Việt - Hàn hợp tác phát triển hệ sinh thái AI, bán dẫn

Ngày 12/11/2016, Hội nghị AI, bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) diễn ra tại Hà Nội với chủ đề “Chung tầm nhìn - Mở chân trời mới”. Sự kiện do Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ KH&CN), Tập đoàn FPT, Hiệp hội AI - Bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA) và Ủy ban Phát triển Công nghiệp Bán dẫn VINASA phối hợp tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ KH&CN.

Hội nghị có sự tham dự của ông Trần Trung Tính, Thứ trưởng Bộ KH&CN; đại diện Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam; ông Kim Kyung Ho, Chủ tịch KAISA; ông Nguyễn Thế Phương, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT; cùng lãnh đạo các doanh nghiệp, tổ chức công nghệ, cơ sở nghiên cứu và đào tạo của hai nước.

Theo Quyết định số 1018/QĐ-TTg và Quyết định số 1017/QĐ-TTg, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, một nhà máy chế tạo chip quy mô nhỏ, 10 nhà máy đóng gói, kiểm thử, doanh thu ngành vượt 25 tỷ USD/năm và đào tạo 50.000 nhân lực bán dẫn trình độ đại học trở lên. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Việt Nam cần phát triển năng lực trong nước, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Với thế mạnh về công nghệ, năng lực sản xuất và mạng lưới doanh nghiệp bán dẫn quốc tế, Hàn Quốc là đối tác quan trọng trong quá trình này. VKAISS 2026 được tổ chức nhằm tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu, đào tạo hai nước, chuyển các định hướng hợp tác thành chương trình và hoạt động cụ thể.

Việt Nam hướng tới làm chủ công nghệ chiến lược

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính nhấn mạnh, AI và bán dẫn là hai lĩnh vực có mối quan hệ bổ trợ, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược tự chủ công nghệ quốc gia. Đây không chỉ là những ngành kinh tế có quy mô và tốc độ tăng trưởng cao mà còn là nền tảng cho năng lực cạnh tranh, an ninh kinh tế và vị thế của mỗi quốc gia.

Thứ trưởng cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định KH, CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá quan trọng, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững. Trên cơ sở đó, AI và bán dẫn được xác định là các công nghệ chiến lược cần ưu tiên phát triển.

Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khung thể chế, chính sách cho hai lĩnh vực này thông qua các luật, chiến lược và chương trình chuyên ngành. Trong đó, Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định định hướng phát triển chip chuyên dụng gắn với công nghiệp điện tử, lấy nhân lực làm nền tảng và hướng tới đưa Việt Nam trở thành điểm đến an toàn, tin cậy trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Cùng với đó, Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên đến năm 2030. Đối với AI, Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, tầm nhìn 2045 xác định nhân lực, hạ tầng và dữ liệu là những nền tảng quan trọng, đồng thời chú trọng hoàn thiện thể chế và quản trị AI.

Theo Thứ trưởng, mục tiêu của Việt Nam không chỉ dừng ở thu hút đầu tư mà còn phải từng bước làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng nêu ba định hướng hợp tác trọng tâm với Hàn Quốc: chuyển từ hợp tác đầu tư, sản xuất sang cùng nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm; lấy đào tạo nhân lực chất lượng cao làm trụ cột lâu dài; cùng xây dựng hệ sinh thái AI - bán dẫn mở, an toàn và tin cậy. Thứ trưởng đồng thời đề nghị các cơ quan, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước cụ thể hóa các định hướng thành chương trình, dự án có mục tiêu và lộ trình rõ ràng, đồng thời tăng cường phối hợp theo dõi việc triển khai các thỏa thuận đã ký kết.

