AI Young Guru: Ươm mầm tài năng AI cho thế hệ học sinh Việt Nam
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng giữ vai trò then chốt đối với phát triển kinh tế - xã hội, cuộc thi sáng tạo AI “AI Young Guru” được kỳ vọng trở thành sân chơi quy mô toàn quốc, giúp học sinh phổ thông và trung cấp nghề sớm tiếp cận AI một cách bài bản, an toàn, từ đó hình thành tư duy công nghệ, năng lực sáng tạo và định hướng nghề nghiệp tương lai.
Sáng 8/1, Lễ công bố cuộc thi “AI Young Guru” dành cho học sinh THPT và trung cấp nghề toàn quốc đã chính thức diễn ra.
Cuộc thi do Trường Đại học FPT tổ chức, với sự bảo trợ của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), sự đồng hành của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) cùng Đài Truyền hình Việt Nam.
Sân chơi ứng dụng trí tuệ nhân tạo tầm vóc quốc gia
AI Young Guru là hoạt động hưởng ứng các chủ trương phát triển nguồn nhân lực số, gắn với Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia, cùng Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá giáo dục và đào tạo.
Thông qua việc khuyến khích học sinh học tập và ứng dụng AI bài bản, an toàn, hiệu quả, cuộc thi cũng phù hợp với các định hướng gần đây của Bộ GD&ĐT về giáo dục AI và hướng dẫn sử dụng AI trong dạy và học.
Theo đó, AI Young Guru hướng tới mục tiêu phổ cập kiến thức AI, khuyến khích học sinh hình thành tư duy và phương pháp ứng dụng AI trong học tập cũng như giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Cuộc thi tạo điều kiện để học sinh tiếp cận AI miễn phí thông qua các chương trình đào tạo bài bản, an toàn và hiệu quả, từng bước xây dựng năng lực số trong bối cảnh CĐS giáo dục.
Thông qua hành trình học tập - thực hành - thi đấu, thí sinh được rèn luyện khả năng làm chủ dữ liệu, chuyển hóa ý tưởng sơ khai thành các giải pháp có tác động thực tế. Đây không chỉ là một cuộc thi, mà còn là quá trình trải nghiệm giúp học sinh “học đúng, làm thật” trong kỷ nguyên số.
Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Trường Tùng, Thành viên sáng lập Tập đoàn FPT, Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT, nhấn mạnh: Chúng ta nghe nói rất nhiều về AI, chúng ta cũng cảm nhận rất rõ AI có ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh tế - xã hội hiện nay cũng như những năm tiếp theo.
Các em học sinh, sinh viên hiện nay đang trên ghế nhà trường, sau khi tốt nghiệp các em sẽ sống và làm việc trong một xã hội mà AI sẽ hiện diện trong tất cả các khía cạnh của đời sống.
Vì vậy việc chuẩn bị nguồn nhân lực có đủ khả năng tham gia chủ động, tích cực trong cuộc chơi này đó là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó nhà trường giữ vai trò đặc biệt quan trọng ".
Ông Lê Trường Tùng cho biết AI Young Guru là hoạt động trọng điểm được chuẩn bị trong thời gian dài nhằm đưa AI vào học tập theo hướng thực tiễn, gắn với mô hình “học - ứng dụng - thử nghiệm”, đồng thời nằm trong các chương trình phổ cập AI và đổi mới phương pháp dạy học của Khối Giáo dục FPT.
Điểm khác biệt của cuộc thi là triển khai các khóa học AI mang tính “thực chiến”. Việc hoàn thành các khóa học và đạt chứng chỉ là điều kiện bắt buộc để thí sinh tham gia cuộc thi, qua đó bảo đảm chất lượng và tính nghiêm túc của sân chơi.
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, cho rằng AI đang đi vào mọi ngóc ngách của đời sống, đặc biệt là lĩnh vực giáo dục.
Đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức: nếu quá thận trọng sẽ bỏ lỡ cơ hội, nhưng nếu thiếu chuẩn bị kỹ lưỡng có thể dẫn tới những tác động không mong muốn đối với học sinh. Vì vậy, việc đưa AI vào giảng dạy cần được triển khai sớm, song phải có định hướng an toàn, trách nhiệm.
