Phát triển cơ sở dữ liệu đất đai: Thực tiễn tại các địa phương
Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là nhiệm vụ quan trọng trong triển khai Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030. Thực tiễn tại Thái Nguyên và Hà Nội cho thấy những nỗ lực của địa phương trong thu thập, chuẩn hóa, làm sạch và kết nối dữ liệu, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
Ngày 02/02/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 142/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030. Chiến lược xác định dữ liệu là nguồn tài nguyên mới, yếu tố then chốt cho chuyển đổi số quốc gia, tạo ra giá trị mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đáng chú ý, trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm về phát triển dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là một trong những cơ sở dữ liệu cần tập trung hoàn thiện, cùng với dữ liệu quốc gia về dân cư, đăng ký doanh nghiệp, tài chính, bảo hiểm và cán bộ, công chức, viên chức. Dữ liệu cần được tạo lập theo định dạng máy đọc được, sẵn sàng chia sẻ, khai thác và sử dụng; đồng thời được cập nhật đầy đủ, theo thời gian thực, bảo đảm chất lượng theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.
Để hiện thực hóa những yêu cầu này, việc phát triển cơ sở dữ liệu đất đai tại các địa phương cần được triển khai đồng bộ từ khâu thu thập, rà soát, chuẩn hóa đến cập nhật và kết nối dữ liệu. Khi thông tin được hoàn thiện và liên thông giữa các hệ thống, cơ quan quản lý có thể khai thác hiệu quả hơn dữ liệu phục vụ công tác quy hoạch, theo dõi biến động và giải quyết thủ tục hành chính; đồng thời tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tra cứu và sử dụng thông tin đất đai.
Thực tiễn triển khai tại Thái Nguyên và Hà Nội
Thái Nguyên: Tập trung số hóa từ cơ sở
Thực hiện Kế hoạch số 132/KH-UBND và Kế hoạch số 133/KH-UBND ngày 02/4/2026 của UBND tỉnh, Thái Nguyên triển khai Chiến dịch 100 ngày số hóa, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, đồng thời đẩy nhanh đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Quá trình này được thực hiện tại các địa phương, với sự tham gia của chính quyền cơ sở và người dân trong kê khai, rà soát, xác minh thông tin.
Tại xã La Hiên, khối lượng công việc cần thực hiện khá lớn, với hơn 19.000 thửa đất cần rà soát, cập nhật dữ liệu. Tính đến ngày 29/5/2026, địa phương đã hướng dẫn kê khai đăng ký đối với hơn 3.500 thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời hoàn thành đăng ký đối với toàn bộ 6.283 thửa đất do UBND xã quản lý. Các tổ công tác được huy động xuống cơ sở để tuyên truyền, hướng dẫn người dân kê khai và hoàn thiện hồ sơ.
Trong khi đó, tại xã Võ Nhai, một trong những khó khăn là số lượng hồ sơ lưu trữ lớn, nhiều tài liệu được hình thành qua nhiều năm cần chỉnh lý, phân loại và sắp xếp trước khi số hóa.
Đến thời điểm được phản ánh trong bài viết, địa phương đã chỉnh lý 78 m tài liệu lưu trữ, hoàn thành nhập biên mục 64 hồ sơ vĩnh viễn và số hóa 116 hồ sơ với hơn 10.000 trang tài liệu. Đối với dữ liệu đất đai, xã đã thu thập thông tin của 2.449 trong tổng số 24.595 thửa đất để phục vụ cập nhật cơ sở dữ liệu.
Thực tế tại hai địa phương cho thấy số hóa dữ liệu đất đai không đơn thuần là chuyển thông tin từ hồ sơ giấy lên hệ thống. Công việc này đòi hỏi rà soát hồ sơ gốc, đối chiếu hiện trạng sử dụng đất và phối hợp với người dân để xác minh thông tin. Đây là khâu quan trọng nhằm hạn chế sai lệch, thiếu dữ liệu ngay từ quá trình thu thập, tạo cơ sở cho việc cập nhật và khai thác về sau.
Hà Nội: Đẩy mạnh thu thập, đối soát và kết nối dữ liệu
Tại Hà Nội, thành phố triển khai chiến dịch “45 ngày xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai” từ ngày 1/7/2026, huy động sự tham gia của các cấp, ngành và chính quyền cơ sở. Tính đến ngày 14/10/2026, tổng số thửa đất được xác lập trên bản đồ địa chính của thành phố đạt 4.826.776 thửa, tăng 831.502 thửa so với thời điểm bắt đầu chiến dịch. Số thửa đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” tăng thêm 1.976.746 thửa.
