Bưu chính - Viễn thông

Phổ tần số - "Chìa khóa" mở ra 1,24 nghìn tỷ USD từ công nghệ 6G

Phan Văn Hòa, Cục Tần số Vô tuyến điện • 22/11/2026 19:57

Công nghệ 6G được kỳ vọng đóng góp 1,24 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu vào năm 2040. Tuy nhiên, nếu không được bảo đảm đủ nguồn tài nguyên phổ tần, thế giới có nguy cơ mất đi 42% giá trị kinh tế tiềm năng mà công nghệ này mang lại.

6G mở ra cơ hội tăng trưởng kinh tế mới

Theo Báo cáo “Tầm nhìn 2040: Lợi ích kinh tế của công nghệ 6G” (Vision 2040: The Economic Benefits of 6G) của Hiệp hội Di động toàn cầu (GSMA), công nghệ thông tin di động (TTDĐ) thế hệ thứ sáu (6G) có thể đóng góp thêm 1,24 nghìn tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu vào năm 2040. Mức đóng góp này tương đương khoảng 0,7% GDP toàn cầu, cho thấy tiềm năng kinh tế đáng kể của mạng di động thế hệ tiếp theo [1].

GSMA cũng đã đưa ra những phân tích kinh tế mới về tác động tiềm năng của công nghệ TTDĐ thế hệ tiếp theo đối với các ngành kinh tế và khu vực trên thế giới. Theo đó, 6G sẽ tạo ra giá trị kinh tế đáng kể, vượt xa những lợi ích mà các mạng di động thế hệ trước đó có thể mang lại.

Động lực thúc đẩy giá trị này đến từ những tiến bộ trong trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ cảm biến tích hợp (integrated sensing), tự động hóa công nghiệp (industrial automation), các dịch vụ số mang lại trải nghiệm nhập vai (immersive digital services) và khả năng kết nối mọi lúc, mọi nơi (ubiquitous connectivity).

6g.png
Quy hoạch phổ tần kịp thời là điều kiện tiên quyết để thương mại hóa mạng 6G vào năm 2030 (Ảnh: Telecomreview).

Theo dự báo, sản xuất và dịch vụ tài chính sẽ là hai lĩnh vực hưởng lợi lớn nhất từ sự phát triển của 6G. Công nghệ này không chỉ nâng cao năng lực kết nối mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp (DN) cải thiện năng suất, phát triển sản phẩm và dịch vụ mới, đồng thời mở rộng ứng dụng số sang những lĩnh vực và khu vực mà hạ tầng hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ.

GSMA xác định 5 nhóm ứng dụng chính có khả năng tạo ra giá trị kinh tế từ 6G [1], gồm:

Thứ nhất, kết nối phục vụ các hệ thống AI thế hệ mới. Hạ tầng 6G được kỳ vọng đáp ứng yêu cầu kết nối và trao đổi dữ liệu của các hệ thống AI ngày càng phức tạp, hỗ trợ xử lý thông tin và phối hợp giữa các thiết bị, hệ thống thông minh.

Thứ hai, tự động hóa công nghiệp và robot. Khả năng kết nối với độ trễ thấp, độ tin cậy cao và hỗ trợ trao đổi dữ liệu theo thời gian thực sẽ tạo điều kiện triển khai các hệ thống sản xuất thông minh, robot công nghiệp và quy trình tự động hóa tiên tiến.

Thứ ba, băng rộng di động nâng cao và truy nhập không dây cố định (FWA). 6G hướng tới nâng cao tốc độ, dung lượng và chất lượng kết nối, phục vụ nhu cầu truyền tải dữ liệu ngày càng lớn của người dùng và DN.

Thứ tư, công nghệ tích hợp cảm nhận và truyền thông (Integrated Sensing and Communication - ISAC). Đây là khả năng kết hợp truyền thông và cảm nhận trong cùng một hệ thống, cho phép mạng vừa truyền dữ liệu vừa khai thác tín hiệu vô tuyến để nhận biết môi trường xung quanh. Công nghệ này có tiềm năng ứng dụng trong giao thông thông minh, công nghiệp và các hệ thống giám sát.

