Phú Thọ: Đưa kỹ năng số đến từng người dân từ phong trào “Bình dân học vụ số”

Từ nâng cao nhận thức đến phổ cập kỹ năng số

Chuyển đổi số đang ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống hằng ngày của người dân Phú Thọ. Những thao tác như sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán, khai thác ứng dụng định danh điện tử, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến hay tra cứu thông tin bầu cử đã dần trở nên quen thuộc. Đằng sau những thay đổi đó là sự triển khai đồng bộ, kiên trì của các cấp, ngành và địa phương trong thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”.

Ngay từ khi phát động phong trào, tỉnh Phú Thọ đã chú trọng kiện toàn hệ thống chỉ đạo, thành lập các Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cùng các tổ công tác, tổ giúp việc để trực tiếp điều hành, kiểm tra và đôn đốc thực hiện nhiệm vụ.

Các tổ công tác của tỉnh đã tiến hành kiểm tra các xã, phường nhằm đánh giá thực trạng triển khai, nhận diện những khó khăn, hạn chế và kịp thời hướng dẫn tháo gỡ. Cùng với việc ban hành đồng bộ các văn bản chỉ đạo, công tác thông tin, tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hàng trăm tin, bài, chương trình và chuyên mục, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân về vai trò của chuyển đổi số.

Xác định con người là yếu tố quyết định thành công của quá trình chuyển đổi số, Phú Thọ đặc biệt coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đây được xem là khâu quan trọng để nâng cao năng lực vận hành các nền tảng công nghệ, đồng thời tạo lực lượng nòng cốt hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.

Trong năm 2025, tỉnh đã tổ chức nhiều hội nghị, lớp tập huấn chuyên sâu cho cán bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Các hội nghị trực tuyến quy mô toàn tỉnh được triển khai nhằm hướng dẫn khai thác, sử dụng hệ thống thông tin dùng chung, vận hành thử nghiệm các hệ thống từ cấp tỉnh đến các xã, phường.

Cùng với đó, đội ngũ cán bộ tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công được tập huấn về chứng thực điện tử, thanh toán trực tuyến, tiếp nhận và xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.

Đáng chú ý, tỉnh đã tổ chức hàng chục khóa đào tạo trực tuyến và trực tiếp cho hàng nghìn cán bộ, công chức, viên chức về kỹ năng xử lý hồ sơ điện tử, quản lý và sử dụng chữ ký số. Đồng thời, 3 lớp tập huấn chuyên sâu về quản trị hệ thống thông tin và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý nhà nước được tổ chức cho hàng trăm học viên.

Việc đào tạo không chỉ dừng ở trang bị kiến thức lý thuyết mà còn gắn với thực hành trực tiếp trên các hệ thống đang vận hành. Qua đó, cán bộ từng bước nâng cao khả năng sử dụng công nghệ, chủ động xử lý công việc trên môi trường số.

Bên cạnh hình thức tập huấn truyền thống, Phú Thọ còn đẩy mạnh ứng dụng nền tảng học trực tuyến. Thông qua nền tảng MOOC “Bình dân học vụ số”, hơn 2000 cán bộ, công chức, viên chức đã được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về dữ liệu số, định danh điện tử và các nội dung phục vụ triển khai Đề án 06.

Nhờ những giải pháp đồng bộ, tỷ lệ cán bộ khu vực công có hiểu biết và kỹ năng số của tỉnh đạt tỷ lệ cao, tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

Đa dạng cách làm, đưa công nghệ đến gần người dân

Không chỉ tập trung vào đội ngũ cán bộ, phong trào “Bình dân học vụ số” tại Phú Thọ còn được mở rộng đến các nhóm đối tượng trong cộng đồng, đặc biệt là người dân nông thôn, tiểu thương, nông dân và những người còn hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Trong lĩnh vực nông nghiệp và kinh tế cơ sở, tỉnh đã tổ chức nhiều lớp tập huấn cho hơn hàng nghìn lượt người, lồng ghép các nội dung về kỹ năng số, thương mại điện tử, khai thác thông tin thị trường và bán hàng trên nền tảng số. Hoạt động này góp phần giúp người dân từng bước tiếp cận phương thức sản xuất, kinh doanh hiện đại, mở rộng cơ hội quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Đối với cộng đồng dân cư, các lớp tập huấn đã được triển khai cho các cán bộ cơ sở và thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng. Sau tập huấn, lực lượng này tiếp tục trực tiếp hướng dẫn người dân tại khu dân cư, tạo sự lan tỏa của phong trào từ cơ sở.

Điểm nổi bật trong cách triển khai của Phú Thọ là chú trọng hướng dẫn thực hành, lấy nhu cầu thực tế của người dân làm xuất phát điểm. Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người” được nhiều địa phương áp dụng, với sự tham gia tích cực của các Tổ công nghệ số cộng đồng, lực lượng đoàn viên thanh niên và Công an cơ sở.

