Trung Quốc đẩy mạnh sáng kiến “AI+” trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15
Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) cho biết nước này sẽ đẩy mạnh sáng kiến “AI+” trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), đưa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) từ các dự án thí điểm riêng lẻ sang triển khai có tính hệ thống.
Thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), Trung Quốc sẽ đẩy mạnh sáng kiến “AI plus” (AI+), coi việc mở rộng ứng dụng công nghệ là một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thông tin được Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đưa ra tại cuộc họp báo tổ chức tại Bắc Kinh ngày 3/11/2026. Theo ông Wang Ruomeng, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển Đổi mới sáng tạo (ĐMST) và Công nghệ cao thuộc NDRC, các ứng dụng AI tại Trung Quốc đang chuyển từ những dự án thí điểm riêng lẻ sang triển khai có tính hệ thống trong toàn bộ chuỗi hoạt động, từ nghiên cứu, sản xuất đến phân phối.
Ưu tiên các ngành công nghiệp trụ cột mới nổi
Trung Quốc hiện đã xây dựng hơn 10.000 nhà máy thông minh tiên tiến, nơi AI được ứng dụng rộng rãi vào kiểm tra chất lượng, giám sát hoạt động sản xuất, phát hiện và chẩn đoán sự cố. Việc tích hợp công nghệ AI vào quy trình vận hành được kỳ vọng giúp doanh nghiệp (DN) nâng cao hiệu suất, giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm chi phí.
Bên cạnh lĩnh vực sản xuất, Trung Quốc cũng xác định phát triển các ngành công nghiệp mới nổi là một trọng tâm trong chiến lược thúc đẩy tăng trưởng. Ông Ren Zhongbao, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển Đổi mới sáng tạo và Công nghệ cao thuộc NDRC, cho biết nước này sẽ ưu tiên 6 ngành công nghiệp trụ cột mới nổi, trong đó có các ngành công nghiệp vi mạch tích hợp, hàng không vũ trụ và công nghệ y sinh.
Tổng giá trị sản lượng của 6 ngành này đạt gần 6.000 tỷ nhân dân tệ (khoảng gần 9000 tỷ USD) trong năm 2025 và dự kiến vượt mốc 10.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy phát triển chất lượng cao.
Trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, Trung Quốc sẽ tăng cường nghiên cứu cơ bản và ĐMST nguyên bản, thúc đẩy các đột phá trong những công nghệ lõi then chốt, đồng thời củng cố vai trò dẫn dắt của các DN trong hoạt động đổi mới công nghệ.
Các cơ quan chức năng sẽ hỗ trợ những DN đi đầu tham gia triển khai các dự án khoa học và công nghệ cấp quốc gia, đồng thời mở rộng các kịch bản ứng dụng trên quy mô lớn. Cách tiếp cận này nhằm rút ngắn quá trình đưa công nghệ ra khỏi phòng thí nghiệm, thúc đẩy ứng dụng thực tiễn và thương mại hóa các sản phẩm, công nghệ mới.
Đối với lĩnh vực AI, Trung Quốc dự kiến tiếp tục xây dựng các cơ sở thí điểm ứng dụng AI cấp quốc gia trong sản xuất, năng lượng, giao thông vận tải và y tế. Thông qua việc điều phối các nguồn lực về năng lực tính toán, mô hình và dữ liệu, những cơ sở này sẽ tập trung giải quyết các thách thức chung của từng ngành, thúc đẩy xây dựng tiêu chuẩn và giảm bớt rào cản trong quá trình ứng dụng công nghệ.
Chú trọng xây dựng hạ tầng dữ liệu
Cùng với việc mở rộng phạm vi nghiên cứu, Trung Quốc rất chú trọng đến việc phát triển hạ tầng dữ liệu nhằm xây dựng nền tảng cho quá trình triển khai AI trên quy mô lớn.
Ông Luan Jie, Phó Trưởng bộ phận Chính sách và Quy hoạch thuộc Cục Quản lý Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc, cho biết nước này sẽ phát triển các bộ dữ liệu chất lượng cao, tăng cường công tác gắn nhãn dữ liệu, đồng thời cải thiện hoạt động lưu thông, khai thác và sử dụng dữ liệu để phục vụ phát triển AI.
Theo ông Yang Chao, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Phát triển thuộc Quốc vụ viện Trung Quốc, những trở ngại lớn nhất đối với việc triển khai AI trên quy mô lớn trong lĩnh vực sản xuất không hẳn xuất phát từ những hạn chế của các mô hình AI quy mô lớn. Thay vào đó, các yêu cầu nghiêm ngặt về dữ liệu và độ tin cậy, sự đa dạng của các kịch bản sản xuất cũng như bài toán chi phí đang khiến việc triển khai những dự án này gặp nhiều khó khăn.
Ông Yang Chao nhận định đóng góp của AI đối với tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn sẽ phụ thuộc đáng kể vào hoạt động đầu tư cho hạ tầng điện toán. Điều này cho thấy việc phát triển các mô hình AI cần đi đôi với đầu tư vào năng lực tính toán, chất lượng dữ liệu và hệ thống hạ tầng hỗ trợ, thay vì chỉ tập trung vào cải tiến công nghệ.
Trên phương diện quốc tế, Trung Quốc cho biết sẽ thúc đẩy phát triển AI theo hướng mã nguồn mở và bao trùm, hướng tới mục tiêu đưa AI trở thành hàng hóa công toàn cầu, mang lại lợi ích rộng rãi cho nhân loại.
Trung Quốc đang thúc đẩy việc đưa Tổ chức Hợp tác Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAICO) đi vào hoạt động. 38 quốc gia đã tham gia WAICO với tư cách thành viên sáng lập. Trung Quốc cũng sẽ tăng cường phối hợp với các quốc gia trong việc xây dựng chiến lược phát triển AI, các quy tắc quản trị và tiêu chuẩn kỹ thuật.
GS. Lu Chuanying thuộc Đại học Đồng Tế cho rằng để chuyển hóa những nỗ lực hợp tác quốc tế thành kết quả lâu dài, các quốc gia cần vượt ra ngoài sự đồng thuận về những nguyên tắc quản trị AI, hướng tới các cơ chế hợp tác thực chất và bền vững.
Theo ông Lu Chuanying, WAICO hướng đến việc kết hợp hiệu quả hơn giữa quản trị và phát triển AI thông qua thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mở rộng ứng dụng theo hướng bao trùm và tăng cường hợp tác quốc tế. Tổ chức này cũng được kỳ vọng góp phần thu hẹp khoảng cách về năng lực AI giữa các quốc gia, đồng thời giải quyết những rủi ro phát sinh trong quá trình phát triển công nghệ./,