Đại diện Cục Công nghệ số và AI, ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Quốc gia Hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Cục Công nghệ số và AI (Bộ KH&CN) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc trong phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu và thương mại hóa chip chuyên dụng. Trong đó, ông đề xuất thúc đẩy mô hình hợp tác “ba nhà” - Nhà nước kiến tạo, nhà trường là trung tâm, doanh nghiệp đồng hành trong đào tạo nhân lực, nghiên cứu và thương mại hóa chip chuyên dụng.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Thế Phương - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT chia sẻ: “Một thỏa thuận được ký kết mới là điểm khởi đầu. Điều quyết định nằm ở việc các bên xác định nội dung ưu tiên, phân công đầu mối và duy trì tiến độ thực hiện”. Theo ông, hiệu quả hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc cần được thể hiện qua những kết quả cụ thể như các chương trình nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu thực tiễn và phát triển sản phẩm có khả năng đưa vào ứng dụng. FPT đang từng bước phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế chip, vận hành thử nghiệm nhà máy đóng gói, kiểm thử bán dẫn tại Bắc Ninh và triển khai các chương trình đào tạo nhân lực.

Bên cạnh đó, ông Kim Kyung Ho - Chủ tịch KAISA nhấn mạnh sự kết hợp giữa công nghệ, năng lực công nghiệp bán dẫn của Hàn Quốc với nguồn nhân lực tài năng và thị trường đang phát triển của Việt Nam sẽ tạo ra những giá trị cộng hưởng mạnh mẽ. Ông đồng thời bày tỏ kỳ vọng VKAISS sẽ phát triển thành nền tảng hợp tác bền vững giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong lĩnh vực AI - bán dẫn.

Tám thỏa thuận mở rộng hợp tác công nghệ và chuỗi cung ứng

Tại hội nghị, doanh nghiệp, hiệp hội và cơ sở đào tạo Việt Nam – Hàn Quốc trao 8 MOU, tập trung vào ba nhóm nội dung: kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng bán dẫn; phát triển công nghệ; đào tạo nhân lực. Các thỏa thuận hướng tới phát huy thế mạnh bổ trợ của hai bên, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường.

Trong lĩnh vực kết nối doanh nghiệp, KAISA và Hiệp hội Bán dẫn Bắc Ninh thiết lập quan hệ hợp tác nhằm kết nối doanh nghiệp bán dẫn Hàn Quốc với các doanh nghiệp điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ tại Bắc Ninh. Hai bên hướng tới thúc đẩy giao thương, trao đổi chuyên gia và hợp tác trong các công đoạn thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip.

Ở lĩnh vực đóng gói và kiểm thử, FPT thiết lập hợp tác với Công ty HANA Micron, Supergate và edgeAI để góp phần mở rộng mạng lưới đối tác trong chuỗi cung ứng bán dẫn.

Trong lĩnh vực phát triển công nghệ, FPT và SKAIChips thiết lập khuôn khổ hợp tác trong các dự án bán dẫn và AI. Hai bên dự kiến nghiên cứu khả năng kết hợp chip, bo mạch và công nghệ tiêu thụ điện năng thấp của SKAIChips với các mô hình AI của FPT để phát triển giải pháp ứng dụng. Các lĩnh vực quan tâm gồm giám sát thực phẩm, nhãn kệ điện tử, theo dõi tài sản và y tế. Thỏa thuận cũng hướng tới tìm kiếm khách hàng, mở rộng cơ hội thương mại tại Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản và Malaysia.

Trong lĩnh vực giáo dục, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic ký kết hợp tác với Đại học Soongsil và EdgeAI; Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông hợp tác với Viện Kỹ sư Bán dẫn Hàn Quốc (ISE). Các bên tập trung trao đổi giảng viên, chuyên gia và người học; phối hợp xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, triển khai nghiên cứu ứng dụng và tổ chức hội thảo chuyên ngành.

Trong khuôn khổ hội nghị, khu vực triển lãm giới thiệu các sản phẩm và giải pháp về AI, thiết kế vi mạch, đóng gói và kiểm thử chip của FPT, HanelPT, VSAP Lab, Dnotitia, HyperAccel, ITDA Semiconductor, KAISA, Đại học Bách khoa Hà Nội và các đơn vị tham gia.

Thông qua các thỏa thuận hợp tác, hoạt động đào tạo và kết nối doanh nghiệp, VKAISS 2026 mở rộng cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong lĩnh vực AI và bán dẫn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước phát triển công nghệ, nâng cao năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu./.

Ngọc Diệp