Ngày 22/8/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Một trong 8 nhiệm vụ, giải pháp chiến lược được đề ra trong Nghị quyết 71 là chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo, trong đó có nhiều nội dung về nâng cao năng lực số và AI cho giáo viên và học sinh các cấp.
Thời gian qua, Bộ GD&ĐT đã tổ chức nhiều cuộc thi, ban hành khung năng lực số cũng như triển khai thí điểm hướng dẫn giảng dạy AI trong nhà trường.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng kỳ vọng AI Young Guru trở thành mô hình có thể nhân rộng nhờ ba điểm nổi bật: Tính phổ cập và công bằng, đánh giá cả quá trình học tập - ứng dụng, và định hướng kỹ năng sử dụng AI liêm chính, hiệu quả.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương khẳng định KHCN, ĐMST và CĐS là nhân tố quyết định để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững, trong đó đào tạo nguồn nhân lực giữ vai trò then chốt.
Năm 2025, Quốc hội Chính thức thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia trên thế giới có hàng lang pháp lý về AI. Kết quả này minh chứng cho việc Việt Nam không chỉ bắt kịp mà còn đang chủ động kiến tạo thể chế, đi cùng thế giới, hướng tới quản lý, phát triển lấy con người làm trung tâm.
Cũng theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, cuộc thi AI Young Guru chính là minh chứng cụ thể cho quyết tâm thúc đẩy phát triển AI, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ làm chủ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ.
"Chúng ta đang chứng kiến sự phát triển vô cùng mạnh mẽ của AI. Tuy nhiên, trong quá trình này, nhân tố quan trọng nhất không thể thay thế là con người. Thách thức lớn nhất đặt ra cho chúng ta không phải là công nghệ đi nhanh như thế nào mà là làm sao để kiến tạo những con người nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ, làm sao để thế hệ trẻ Việt Nam làm chủ nghiên cứu, làm chủ phát triển, làm chủ ứng dụng công nghệ", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về KHCN, ĐMST, CĐS, Bộ KH&CN mong muốn cuộc thi sẽ trở thành là nơi kết nối chặt chẽ nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp tạo ra cơ hội thúc đẩy ý tưởng ĐMST tiềm năng, giúp nhận diện hỗ trợ những tài năng trẻ, nguồn nhân lực trẻ trong tương lai.
Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị lấy bài toán thực tiễn làm thước đo, bởi công nghệ chỉ có giá trị khi góp phần giải quyết các bài toán trong thực tiễn. Các em học sinh, sinh viên cần bắt đầu làm AI từ chính những bài toán Việt Nam, những bài toán nhỏ, bài toán có thật bắt nguồn từ cuộc sống.
Song song phát triển năng lực kỹ thuật, Thứ trưởng mong muốn các em học sinh sớm hình thành tư duy AI một cách an toàn, có trách nhiệm, ý thức đầy đủ về dữ liệu đào tạo AI phải "đúng, đủ, sạch, sống", hiểu rõ năng lực và giới hạn của hệ thống AI do mình tạo ra. Đặc biệt cần tạo được đầu ra cho ứng dụng tham gia cuộc thi, giá trị cuộc thi chỉ bền vững khi những sản phẩm của cuộc thi đi vào thực tiễn. Bộ KH&CN cam kết xem xét hỗ trợ các sản phẩm có tính ứng dụng cao để triển khai thực tế.
"Trong kỷ nguyên số AI không thể thay thế con người nhưng những người biết làm chủ AI chắc chắn sẽ vươn lên, dẫn đầu đi trước những người khác. Làm chủ công nghệ, làm chủ AI chính là cách các em vươn lên nắm lấy cơ hội, làm chủ cuộc sống, làm chủ tương lai của mình. Chúc cuộc thi AI Young Guru thành công, chúc các bạn học sinh, sinh viên có sản phẩm sáng tạo áp dụng vào thực tế, đáng tin cậy", Thứ trưởng Bộ KH&CN nhấn mạnh.