Thay vì chỉ tuyên truyền về lợi ích của chuyển đổi số, các lực lượng trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng, thực hiện thao tác trên điện thoại, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và khai thác những tiện ích thiết thực. Cách làm này giúp người dân dễ tiếp cận công nghệ hơn, nhất là những người lớn tuổi hoặc chưa quen sử dụng thiết bị thông minh.

Tại xã Xuân Đài, việc triển khai Sổ tay đảng viên điện tử là một ví dụ tiêu biểu. Xã có 52 chi bộ với gần 900 đảng viên, trong đó phần lớn là người dân tộc thiểu số, nhiều người cao tuổi và còn hạn chế về kỹ năng công nghệ. Vì vậy, việc đưa ứng dụng số vào sinh hoạt đảng ban đầu gặp không ít khó khăn. Trước thực tế đó, Công an xã đã trực tiếp đến từng chi bộ, khu dân cư để hướng dẫn đảng viên cài đặt, kích hoạt và sử dụng ứng dụng. Với cách làm kiên trì, hướng dẫn từng thao tác cụ thể, nhiều đảng viên từ chỗ còn lúng túng đã từng bước sử dụng thành thạo Sổ tay đảng viên điện tử, có thêm kênh tiếp cận thông tin và tương tác với cấp ủy.

Từ những kết quả bước đầu, có thể thấy hiệu quả của phong trào không chỉ được thể hiện qua số lượng lớp tập huấn hay người tham gia mà còn ở sự thay đổi về nhận thức, kỹ năng và thói quen sử dụng công nghệ trong cộng đồng.

Nhân rộng mô hình sáng tạo, xây dựng xã hội số từ cơ sở

Cùng với hoạt động phổ cập kỹ năng số, nhiều địa phương tại Phú Thọ đã chủ động xây dựng các mô hình, sản phẩm ứng dụng công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế, góp phần đưa chuyển đổi số vào những lĩnh vực cụ thể của đời sống xã hội.

Mô hình “Điểm dịch vụ công trực tuyến” tại nhà văn hóa khu dân cư tạo điều kiện để người dân được hướng dẫn và thực hành trực tiếp các thủ tục hành chính trên môi trường số. Trong khi đó, mô hình “Tuyên truyền dịch vụ công trực tuyến lưu động” đưa hoạt động hướng dẫn đến tận thôn, bản, giúp người dân ở những địa bàn còn khó khăn tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn.

Phong trào “Gia đình số” từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong mỗi hộ gia đình, khuyến khích các thành viên hỗ trợ nhau tiếp cận tiện ích số. Mô hình “Chợ số - nông thôn số” tạo cơ hội để tiểu thương, nông dân làm quen với phương thức kinh doanh hiện đại, mở rộng kênh quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Đặc biệt, mô hình “Mỗi công dân - Một danh tính số” đã góp phần thúc đẩy việc sử dụng định danh điện tử trong cộng đồng. Theo số liệu của tỉnh, đã có hơn 2,5 triệu tài khoản định danh điện tử được cấp, trong đó có hơn 2,4 triệu tài khoản đã được kích hoạt. Đây là cơ sở quan trọng để người dân khai thác các tiện ích từ Đề án 06, đăng nhập dịch vụ công và thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Những mô hình trên cho thấy phong trào “Bình dân học vụ số” tại Phú Thọ đang được triển khai theo hướng ngày càng đa dạng, gắn với nhu cầu cụ thể của từng nhóm đối tượng. Từ cán bộ, đảng viên đến nông dân, tiểu thương, đoàn viên thanh niên và người dân tại các khu dân cư, mỗi nhóm đều có thể tiếp cận những hình thức hỗ trợ phù hợp.

Xác định phổ cập kỹ năng số là nhiệm vụ lâu dài, tỉnh Phú Thọ tiếp tục định hướng triển khai phong trào theo hướng thực chất, bền vững, lấy người dân làm trung tâm. Trọng tâm là mở rộng hoạt động đào tạo, nâng cao kỹ năng số, duy trì hiệu quả các mô hình đã triển khai và tăng cường hỗ trợ nhóm yếu thế, người dân tại vùng khó khăn.

Thực tiễn tại Phú Thọ cho thấy, chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi công nghệ được đưa đến gần người dân và trở thành công cụ hữu ích trong đời sống. Từ những thao tác đơn giản trên điện thoại thông minh đến việc sử dụng các nền tảng phục vụ học tập, sản xuất, kinh doanh và giải quyết thủ tục hành chính, phong trào “Bình dân học vụ số” đang góp phần thu hẹp khoảng cách số, nâng cao năng lực số cộng đồng và từng bước xây dựng nền tảng xã hội số ngay từ cơ sở./.

CM