Bảo tồn văn hóa: Nghệ thuật múa của người Cống được ghi danh Di sản quốc gia
Sáng 20/10, Nậm Kè đón bằng công nhận Di sản quốc gia cho múa của người Cống. Đây là dấu mốc mới trong bảo tồn văn hóa tại Điện Biên.
Nghệ thuật múa của người Cống vừa được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là dấu mốc mới trong công tác bảo tồn văn hóa tại Điện Biên.
Điện Biên là địa bàn sinh sống của 19 dân tộc. Toàn tỉnh hiện có 24 di sản văn hóa phi vật thể trong Danh mục quốc gia. Trong đó, Nghệ thuật Xòe Thái và Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái đã được UNESCO ghi danh. Tỉnh cũng có 41 nghệ nhân được phong tặng hoặc truy tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Riêng dân tộc Cống có 4 nghệ nhân.
Sáng 20/10, lễ trao Bằng công nhận di sản được tổ chức trang trọng tại xã Nậm Kè. Đơn vị tổ chức là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên đã trang trọng tổ chức lễ trao Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Nghệ thuật múa của người Cống theo Quyết định số 430/QĐ-BVHTTDL của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Nghệ thuật múa của người Cống: Nơi lưu giữ ký ức cộng đồng
Người Cống là một trong những dân tộc có số dân ít nhất tại Điện Biên, sinh sống tập trung ở ba xã Nậm Kè, Mường Chà và Thanh Yên. Đây cũng là ba địa bàn có di sản đang hiện diện trong đời sống. Di sản thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian.
Với người Cống, múa không chỉ để biểu diễn. Các điệu múa gắn với những công cụ sản xuất nông nghiệp quen thuộc. Nhiều động tác gợi lại nhịp lao động trên nương rẫy. Theo tư liệu về người Cống, các điệu múa nổi tiếng như Py Luym nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết và tình cảm gắn bó với gia đình, bản làng.
Qua từng điệu múa, đồng bào gửi gắm tình cảm với gia đình, bản làng và cội nguồn. Múa cũng phản ánh phong tục, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của cộng đồng. Vì thế, múa truyền thống được xem là nơi lưu giữ ký ức chung. Đó cũng là cách để thế hệ trẻ hiểu về nguồn cội và tự hào về quê hương.
Điệu múa trong dịp lễ tết
Điệu múa của người Cống thường xuất hiện trong lễ tết truyền thống. Tiêu biểu là Tết hoa mào gà, diễn ra vào tháng 9 âm lịch hàng năm tại Nậm Kè. Sau phần lễ tạ ơn tổ tiên và trời đất là phần hội rộn ràng.
Tiếng trống, tiếng chiêng hòa cùng lời ca, điệu múa. Qua đó, múa truyền thống trở thành nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, phản ánh phong tục, tín ngưỡng và gieo vào lòng thế hệ trẻ niềm tự hào về nguồn cội.
Bảo tồn văn hóa từ chính cộng đồng
Việc nghệ thuật múa của người Cống được ghi danh diễn ra trong bối cảnh Điện Biên đang đẩy mạnh công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số. Với 19 dân tộc cùng sinh sống, đến nay toàn tỉnh đã sở hữu 24 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (trong đó có Nghệ thuật Xòe Thái và Thực hành Then đã được UNESCO ghi danh) cùng 41 Nghệ nhân Ưu tú (riêng dân tộc Cống có 4 nghệ nhân).
Đặc biệt, theo Nghị định 269/2026/NĐ-CP, việc đặt cộng đồng làm trung tâm và tăng cường hỗ trợ cho các nghệ nhân truyền dạy sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để di sản múa của người Cống tiếp tục được trao truyền, tỏa sáng trong đời sống hôm nay./.