Trong khi đó, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân - Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) lưu ý AI có thể bị lợi dụng cho mục đích xấu, do đó học sinh cần sớm hình thành tư duy sử dụng AI có trách nhiệm, đúng pháp luật và hướng thiện. Ông khẳng định đơn vị đồng hành cùng cuộc thi nhằm góp phần nâng cao nhận thức về an toàn và đạo đức số trong quá trình học tập và ứng dụng AI của học sinh.
Những điểm lưu ý về cuộc thi
Cuộc thi AI Young Guru được thiết kế theo 3 vòng thi:
Vòng 1: Phổ cập và ý tưởng (trực tuyến)
Thí sinh đăng ký trên website cuộc thi và hoàn tất xác nhận học sinh theo quy định. Thí sinh tham gia cần học trực tuyến miễn phí tối thiểu 3 khóa học bắt buộc do Trường Đại học FPT biên soạn, đồng thời có thể học thêm các khóa tự chọn khác.
Sau khi hoàn thành học tập, các đội thi lựa chọn một vấn đề trong học tập, công việc hoặc đời sống để đề xuất giải pháp, sử dụng các công cụ AI miễn phí (như ChatGPT, Claude, Gemini…) và trình bày bài dự thi bằng file PDF gồm: vấn đề, giải pháp, hiệu quả, prompt và đường dẫn sản phẩm. Ban tổ chức đánh giá theo tính khả thi, giá trị thực tiễn, cách ứng dụng AI và chất lượng sản phẩm để chọn Top 150 đội thi vào vòng tiếp theo.
Vòng 2: Sàn đấu (Trực tiếp tại các khu vực)
Tổ chức tại 5 campus Trường Đại học FPT (Hà Nội, Đà Nẵng, Quy Nhơn, TP.HCM, Cần Thơ). Trong 3 giờ, các đội dùng AI giải bài toán thực tế; xếp hạng theo tiêu chí đúng và nhanh, chọn Top 30 vào vòng cuối. Đội thi có thể điều chỉnh thành viên nếu thành viên mới đã đăng ký và hoàn thành khóa học theo quy định.
Vòng 3: Thực chiến (Trực tiếp tại Hà Nội)
Gồm Hackathon 24 giờ để phát triển và hoàn thiện giải pháp, sau đó Top 08 tranh biện, thuyết trình và demo sản phẩm tại Trường quay S14 - Đài Truyền hình Việt Nam trong khuôn khổ chung kết trao giải.
Về cơ cấu giải thưởng cuộc thi AI Young Guru bao gồm tiền mặt, hiện vật, giấy chứng nhận và các suất học bổng giá trị từ Trường Đại học FPT, cụ thể:
- 1 giải Nhất: 100.000.000 VNĐ; Bằng khen của Trung ương Đoàn; Chuyến trải nghiệm Hoa Kỳ; Học bổng Nhân tài kỷ nguyên số Việt Nam - Tech Gen: 100% học phí cho 4 năm/ mỗi học sinh.
- 1 giải Nhì: 50.000.000 VNĐ/giải; Bằng khen của Trung ương Đoàn; Học bổng Nhân tài kỷ nguyên số Việt Nam - Tech Gen: 70% học phí cho 4 năm/ mỗi học sinh.
- 2 giải Ba: 30.000.000 VNĐ/giải; Bằng khen của Trung ương Đoàn; Học bổng Nhân tài kỷ nguyên số Việt Nam - Tech Gen: 50% học phí cho 4 năm/ mỗi học sinh.
- 4 giải Khuyến khích: 15.000.000 VNĐ/giải; Bằng khen của Trung ương Đoàn; Học bổng Nhân tài kỷ nguyên số Việt Nam - Tech Gen: 30% học phí cho 4 năm/ mỗi học sinh.
- 22 giải Triển vọng: 5.000.000 VNĐ/giải (cá nhân hoặc đội thi).
Ngoài ra, thí sinh/đội thi hoàn thành khóa học sẽ nhận được chứng chỉ (được cấp bởi Coursera và Trường Đại học FPT); đồng thời có cơ hội nhận giải thưởng phụ trong các hoạt động thi theo tuần.
Học sinh đang theo học tại THPT và Trung cấp nghề trên toàn quốc có thể đăng ký tham gia cuộc thi tại aiyoungguru.fpt.edu.vn. Thời gian đăng ký và học trực tuyến: từ 10/1 đến 28/2/2026./.