Thứ năm, mạng phi mặt đất (Non-Terrestrial Network - NTN) mở rộng vùng phủ sóng đến các khu vực chưa được kết nối. Việc kết hợp mạng di động mặt đất với các hệ thống vệ tinh và những nền tảng kết nối trên không được kỳ vọng mở rộng vùng phủ sóng, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và những nơi hạ tầng viễn thông mặt đất chưa được đầu tư đầy đủ.

Xét theo khu vực, Trung Quốc đại lục được dự báo có thể thu thêm 390 tỷ USD giá trị kinh tế từ 6G vào năm 2040. Bắc Mỹ dự kiến đạt 290 tỷ USD, trong khi châu Âu có thể đạt 225 tỷ USD. Những con số này cho thấy các nền kinh tế lớn đang đứng trước cơ hội đáng kể từ quá trình phát triển và ứng dụng công nghệ di động thế hệ mới.

Thiếu hụt phổ tần có thể làm mất 520 tỷ USD giá trị kinh tế toàn cầu

Mặc dù tiềm năng kinh tế của 6G rất lớn, GSMA cảnh báo tình trạng thiếu hụt phổ tần có thể khiến nền kinh tế toàn cầu mất đi 520 tỷ USD giá trị tiềm năng vào năm 2040, tương đương khoảng 42% tổng giá trị mà công nghệ này có thể tạo ra [1].

Đáng chú ý, những tổn thất này chưa bao gồm các tác động kinh tế rộng hơn đối với các mạng di động hiện hữu khi phải tiếp tục chia sẻ nguồn tài nguyên phổ tần hạn chế.

Theo GSMA, khả năng hiện thực hóa lợi ích kinh tế của 6G phụ thuộc đáng kể vào việc các chính phủ và cơ quan quản lý có quy hoạch, phân bổ đủ phổ tần, đúng thời điểm hay không. Những quyết định quốc tế liên quan đến quy hoạch phổ tần tại Hội nghị thông tin vô tuyến thế giới năm 2027 (WRC-27) sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển mạng di động thế hệ tiếp theo.

Để tránh nguy cơ thiếu hụt tài nguyên phổ tần làm cản trở quá trình triển khai 6G, GSMA đưa ra ba khuyến nghị chính đối với các chính phủ và cơ quan quản lý [1].

Một là, bảo đảm có ít nhất 2 GHz phổ tần số ở băng tần trung (mid-band) được đưa vào sử dụng vào khoảng năm 2030, đồng thời tiếp tục giải phóng thêm phổ tần trong các giai đoạn tiếp theo để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của công nghệ 6G. Phổ tần được bố trí cần bao gồm đoạn trên của băng tần 6 GHz (upper 6 GHz, khoảng 6,425-7,125 GHz), cùng với việc bổ sung dung lượng phổ tần ở các băng tần như đoạn trên của băng tần 3,5 GHz (upper 3.5 GHz, khoảng 3,8-4,2 GHz), 4,5 GHz và 7 GHz.

pho tan
Thiếu hụt phổ tần có thể làm mất 520 tỷ USD giá trị kinh tế toàn cầu (Ảnh: ST).

Hai là, bảo đảm băng tần 600 MHz sẵn sàng cho 6G nhằm tăng cường vùng phủ sóng tại khu vực nông thôn và trong nhà, đồng thời hỗ trợ triển khai rộng rãi các thiết bị và dịch vụ kết nối. Trong trường hợp phù hợp, có thể xem xét sử dụng cả băng tần 500 MHz.

Ba là, xây dựng lộ trình quy hoạch phổ tần số quốc gia rõ ràng và kịp thời, tạo cơ sở chắc chắn để các nhà mạng di động chủ động lập kế hoạch đầu tư và triển khai các mạng TTDĐ thế hệ mới, đón đầu nhu cầu thị trường.

