TP. Huế: Đưa dịch vụ công về gần dân qua mô hình bưu chính công cộng
Đến hết quý I/2026, TP. Huế có 166 điểm hỗ trợ thực hiện dịch vụ công; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến. Tháng 10/2026, Thành phố được chọn thí điểm mô hình dịch vụ công qua mạng bưu chính công cộng. Mô hình hướng tới hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số thuận tiện hơn, nhất là tại địa bàn xa trung tâm hoặc có nhiều người hạn chế kỹ năng số.
Từ điểm hỗ trợ dịch vụ công đến mạng lưới bưu chính
Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu xây dựng xã hội số bao trùm, để người dân có thể tiếp cận và thụ hưởng tiện ích số [1]. Với dịch vụ công, việc đưa thủ tục lên mạng mới là một phần của quá trình. Người dân còn cần biết cách sử dụng hệ thống, có phương tiện kết nối và được trợ giúp khi không thể tự hoàn thành hồ sơ.
Báo cáo cải cách hành chính quý I/2026 của UBND TP. Huế cho biết, Thành phố đã triển khai 166 điểm hỗ trợ thực hiện dịch vụ công; 100% hồ sơ được số hóa đầu vào, kết quả giải quyết được ký số; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến không phụ thuộc địa giới hành chính. Trong quý I, Thành phố giải quyết hơn 116.000 hồ sơ, tỷ lệ đúng hạn và trước hạn đạt 98,9% [2].
Những kết quả này cho thấy Huế đã có mạng lưới hỗ trợ tại cơ sở và quy trình xử lý hồ sơ trên môi trường số. Tuy nhiên, người dân ở xa trung tâm, người cao tuổi hoặc người chưa quen thao tác trực tuyến vẫn có thể cần trợ giúp để tìm đúng thủ tục, kích hoạt tài khoản, nộp hồ sơ và thanh toán. Mạng lưới hỗ trợ cần giúp họ hoàn thành giao dịch, đồng thời tạo điều kiện để lần sau có thể tự thực hiện.

Quyết định số 1969/QĐ-TTg ngày 13/10/2026 lựa chọn Thành phố Huế cùng TP. Hà Nội và tỉnh Gia Lai thí điểm dịch vụ công qua mạng bưu chính công cộng [3]. Theo mô hình này, các điểm thuộc mạng bưu chính công cộng được tổ chức độc lập với Trung tâm Phục vụ hành chính công. Nhân viên bưu chính có thể hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ số, hỗ trợ đăng ký hoặc kích hoạt tài khoản VNeID, tra cứu tình trạng hồ sơ và thanh toán trực tuyến đối với thủ tục đủ điều kiện.
Đề án ưu tiên lựa chọn điểm tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, địa bàn xa Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc nơi người dân khó tiếp cận dịch vụ. Khu công nghiệp và khu vực đô thị có nhu cầu giao dịch lớn cũng có thể được xem xét. Việc bố trí điểm vì vậy cần căn cứ vào khoảng cách, lưu lượng hồ sơ, điều kiện kết nối và nhu cầu thực tế, thay vì chỉ mở thêm điểm theo số lượng.
Công khai thủ tục, phân định trách nhiệm
Quyết định số 1969/QĐ-TTg quy định 100% điểm tham gia thí điểm phải hướng dẫn, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ số, dịch vụ công trực tuyến; đăng ký, kích hoạt VNeID; tra cứu quá trình giải quyết hồ sơ và thanh toán trực tuyến đối với thủ tục đủ điều kiện.
Trong số các điểm thuộc mạng bưu chính công cộng tại từng địa phương, tối thiểu 10% được lựa chọn để nhân viên bưu chính thực hiện thêm việc tiếp nhận, số hóa hồ sơ và trả kết quả. Đề án cũng phấn đấu lựa chọn tối thiểu 20% tổng số thủ tục hành chính thuộc phạm vi tiếp nhận tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công của mỗi địa phương để thí điểm giao nhân viên bưu chính thực hiện các công đoạn này [3].
