Kết nối trường, viện, doanh nghiệp thúc đẩy ứng dụng AI trong ngành xây dựng
Việc công bố thành lập Mạng lưới AI4Construction Việt Nam mở thêm cơ hội kết nối trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để giải quyết các bài toán thực tế của ngành xây dựng. Đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào ứng dụng cần đi cùng dữ liệu đáng tin cậy, nhân lực có chuyên môn và quá trình kiểm chứng giải pháp, nhất là với những công việc liên quan đến an toàn, chất lượng công trình.
Mới đây, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ các Khoa - Trường - Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông Việt Nam (FISU Việt Nam) tổ chức Hội thảo quốc tế Trí tuệ nhân tạo trong Xây dựng - AI4CONS 2026.
Tại hội thảo, nhà trường công bố thành lập Mạng lưới AI4Construction Việt Nam, hướng tới kết nối các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ.
Mạng lưới được kỳ vọng giúp doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp phù hợp, đồng thời tạo điều kiện để các trường, viện tiếp cận những bài toán thực tế của ngành xây dựng. Để chuyển nhu cầu hợp tác thành ứng dụng cụ thể, các bên cần thống nhất vấn đề cần giải quyết, nguồn dữ liệu và tiêu chí đánh giá, làm cơ sở kiểm chứng giải pháp trong điều kiện triển khai thực tế.

Kết nối chuyên môn xây dựng với năng lực phát triển AI
Sự phối hợp giữa Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và FISU Việt Nam được cụ thể hóa từ thỏa thuận hợp tác ký ngày 8/9/2026. Thỏa thuận tập trung vào đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, kết hợp thế mạnh chuyên môn xây dựng với năng lực công nghệ thông tin, truyền thông và AI để phục vụ các lĩnh vực xây dựng, kiến trúc, hạ tầng đô thị và giao thông.
Theo định hướng hợp tác, FISU Việt Nam tham gia xây dựng nội dung chuyên môn, kết nối chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ. Trường Đại học Xây dựng Hà Nội huy động sự tham gia của các đơn vị trong ngành xây dựng và cơ quan quản lý. Sự phối hợp này giúp đưa nhu cầu thực tế của ngành đến gần hơn với các nhóm có năng lực nghiên cứu, phát triển giải pháp AI.
Tiếp nối thỏa thuận đó, Mạng lưới AI4Construction Việt Nam hướng tới chia sẻ tri thức, hình thành nhóm nghiên cứu và phát triển các chương trình hợp tác. Để những định hướng này trở thành hoạt động cụ thể, mỗi nhiệm vụ cần xác định rõ bài toán, điều kiện thử nghiệm và kết quả mong đợi.
Trong quá trình phối hợp, doanh nghiệp có vai trò làm rõ vướng mắc trong công việc, nguồn dữ liệu có thể cung cấp và yêu cầu đầu ra. Các nhóm nghiên cứu xác định khả năng hỗ trợ của AI, phương pháp kiểm thử và giới hạn sử dụng.
Theo một chuyên gia xây dựng, việc thống nhất những nội dung này ngay từ đầu sẽ tạo cơ sở để các bên đánh giá giải pháp và xem xét khả năng đưa vào thực tiễn.
Chuẩn bị dữ liệu cho những bài toán cụ thể
Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đề nghị tiếp tục đẩy mạnh áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM), chuẩn hóa và liên thông dữ liệu về hoạt động xây dựng, quy hoạch, đô thị và hạ tầng giao thông. Đây là điều kiện nền tảng để phát triển các giải pháp AI đáp ứng yêu cầu chuyên môn của ngành.
Với một công cụ hỗ trợ tra cứu hồ sơ, chất lượng dữ liệu đầu vào ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổng hợp và kiểm chứng kết quả. Tài liệu phải có nguồn gốc rõ ràng, được rà soát về nội dung, phiên bản và phạm vi áp dụng. Thông tin thiếu, không thống nhất hoặc chưa được cập nhật có thể dẫn đến kết quả không phù hợp với công việc đang xử lý.
Việc chuẩn bị dữ liệu cũng gắn với thỏa thuận giữa các bên tham gia nghiên cứu. Trường, viện và doanh nghiệp cần làm rõ loại dữ liệu được cung cấp, mục đích sử dụng, quyền truy cập và phạm vi chia sẻ kết quả. Những nội dung này giúp nhóm nghiên cứu tiếp cận thông tin phục vụ phát triển giải pháp, đồng thời xác định trách nhiệm bảo vệ và quản lý dữ liệu.
