cảm thấy họ đang bước vào một lĩnh vực hoàn toàn mới, phức tạp và nhiều rủi ro.

Đó là lý do tại sao mô hình Network-as-a-Service (NaaS) đang ngày càng trở nên phổ biến. Các tập đoàn như Fujitsu và NTT cho phép doanh nghiệp thuê một phần mạng Private 5G thay vì tự xây dựng mọi thứ.

Cách tiếp cận này giúp các doanh nghiệp nhỏ hơn cũng có thể vận hành một mạng riêng hiệu quả mà không cần tuyển dụng hàng chục kỹ sư hay đầu tư lớn ban đầu.

Chi phí triển khai cũng đang dần giảm xuống. Chẳng hạn, NEC hiện cung cấp gói Local 5G Pack với giá 3,98 triệu yên (chưa bao gồm thuế), bao gồm những thành phần cơ bản để doanh nghiệp có thể bắt đầu triển khai mạng.

Những gói giải pháp trọn gói như vậy đang mở rộng khả năng tiếp cận Private 5G cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Xu hướng này cho thấy một bức tranh rõ ràng: Private 5G không còn chỉ dừng ở mức thử nghiệm. Nguồn vốn, công nghệ và hệ sinh thái hỗ trợ đang dần hội tụ.

Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản, câu hỏi hiện nay không còn là liệu có thể triển khai Private 5G hay không, mà là triển khai nhanh đến mức nào để sớm tận dụng công nghệ này nhằm nâng cao hiệu quả, tăng cường an toàn và kiểm soát tốt hơn các hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Kết luận

Ở góc độ toàn cầu, Nhật Bản đang đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm thực tế” cho Private 5G. Việc một nhà máy của Toyota tại Nagoya có thể triển khai và vận hành hiệu quả mạng 5G dùng riêng cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ này tại nhiều quốc gia và lĩnh vực khác.

Những kinh nghiệm rút ra từ Nhật Bản sẽ là cơ sở quan trọng giúp các doanh nghiệp và quốc gia trên thế giới xây dựng hạ tầng mạng riêng, từng bước làm chủ hoạt động sản xuất - vận hành trong tương lai./.

MN