Đến thời điểm trên, 86 xã, phường đã hoàn thành 100% việc thu thập dữ liệu; 40 xã, phường còn lại đều đạt tỷ lệ thu thập trên 90%. Công tác đối soát với cơ sở dữ liệu dân cư đạt khoảng 4,6 triệu trên tổng số 4,8 triệu thửa đất, tương đương 96%. Kết quả này giúp Hà Nội cải thiện thứ hạng về cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai, từ vị trí thứ 25 lên thứ 6 trong số 34 tỉnh, thành phố.
Tuy nhiên, khối lượng dữ liệu cần tiếp tục hoàn thiện vẫn còn đáng kể. Thành phố còn 20.765 thửa đất cần thu thập mới hoặc bổ sung thông tin; 1.974.325 thửa đất đã có trong cơ sở dữ liệu nhưng cần tiếp tục làm giàu, làm sạch.
Để hỗ trợ các địa phương hoàn thành nhiệm vụ, Hà Nội duy trì 5 tổ công tác chuyên môn hỗ trợ 40 xã, phường còn lại, đồng thời phối hợp với lực lượng công an trong xác thực, định danh và đồng bộ dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Một điểm đáng chú ý trong cách triển khai của Hà Nội là việc gắn hoàn thiện dữ liệu với khả năng khai thác và phục vụ người dân. Thành phố đẩy nhanh việc chuyển dữ liệu về Trung tâm dữ liệu dùng chung, kết nối qua ứng dụng iHanoi để người dân có thể rà soát, phản ánh sai sót thông tin thửa đất. Khi được chuẩn hóa và kết nối, dữ liệu có thể hỗ trợ công tác quản lý biến động, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và giải quyết thủ tục hành chính.
Tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai
Từ thực tiễn triển khai tại Thái Nguyên và Hà Nội, có thể thấy việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ đòi hỏi nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ số hóa, mà còn cần giải quyết đồng bộ các vấn đề về chất lượng, cập nhật và khai thác dữ liệu.
Trước hết, chất lượng dữ liệu cần được bảo đảm ngay từ khâu thu thập và chuẩn hóa. Việc rà soát hồ sơ địa chính, đối chiếu thông tin với thực tế và xác minh dữ liệu với người sử dụng đất có ý nghĩa quan trọng, giúp hạn chế sai lệch, thiếu sót và tạo nền tảng tin cậy cho quá trình khai thác.
Bên cạnh đó, cần duy trì việc cập nhật dữ liệu thường xuyên, thay vì chỉ tập trung vào các chiến dịch số hóa theo thời hạn. Những thay đổi về chủ sử dụng, mục đích sử dụng và tình trạng pháp lý của thửa đất cần được cập nhật kịp thời, đi đôi với việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.
Cuối cùng, cần tăng cường kết nối và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan, lĩnh vực. Việc liên thông với cơ sở dữ liệu dân cư và các hệ thống thông tin liên quan không chỉ góp phần giảm trùng lặp, nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính, tra cứu và phản ánh thông tin. Quá trình chia sẻ, khai thác cũng cần gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân./.
Tài liệu tham khảo
[1] Thủ tướng Chính phủ (2024), Chiến Lược Dữ liệu Quốc Gia đến Năm 2030.
[2] T. Mai (2026), “Số hóa dữ liệu đất đai: Tạo nền móng cho nền hành chính hiện đại, quản trị bằng dữ liệu”, Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Thái Nguyên, https://thainguyen.gov.vn/kinh-nghiem-thuc-tien/so-hoa-du-lieu-dat-dai-tao-nen-mong-cho-nen-hanh-chinh-hien-dai-quan-tri-bang-du-lieu-273965 truy cập 9/11/2026.
[3] T.T. Hien (2026), “Hà Nội duy trì 5 tổ công tác hỗ trợ xã, phường thu thập dữ liệu”, http://nongnghiepmoitruong.vn/ha-noi-duy-tri-5-to-cong-tac-ho-tro-xa-phuong-thu-thap-du-lieu-d839691.html truy cập 9/11/2026.