Việt Nam - Nhật Bản tăng tốc đổi mới sáng tạo, hỗ trợ startup vươn ra thế giới

Ngày hội Kết nối Đổi mới sáng tạo (ĐMST) Việt Nam - Nhật Bản được tổ chức chiều 14/1 tại Hà Nội đã chính thức khởi động giai đoạn tiếp theo của chương trình tăng tốc ĐMST giữa Việt Nam và Nhật Bản. Sự kiện cũng đã tổng kết lại hành trình một năm với nhiều kết quả tích cực trong việc củng cố hệ sinh thái ĐMST của Việt Nam.

Sự kiện do Trung tâm ĐMST Quốc gia (NIC), Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) và Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) đồng tổ chức.

Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ các chương trình thúc đẩy hợp tác ĐMST mở giữa Việt Nam và Nhật Bản, thuộc dự án “Nâng cao năng lực hỗ trợ ĐMST của Trung tâm ĐMST quốc gia”.

Thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam

Năm 2025 đánh dấu tròn hai năm Việt Nam và Nhật Bản nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, với những tiến triển rõ nét trong các lĩnh vực tài chính cho ĐMST, hợp tác song phương, hạ tầng hệ sinh thái và nâng cao năng lực.

Đây cũng là giai đoạn then chốt trong việc xây dựng nền tảng thể chế và kỹ thuật nhằm tạo tiền đề cho quá trình mở rộng quy mô hệ sinh thái trong các năm tới.

Trong khuôn khổ dự án “Nâng cao năng lực hỗ trợ ĐMST của Trung tâm NIC” do Chính phủ Nhật Bản tài trợ và UNDP phối hợp cùng NIC triển khai, Thách thức ĐMST Việt Nam - Nhật Bản đã tiếp nhận gần 100 hồ sơ đăng ký trên toàn quốc, lựa chọn 32 đội vào giai đoạn ươm tạo và hỗ trợ 12 startup tham gia hợp tác xuyên biên giới với các đối tác Nhật Bản.

Song song đó, chương trình VietLeap AI Accelerator do NIC chủ trì phối hợp với JICA, BCG và Đại sứ quán Nhật Bản đã thu hút hơn 60 hồ sơ đăng ký, với 9 startup được tuyển chọn tham gia chương trình và trình bày kết quả hành trình tăng tốc tại Demo Day hôm nay.

Tổng cộng, hai chương trình đã tạo ra hơn 50 phiên kết nối doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy thử nghiệm công nghệ (PoC) và thương mại hóa giai đoạn đầu.

Bên cạnh không gian trưng bày startup, các đại biểu còn được trải nghiệm bản xem trước của Không gian ĐMST Nhật Bản - Việt Nam tại NIC Hòa Lạc thông qua mô phỏng thực tế ảo (VR).

Không gian Hub được định hướng trở thành nền tảng lâu dài cho hoạt động đồng sáng tạo, thử nghiệm giải pháp và mở rộng thị trường xuyên biên giới, nơi startup, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và nhà đầu tư cùng kết nối và hợp tác trong một hệ sinh thái chung.

“Tôi tin rằng Không gian ĐMST Việt Nam - Nhật Bản sẽ trở thành điểm giao thoa mang tính biểu tượng của trí tuệ và tri thức giữa hai quốc gia”, ông Watanabe Takakazu, Tham tán Công sứ, Trưởng ban Kinh tế, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam nhấn mạnh.

Tiếp nối đà hợp tác tích cực, sự kiện cũng chính thức ra mắt chương trình NIC Scale X - một chương trình tăng tốc deep-tech thế hệ mới nhằm hỗ trợ các startup tiềm năng rút ngắn hành trình từ ĐMST đến thương mại hóa trong các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.

Phát biểu tại sự kiện, bà Đỗ Lê Thu Ngọc, Trợ lý Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam kiêm Trưởng phòng Tăng trưởng bao trùm cho biết: Trong những dự án với NIC trong năm 2025, UNDP đã đạt kết quả nhất định, bao gồm thử thách về ĐMST Việt Nam, thúc đẩy kết nối các doanh nghiệp, bắt đầu xây dựng nền tảng thể chế và hạ tầng cho hệ sinh thái, đưa ra một số tham vấn cho các tổ chức và quỹ đầu tư trong vùng, đồng thời không gian ĐMST Việt Nam - Nhật Bản tại NIC Hoà Lạc đã hoàn tất giai đoạn thiết kế và chuẩn bị bước vào giai giai đoạn triển khai.

