Chuyển đổi số ở Sà Phìn: Từ sổ giấy đến hồ sơ điện tử

Thời gian qua, xã Sà Phìn (tỉnh Tuyên Quang) đã từng bước đưa chuyển đổi số vào đời sống. Trong đó, việc số hóa hồ sơ, dữ liệu tại Trạm Y tế xã giúp rút ngắn thời gian, giảm công sức cho người dân và nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe ở cơ sở. Tuy nhiên, địa bàn rộng, dân cư phân tán và khả năng tiếp cận công nghệ của người dân chưa đồng đều. Đây vẫn là những thách thức cần tiếp tục tháo gỡ để các nền tảng số phát huy hiệu quả thực chất.

Bối cảnh và yêu cầu đặt ra đối với y tế cơ sở

Sà Phìn nằm giữa vùng núi đá của cao nguyên Đồng Văn, có 11 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào Mông chiếm 86,7% dân số. Do điều kiện địa lý cách trở và hạ tầng còn hạn chế, việc chăm sóc sức khỏe và phục vụ người dân trên địa bàn lâu nay gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, chuyển đổi số không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là giải pháp thiết thực nhằm thu hẹp khoảng cách số, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ công cho người dân vùng biên giới.

Hiện nay, Trạm Y tế xã Sà Phìn đảm nhận nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho hơn 16.000 người dân tại 45 thôn, bản, trong khi toàn trạm chỉ có 15 cán bộ y tế. Trước đây, việc quản lý hồ sơ chủ yếu thực hiện thủ công trên sổ giấy. Mỗi lần người dân đến khám, cán bộ y tế phải tra cứu tiền sử bệnh lý qua nhiều sổ sách khác nhau. Hồ sơ phân tán, cộng với việc đi lại khó khăn, khiến công tác theo dõi bệnh mạn tính và quản lý sức khỏe định kỳ gặp nhiều hạn chế, dễ bỏ sót đối tượng.

Kết quả bước đầu từ việc số hóa hồ sơ sức khỏe

Thực hiện chủ trương chuyển đổi số của tỉnh, Trạm Y tế xã Sà Phìn đã từng bước thay thế phương thức quản lý thủ công bằng phần mềm trên máy tính. Hồ sơ, dữ liệu được số hóa, nhiều quy trình được đưa lên môi trường điện tử. Nhờ đó, cán bộ y tế chỉ cần vài thao tác tra cứu là có đầy đủ thông tin và tiền sử điều trị của người bệnh, tiết kiệm thời gian và chẩn đoán chính xác hơn.

Đáng chú ý, khi dữ liệu sức khỏe được số hóa và đồng bộ, việc lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng người dân trên địa bàn trở nên thuận lợi hơn. Trạm y tế có thể chủ động theo dõi lịch tiêm chủng của trẻ em, quản lý các bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi và tư vấn kịp thời cho phụ nữ mang thai, hạn chế tình trạng bỏ sót đối tượng cần chăm sóc. Người dân đến trạm được tiếp đón nhanh chóng, chu đáo hơn. Qua đó, niềm tin của đồng bào đối với y tế cơ sở từng bước được củng cố.

Những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số tại Sà Phìn vẫn còn một số khó khăn. Địa bàn rộng, dân cư sống phân tán, kỹ năng sử dụng công nghệ của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, còn hạn chế và chưa đồng đều. Do đó, đưa công nghệ về vùng sâu, vùng xa không chỉ là đầu tư hạ tầng. Vấn đề quan trọng hơn là bảo đảm người dân có thể tiếp cận, sử dụng và được hưởng lợi ích thực tế từ các nền tảng số.

Thực tiễn tại Sà Phìn cho thấy chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi được gắn với nhu cầu thiết yếu của người dân như chăm sóc sức khỏe, giải quyết thủ tục, tiếp nhận thông tin và tương tác với chính quyền. Tuy nhiên, hạ tầng và dữ liệu mới chỉ là điều kiện cần. Để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, cần tập trung nâng cao kỹ năng số cho người dân và bổ sung nhân lực hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở. Các ứng dụng triển khai cũng cần được lựa chọn phù hợp với đặc điểm của từng cộng đồng.

Nhìn chung, những kết quả bước đầu tại Trạm Y tế xã Sà Phìn cho thấy khoảng cách địa lý có thể được thu hẹp nhờ công nghệ. Bước tiếp theo là đưa chuyển đổi số vượt ra ngoài việc số hóa thủ tục hay bệnh án, để trở thành một phần của đời sống kinh tế - xã hội vùng cao. Mục tiêu đặt ra là bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn./.

GL