Trên cơ sở đó, giải pháp AI cần được thử nghiệm với dữ liệu và tình huống sát với mục đích sử dụng. Kết quả nghiên cứu ban đầu phải tiếp tục được kiểm chứng khi đưa vào quy trình của doanh nghiệp. Những sai lệch, giới hạn hoặc vướng mắc phát hiện trong quá trình này là căn cứ để điều chỉnh mô hình, hoàn thiện cách sử dụng và xem xét khả năng triển khai rộng hơn.
Đào tạo kỹ năng AI gắn với công việc chuyên môn
Cùng với việc chuẩn bị dữ liệu, Thứ trưởng Phạm Minh Hà đề nghị các cơ sở đào tạo khối xây dựng, kiến trúc, giao thông đưa kiến thức, kỹ năng AI vào chương trình đào tạo; đồng thời tổ chức bồi dưỡng ngắn hạn cho kỹ sư, kiến trúc sư và cán bộ quản lý đang công tác.
Nội dung đào tạo cần gắn với những tình huống nghề nghiệp cụ thể, giúp người học biết lựa chọn công việc có thể sử dụng AI, cung cấp thông tin đầu vào và kiểm tra kết quả. Khi dùng AI để tra cứu, tổng hợp hồ sơ hoặc tài liệu kỹ thuật, người sử dụng phải biết đối chiếu với nguồn gốc, kiểm tra phạm vi áp dụng và nhận diện nội dung cần được chuyên gia xem xét thêm.
Sự tham gia của doanh nghiệp giúp cơ sở đào tạo hiểu rõ hơn yêu cầu công việc và những vướng mắc khi ứng dụng AI. Từ đó, các trường, viện có thêm căn cứ xây dựng nội dung thực hành, phương pháp đánh giá và bồi dưỡng kỹ năng phù hợp. Quá trình phối hợp này hướng tới giúp người học sử dụng công nghệ có kiểm chứng, trên nền tảng kiến thức chuyên ngành.
Kiểm chứng giải pháp và xác định rõ trách nhiệm
Thứ trưởng Phạm Minh Hà nêu định hướng khuyến khích thí điểm AI tại các dự án, cơ quan, đơn vị có điều kiện. Ông đồng thời nhấn mạnh, AI là công cụ hỗ trợ; trách nhiệm cuối cùng về an toàn và chất lượng công trình vẫn thuộc về con người và các chủ thể theo quy định.
Trong quá trình triển khai, kết quả do AI tạo ra cần được kiểm tra, đối chiếu và đánh giá theo yêu cầu chuyên môn trước khi sử dụng. Người có thẩm quyền phải xem xét căn cứ và giới hạn của kết quả đó, đồng thời chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với những công việc liên quan trực tiếp đến an toàn, chất lượng công trình.
Với Mạng lưới AI4Construction Việt Nam, bước tiếp theo là cụ thể hóa sự kết nối thành các nhiệm vụ nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp. Những giải pháp được kiểm chứng trong thực tế và duy trì sử dụng sẽ là thước đo giá trị hợp tác, tạo cơ sở để từng bước mở rộng ứng dụng AI trong ngành xây dựng./.
Tài liệu tham khảo
[1] Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (2026), “AI4CONS 2026: Kiến tạo hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo, mở ra hướng phát triển mới cho ngành xây dựng Việt Nam”, https://huce.edu.vn/ai4cons-2026-kien-tao-he-sinh-thai-tri-tue-nhan-tao-mo-ra-huong-phat-trien-moi-cho-nganh-xay-dung-viet-nam, truy cập ngày 15/11/2026.
[2] Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (2026), “Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và Câu lạc bộ các Khoa - Trường - Viện Công nghệ Thông tin - Truyền thông Việt Nam ký kết Thỏa thuận hợp tác, hướng tới tổ chức Hội nghị Quốc gia về AI trong Xây dựng - AI4Construction”, https://www.huce.edu.vn/truong-dai-hoc-xay-dung-ha-noi-va-cau-lac-bo-cac-khoa-truong-vien-cong-nghe-thong-tin-truyen-thong-viet-nam-ky-ket-thoa-thuan-hop-tac-huong-toi-to-chuc-hoi-nghi-quoc-gia-ve-ai-trong-xay-dung-ai4construction, truy cập ngày 15/11/2026.
[3] Báo Xây dựng (2026), “Thứ trưởng Phạm Minh Hà: Sớm đưa kiến thức, kỹ năng về AI vào chương trình đào tạo”, https://baoxaydung.vn/thu-truong-pham-minh-ha-som-dua-kien-thuc-ky-nang-ve-ai-vao-chuong-trinh-dao-tao-192261113113423492.htm, truy cập ngày 15/11/2026.