Hưng Yên nâng cao năng lực bảo hộ sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp và cơ sở sản xuất

Trong bối cảnh thị trường ngày càng mở rộng, hoạt động thương mại điện tử phát triển mạnh, quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng có vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, đối với các sản phẩm nông sản, đặc sản có lợi thế của tỉnh Hưng Yên, thương hiệu và các tài sản trí tuệ không chỉ là dấu hiệu nhận diện mà còn góp phần tạo dựng uy tín, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển thị trường, doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất cũng phải đối mặt với nguy cơ hàng giả, hàng nhái, giả mạo nhãn hiệu và các hành vi xâm phạm quyền SHTT. Những vi phạm này có thể làm suy giảm uy tín thương hiệu, gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên Nguyễn Xuân Hải, trong bối cảnh đó, việc trang bị kiến thức pháp luật, nâng cao khả năng nhận diện và chủ động bảo vệ quyền SHTT là yêu cầu cần thiết đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để các chủ thể bảo vệ thành quả đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo, đồng thời khai thác hiệu quả giá trị tài sản trí tuệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nhận diện nguy cơ xâm phạm trong môi trường kinh doanh số

Một trong những thách thức lớn hiện nay là tình trạng hàng hóa giả mạo về SHTT ngày càng đa dạng về phương thức sản xuất, phân phối và tiêu thụ. Không chỉ xuất hiện trong các kênh lưu thông truyền thống, hàng giả, hàng nhái còn được quảng bá, giao dịch trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến, khiến việc phát hiện, kiểm soát trở nên phức tạp hơn.

TS. Nguyễn Hữu Cẩn, Viện trưởng Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia cho biết, việc nhận diện đúng hàng hóa giả mạo về SHTT có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa và xử lý vi phạm. Các chủ thể sản xuất, kinh doanh cần phân biệt hàng hóa giả mạo với hàng hóa có yếu tố xâm phạm quyền SHTT, đồng thời hiểu rõ trách nhiệm trong phát hiện vi phạm, ghi nhận thông tin, bảo vệ chứng cứ và phối hợp với cơ quan chức năng.

Đối với doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, việc nhận diện sớm những dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, bao bì, kiểu dáng sản phẩm không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của mình mà còn hạn chế nguy cơ đưa hàng hóa vi phạm ra thị trường. Đặc biệt, khi kinh doanh trên môi trường số, các cơ sở cần chủ động theo dõi việc sử dụng nhãn hiệu, hình ảnh và dấu hiệu nhận diện sản phẩm để kịp thời phát hiện những hành vi sử dụng trái phép.

Chủ động xác lập và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Nâng cao năng lực bảo hộ SHTT trước hết đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu rõ những đối tượng được pháp luật bảo hộ, căn cứ phát sinh quyền, nội dung và giới hạn quyền. Đây là nền tảng để các chủ thể xác định tài sản trí tuệ cần bảo vệ, lựa chọn hình thức đăng ký phù hợp và thực hiện các biện pháp bảo vệ khi quyền lợi bị xâm phạm.

Các đối tượng SHTT như nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, chỉ dẫn địa lý và quyền đối với giống cây trồng đều có ý nghĩa nhất định trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý đặc biệt quan trọng đối với việc xây dựng thương hiệu, khẳng định nguồn gốc và tạo sự khác biệt cho sản phẩm địa phương.

Theo các chuyên gia của Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia, doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ các đối tượng SHTT phù hợp với hoạt động sản xuất, kinh doanh; đồng thời nắm rõ các hành vi xâm phạm và biện pháp bảo vệ quyền theo quy định pháp luật. Việc xác lập quyền kịp thời sẽ tạo cơ sở pháp lý để chủ thể sở hữu bảo vệ tài sản trí tuệ, hạn chế tranh chấp và ngăn chặn hành vi sử dụng trái phép.

Bên cạnh đó, năng lực tự tra cứu và kiểm soát thông tin SHTT cũng là yêu cầu quan trọng. Thông qua cơ sở dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ và hệ thống đăng ký quốc tế Madrid Monitor, doanh nghiệp có thể tra cứu thông tin về các đối tượng sở hữu công nghiệp, phục vụ quá trình xây dựng, đăng ký và quản lý nhãn hiệu.

Đặc biệt, việc đánh giá, so sánh các dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn giúp doanh nghiệp nhận diện nguy cơ xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, tránh sử dụng những dấu hiệu có khả năng vi phạm quyền của chủ thể khác. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, doanh nghiệp cần biết cách ghi nhận thông tin, bảo vệ chứng cứ và phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xác minh, giám định và xử lý.

Bảo hộ tài sản trí tuệ gắn với phát triển thương hiệu địa phương

Đối với Hưng Yên, nâng cao năng lực bảo hộ SHTT có ý nghĩa thiết thực trong quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu các sản phẩm chủ lực, nhất là nông sản và đặc sản địa phương. Khi được bảo hộ và quản lý hiệu quả, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý không chỉ giúp xác định nguồn gốc, chất lượng sản phẩm mà còn tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng, hỗ trợ mở rộng thị trường và nâng cao giá trị hàng hóa.

Tuy nhiên, bảo hộ quyền SHTT không nên dừng lại ở việc đăng ký xác lập quyền mà cần được duy trì trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất cần thường xuyên kiểm soát việc sử dụng nhãn hiệu, bao bì, nhãn mác; chủ động phát hiện hành vi giả mạo, sử dụng trái phép thương hiệu. Đồng thời, cần thận trọng khi thiết kế và sử dụng hình ảnh, biểu tượng, dấu hiệu nhận diện sản phẩm, đặc biệt trên các nền tảng kinh doanh trực tuyến.

Việc nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo hộ SHTT cũng góp phần hình thành văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ trong cộng đồng doanh nghiệp. Mỗi cơ sở sản xuất không chỉ có trách nhiệm bảo vệ tài sản trí tuệ của mình mà còn phải tuân thủ quyền của các chủ thể khác, qua đó hạn chế tranh chấp và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Với định hướng tăng cường năng lực bảo hộ và khai thác tài sản trí tuệ, Hưng Yên hướng tới thúc đẩy doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất chủ động hơn trong xây dựng, quản lý và phát triển thương hiệu. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, củng cố sức cạnh tranh của hàng hóa địa phương và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể sản xuất, kinh doanh trong giai đoạn mới./.

LĐ