Đây sẽ là không gian lâu dài cho thử nghiệm công nghệ, hợp tác và ĐMST.

“Chúng tôi tin rằng ĐMST chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo ra giá trị phát triển bền vững, bao trùm và có khả năng mở rộng”, bà Đỗ Lê Thu Ngọc nhấn mạnh.

Theo vị đại diện UNDP tại Việt Nam, vai trò của UNDP không chỉ là hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là kết nối chính sách với thị trường, kết nối startup với doanh nghiệp, và kết nối sáng tạo với các mục tiêu phát triển dài hạn.

"Chúng tôi hi vọng Ngày hội ĐMST hôm nay sẽ là bước chuyển quan trọng trong việc hình thành một hệ sinh thái ĐMST tại Việt Nam", bà Đỗ Lê Thu Ngọc cho biết.

NIC Scale X - Chương trình tăng tốc đổi mới sáng tạo

NIC Scale X thuộc khuôn khổ dự án “Nâng cao năng lực hỗ trợ ĐMST của NIC”, do Chính phủ Nhật Bản tài trợ và UNDP phối hợp cùng NIC triển khai, với sự tham gia của Viện Nghiên cứu Mitsubishi (MRI) và Plug and Play.

Đặt nền tảng tại NIC Hòa Lạc, chương trình kết nối startup với nhà đầu tư, doanh nghiệp, giới học thuật và cơ quan quản lý nhằm thúc đẩy mở rộng quy mô, tiếp cận thị trường và tăng cường hợp tác ĐMST giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Chương trình tăng tốc kéo dài 13 tuần sẽ hỗ trợ các startup phát triển giải pháp trong các lĩnh vực y tế, năng lượng sạch và ESG, sản xuất thông minh, nông nghiệp công nghệ cao, IoT và hạ tầng số.

Khoảng 80% startup tham gia là doanh nghiệp Việt Nam và 20% đến từ Nhật Bản, tạo nền tảng vững chắc cho trao đổi tri thức song phương, chuyển giao công nghệ và mở rộng thị trường khu vực.

Quy trình tuyển chọn startup được triển khai theo nhiều vòng cạnh tranh: Top 40 startup được lựa chọn tham gia đào tạo nhóm; Top 20 startup trình bày trước đối tác và nhà đầu tư; 10 startup xuất sắc tham gia đầy đủ chương trình tăng tốc

Các startup được lựa chọn sẽ tham gia chương trình cố vấn chuyên sâu, đào tạo chuyên gia và hỗ trợ thực hành, nhằm nâng cao chiến lược kinh doanh, mức độ phù hợp thị trường và khả năng sẵn sàng đầu tư.

Chương trình cũng tạo điều kiện kết nối trực tiếp với nhà đầu tư, cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế thông qua các chương trình trải nghiệm tại Singapore hoặc Nhật Bản, cũng như thử nghiệm giải pháp cùng doanh nghiệp thông qua mạng lưới toàn cầu của Plug and Play.

“Thông qua quan hệ đối tác chiến lược với UNDP, Viện Nghiên cứu Mitsubishi và Plug and Play, chúng tôi đang thiết lập một nền tảng tăng tốc chất lượng cao, không chỉ hỗ trợ các startup deep tech tiềm năng mà còn củng cố các liên kết trọng yếu giữa phát triển công nghệ, đầu tư và ứng dụng thực tiễn. Chương trình được thiết kế để tạo điều kiện cho các startup Việt Nam mở rộng quy mô bền vững, tiếp cận thị trường quốc tế và đóng góp ý nghĩa vào các ưu tiên ĐMST của quốc gia”, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc NIC nhấn mạnh.

NIC Scale X đã chính thức mở đơn đăng ký ngày hôm nay. Chương trình kỳ vọng góp phần xây dựng một hệ sinh thái startup deep-tech kết nối chặt chẽ hơn, sẵn sàng đầu tư và có năng lực cạnh tranh toàn cầu, đồng thời tăng cường hợp tác ĐMST giữa cộng đồng Việt Nam và Nhật Bản./.

Ngọc Diệp