Hai tỷ lệ trên áp dụng cho hai đối tượng khác nhau: 10% là tỷ lệ điểm bưu chính được giao thêm công đoạn xử lý; 20% là tỷ lệ thủ tục hành chính được lựa chọn để thí điểm. Việc phân biệt rõ giúp tránh hiểu rằng 20% số điểm sẽ do nhân viên bưu chính tiếp nhận và trả kết quả.
Nhân viên bưu chính chỉ thực hiện phần việc được cơ quan có thẩm quyền giao. Mô hình không chuyển thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính từ cơ quan nhà nước sang doanh nghiệp [3]. Vì vậy, trước khi điểm đi vào hoạt động, danh mục thủ tục, cơ quan giải quyết, công đoạn thực hiện tại điểm, thời gian phục vụ và phương thức trả kết quả cần được công khai. Người dân phải biết nơi tiếp nhận hồ sơ, nơi ra quyết định và đầu mối liên hệ khi hồ sơ cần bổ sung hoặc chậm xử lý.
Đề án không áp dụng với mọi thủ tục. Những hồ sơ chứa bí mật nhà nước hoặc thủ tục cần xác minh, kiểm tra thực tế mà điểm dịch vụ không đáp ứng được điều kiện sẽ không được lựa chọn. Danh mục thí điểm cần ưu tiên thủ tục thiết yếu, phát sinh thường xuyên, hồ sơ đơn giản, rủi ro thấp và có thể thực hiện trên môi trường số. Cách lựa chọn này giúp hoạt động tại điểm bưu chính nằm trong phạm vi kiểm soát được, đồng thời bảo đảm quy trình xử lý và trách nhiệm giải trình.
Theo Quyết định số 1969/QĐ-TTg, TP. Huế đang ở giai đoạn chuẩn bị nguồn lực, phối hợp lựa chọn điểm và danh mục thủ tục. Giai đoạn thí điểm kéo dài 12 tháng kể từ ngày Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm có hiệu lực; việc tổng kết, đánh giá dự kiến vào quý I/2028 [3]. Do đó, hiện chưa có cơ sở để đánh giá mô hình đã giúp giảm thời gian hay chi phí đi lại cho người dân.
Khi triển khai, TP. Huế có thể đánh giá hiệu quả qua số hồ sơ được hỗ trợ tại từng điểm, tỷ lệ hồ sơ hoàn thành đúng hạn, số lượt người dân phải đi lại bổ sung và mức độ hài lòng của người sử dụng. Việc đối chiếu các kết quả này với mạng lưới 166 điểm hỗ trợ dịch vụ công hiện có cũng giúp thành phố xác định địa bàn còn thiếu điểm phục vụ, tránh trùng lặp hoặc phân bổ nguồn lực không đúng nơi cần.
Mạng lưới bưu chính có thể mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công số tại TP. Huế nếu điểm được đặt đúng địa bàn, thủ tục được công khai và vai trò của từng bên được phân định rõ. Đây là những điều kiện cần để mô hình hỗ trợ người dân hoàn thành giao dịch trực tuyến, đồng thời bảo đảm trách nhiệm giải quyết hồ sơ vẫn thuộc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Tài liệu tham khảo
[1] Thủ tướng Chính phủ (2026), Quyết định số 1033/QĐ-TTg ngày 9/6/2026 phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030.
[2] Hải Thuận (2026), “Không chỉ là thứ hạng SIPAS”, 14/05/2026, https://dx.hue.gov.vn/Tin-tuc/Chi-tiet/tid/Khong-chi-la-thu-hang-SIPAS.html/pid/1482/cid/66/, truy cập ngày 12/11/2026.
[3] Thủ tướng Chính phủ (2026), Quyết định số 1969/QĐ-TTg ngày 13/10/2026 phê duyệt Đề án thí điểm triển khai dịch vụ công qua mạng bưu chính công cộng tại thành phố Hà Nội, thành phố Huế và tỉnh Gia Lai.