Đưa điểm học tập số đến từng thôn, kết nối người dân với công nghệ
Thay vì chỉ tổ chức các lớp phổ cập tập trung, xã Thư Vũ (tỉnh Hưng Yên) đã triển khai 19 điểm “Bình dân học vụ số” tại cơ sở, kết hợp mô hình “Đảng viên kết nối với người dân”. Cách làm này hướng tới đưa hoạt động hỗ trợ kỹ năng số đến gần khu dân cư, giúp người dân từng bước tiếp cận và thực hành các tiện ích công nghệ trong đời sống.
Mô hình được triển khai với 19 điểm “Bình dân học vụ số” được bố trí tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã và 18 thôn. Việc phân bố các điểm học tập tại những địa điểm sinh hoạt, làm việc quen thuộc giúp người dân thuận tiện tiếp cận hoạt động hướng dẫn, nhất là những người chưa có nhiều điều kiện hoặc kỹ năng sử dụng thiết bị số.

Nội dung phổ cập tập trung vào những kỹ năng thiết yếu, gắn với nhu cầu thực tế như sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tiếp cận thương mại điện tử và khai thác các tiện ích số phục vụ đời sống. Người dân cũng được hướng dẫn nhận diện các hình thức lừa đảo, bảo vệ thông tin cá nhân và bảo đảm an toàn khi tham gia môi trường mạng.
Để phục vụ hoạt động tại các điểm học tập, địa phương đã bố trí địa điểm tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, hội trường và nhà sinh hoạt cộng đồng ở các thôn. Cùng với đó, xã tiếp nhận 10 bộ máy tính do Tỉnh ủy trao tặng, bổ sung phương tiện phục vụ việc hướng dẫn, thực hành kỹ năng số tại cơ sở.
Một điểm đáng chú ý trong cách tổ chức của Thư Vũ là gắn hoạt động phổ cập kỹ năng số với mô hình “Đảng viên kết nối với người dân”.
Tại 18 thôn, các chi bộ phân công đảng viên có kỹ năng công nghệ trực tiếp hỗ trợ từ 5-10 hộ gia đình, trong đó ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo và những người chưa thành thạo công nghệ số. Việc phân công người hỗ trợ cụ thể giúp hoạt động phổ cập có địa chỉ rõ ràng, đồng thời tạo điều kiện để nắm bắt những khó khăn của từng hộ trong quá trình tiếp cận công nghệ.
Cùng tham gia hướng dẫn người dân còn có lực lượng công an, quân sự, giáo viên, đoàn viên thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng. Hoạt động được thực hiện theo phương châm “Cầm tay chỉ việc - hướng dẫn gắn với thực hành - chỉ dừng lại khi người dân tự thao tác được”.
Theo đó, người học không chỉ nghe giới thiệu về các ứng dụng mà còn trực tiếp thực hiện thao tác trên thiết bị, qua đó từng bước hình thành khả năng sử dụng độc lập.
Việc đưa hoạt động hỗ trợ về từng thôn cũng góp phần khắc phục hạn chế của cách phổ cập chỉ dựa vào các lớp học tập trung. Với những người ít tiếp xúc với công nghệ, được hướng dẫn trực tiếp tại nơi cư trú, có người hỗ trợ khi gặp khó khăn sẽ thuận lợi hơn trong quá trình làm quen và thực hành. Đặc biệt, việc lựa chọn đảng viên và lực lượng tại chỗ tham gia hỗ trợ tạo điều kiện duy trì sự kết nối giữa hoạt động phổ cập với nhu cầu thường ngày của người dân.
Tuy nhiên, việc thành lập các điểm học tập mới là bước khởi đầu. Để mô hình phát huy hiệu quả lâu dài, cần duy trì hoạt động thường xuyên, cập nhật nội dung hướng dẫn theo nhu cầu thực tế và chú trọng khả năng tự thực hiện của người học. Kết quả không chỉ được nhìn nhận qua số điểm được thành lập hay số lượt người tham gia, mà quan trọng hơn là người dân có thể tự sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, tra cứu thông tin và bảo vệ bản thân trên môi trường mạng hay không.
Mô hình tại xã Thư Vũ cho thấy một cách tiếp cận trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” từ cơ sở: đưa điểm học tập đến gần người dân, gắn hoạt động hướng dẫn với trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các lực lượng tại địa phương. Khi việc học kỹ năng số được tổ chức thuận tiện, gắn với những nhu cầu cụ thể và có sự hỗ trợ thường xuyên, người dân sẽ có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ, từng bước tham gia sâu hơn vào đời sống số./.