Ông John Giusti, Giám đốc phụ trách quy định của GSMA, cho rằng 6G mang lại cơ hội kinh tế trị giá 1,24 nghìn tỷ USD, đồng thời có khả năng thúc đẩy AI, chuyển đổi các ngành công nghiệp và nâng cao năng suất trên phạm vi toàn nền kinh tế. Tuy nhiên, những lợi ích này không tự động trở thành hiện thực. Hơn 500 tỷ USD giá trị kinh tế sẽ phụ thuộc vào các quyết định về phổ tần mà chính phủ đưa ra trong giai đoạn hiện nay [2].

GSMA nhấn mạnh, phổ tần không đơn thuần là tài nguyên kỹ thuật phục vụ mạng di động mà còn là nền tảng cho tăng trưởng kinh tế trong tương lai. Vì vậy, các chính phủ cần sớm xây dựng chính sách phổ tần phù hợp để tạo điều kiện cho làn sóng đổi mới kỹ thuật số tiếp theo.

6G hướng tới mạng tích hợp AI và kết nối mặt đất - vệ tinh

Khác với các thế hệ mạng di động trước đây, 6G được định hướng tích hợp sâu AI vào kiến trúc và hoạt động của mạng. Theo đó, mạng không chỉ thực hiện chức năng truyền tải dữ liệu mà còn có khả năng cảm nhận môi trường, hỗ trợ ra quyết định thông minh và phối hợp giữa các hệ thống kết nối mặt đất với vệ tinh.

Những định hướng này cho thấy 6G không đơn thuần là bước nâng cấp về tốc độ truyền dữ liệu so với 5G, mà hướng tới một hạ tầng số đa chức năng, có khả năng hỗ trợ đồng thời truyền thông, cảm nhận và xử lý thông minh.

Dù 6G vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm, một số hoạt động trình diễn công nghệ tiền tiêu chuẩn đã được triển khai. Mới đây, nhà mạng di động Verizon (Mỹ) và nhà cung cấp thiết bị Ericsson (Thụy Điển) đã hoàn thành thử nghiệm cuộc gọi 6G tiền tiêu chuẩn đầu tiên trên thế giới trên băng tần 7 GHz [2].

Thử nghiệm tập trung đánh giá khả năng truyền dẫn và vùng phủ sóng trong các điều kiện môi trường khác nhau, bao gồm liên lạc ngoài trời và khả năng xuyên thấu tín hiệu từ ngoài trời vào trong nhà. Các chỉ tiêu được xem xét gồm vùng phủ sóng, thông lượng, độ trễ, độ ổn định và khả năng vận hành của hệ thống trong điều kiện thực tế.

Quá trình đánh giá cũng xem xét ảnh hưởng của đường truyền trực tiếp và không trực tiếp, thảm thực vật, vật cản, cũng như khả năng xuyên qua các loại kính và vật liệu xây dựng khác nhau.

Những thử nghiệm bước đầu cho thấy các nhà mạng và nhà cung cấp thiết bị đang từng bước đưa công nghệ 6G vào môi trường thực tế để đánh giá khả năng triển khai trước khi các tiêu chuẩn chính thức được hoàn thiện.

Với tiềm năng đóng góp hàng nghìn tỷ USD cho kinh tế toàn cầu, 6G đang trở thành một trong những định hướng phát triển quan trọng của ngành viễn thông. Tuy nhiên, để chuyển hóa tiềm năng công nghệ thành giá trị kinh tế, bên cạnh nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, việc quy hoạch, phân bổ và sử dụng hiệu quả tài nguyên phổ tần sẽ là yếu tố có ý nghĩa quyết định./.

“

Tài liệu tham khảo

[1] GSMA (2026), "GSMA Vision 2040", https://www.gsma.com/ connectivity-for-good/spectrum/wp-content/uploads/2026/ 11/GSMA_Vision-2040_Economic-benefits-of-6G.pdf, truy cập ngày 12/11/2026.

[2] Andrew Wooden (2026), "6G could be worth $1.24 trillion to global economy - GSMA", https://www.telecoms.com/5g-6g/6g-could-be-worth-1-24-trillion-to-global-economy-gsma, truy cập ngày 12/11/2026.

Phan Văn Hòa, Cục Tần số Vô tuyến điện