Thương mại điện tử năm 2025: Tăng trưởng nhưng thiếu đồng đều

Xếp hạng EBI 2025: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng dẫn đầu

Theo báo cáo mới nhất của Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM), Hà Nội đứng đầu bảng xếp hạng EBI 2025 với 74,7 điểm. TP. Hồ Chí Minh xếp thứ hai với 73,5 điểm, trong khi Đà Nẵng đứng thứ ba với 28,1 điểm.

So với ba đô thị này, điểm EBI trung bình toàn quốc chỉ đạt 9,3 điểm, phản ánh khoảng cách đáng kể về mức độ sẵn sàng và hiệu quả phát triển thương mại điện tử (TMĐT) giữa các vùng.

EBI đánh giá mức độ phát triển TMĐT ở 3 lĩnh vực cốt lõi

Chỉ số EBI được xây dựng từ dữ liệu khảo sát toàn quốc với sự tham gia của hàng nghìn doanh nghiệp, nhằm đánh giá mức độ phát triển TMĐT của các địa phương trên ba lĩnh vực cốt lõi: Cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực số, TMĐT B2C (doanh nghiệp đến người tiêu dùng), giao dịch B2B (doanh nghiệp đến doanh nghiệp).

Kết quả cho thấy sự vượt trội rõ rệt của các đô thị lớn ở cả ba trụ cột, đặc biệt là hạ tầng, nguồn nhân lực và quy mô thị trường.

Sự phân hóa vùng miền thể hiện rõ qua các chỉ số thành phần

Trong nhóm tiêu chí về cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đều đạt từ 76,9 điểm trở lên, cao hơn nhiều so với các địa phương còn lại.

Ở lĩnh vực TMĐT B2C, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh ghi nhận điểm số từ 62,9 trở lên, trong khi mức cao nhất của 61 tỉnh, thành khác chỉ đạt 4,5 điểm. Những số liệu này cho thấy khoảng cách số vẫn là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển TMĐT toàn diện.

Nền tảng vĩ mô tạo đà cho TMĐT tiếp tục mở rộng

Báo cáo EBI 2025 ghi nhận nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực của Việt Nam là yếu tố quan trọng thúc đẩy TMĐT. Năm 2024, GDP tăng 7%, quy mô nền kinh tế ước đạt 476 tỷ USD, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 4.700 USD.

Khu vực dịch vụ tăng 7,4%, trong đó bán buôn - bán lẻ tăng gần 8%, kéo tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng lên khoảng 263 tỷ USD, tăng 9% so với năm trước.

TMĐT duy trì tăng trưởng hai chữ số

Trong bối cảnh kinh tế thuận lợi, thị trường TMĐT Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Theo VECOM, năm 2024, quy mô thị trường đạt 32 tỷ USD, tăng 27% so với năm 2023.

Doanh số bán lẻ trực tuyến đạt 22,5 tỷ USD, tăng 30%, chiếm khoảng 12% tổng doanh thu bán lẻ, cho thấy vai trò ngày càng lớn của kênh trực tuyến trong tiêu dùng nội địa.

Logistics và giao hàng: Trụ cột không thể thiếu của TMĐT

Song hành với sự phát triển của TMĐT, hạ tầng logistics và giao hàng được mở rộng nhanh chóng. Năm 2024, tổng lượng bưu phẩm ước đạt 3,2 tỷ kiện, trong đó khoảng 2,4 tỷ kiện liên quan đến TMĐT, tăng 30% so với năm trước.

Báo cáo nhấn mạnh: "Điều này khẳng định logistics là yếu tố then chốt trong việc duy trì và mở rộng hoạt động kinh doanh trực tuyến".

Chuyển sang giai đoạn phát triển mới từ sau năm 2025

Theo đánh giá của VECOM, thị trường TMĐT Việt Nam đã tăng trưởng gấp khoảng 8 lần so với năm 2015. Dù vậy, mức độ thâm nhập TMĐT vẫn thấp hơn trung bình toàn cầu, cho thấy dư địa phát triển còn lớn.

VECOM xác định năm 2025 là giai đoạn chuẩn bị, tạo nền tảng để bước sang giai đoạn phát triển thứ tư từ năm 2026, với định hướng tăng trưởng bền vững và có cấu trúc chặt chẽ hơn.

Chính sách và thể chế - Chìa khóa thu hẹp khoảng cách số

Để đạt được giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của kinh tế số, báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết của các chính sách chiến lược và hoàn thiện khung pháp lý.

Các định hướng quan trọng bao gồm: Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, xây dựng Luật TMĐT chuyên biệt, cùng các quy định rõ ràng hơn về thuế, xuất khẩu trực tuyến và tiêu chuẩn thống kê.

Những chính sách này được kỳ vọng sẽ giảm rào cản tham gia số, tăng tính minh bạch và hỗ trợ các địa phương rút ngắn khoảng cách trong phát triển TMĐT./.

QA