Thúc đẩy kỹ năng số và ứng dụng AI trong giáo dục đại học thông qua hợp tác quốc tế
Trong hai ngày 13-14/10/2026, tại Hà Nội, Hội nghị tổng kết dự án “Kỹ năng số để thành công” (DS2S) đã diễn ra với sự tham gia của các đối tác đến từ Việt Nam, Bangladesh, Ấn Độ và Đức. Dự án góp phần thúc đẩy phát triển năng lực số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy, nghiên cứu và tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục đại học với doanh nghiệp.
Dự án “Kỹ năng số để thành công” (Digital Skills to Succeed in Asia - DS2S) do Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ) tài trợ, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) triển khai trong giai đoạn 2023-2026. Dự án hướng tới phát triển kỹ năng số cho sinh viên, đặc biệt là những người theo học các ngành không chuyên về công nghệ, thông qua các chương trình đào tạo về AI, phân tích dữ liệu và khởi nghiệp số.
Hội nghị quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp, sinh viên từ Bangladesh, Ấn Độ, Việt Nam cùng các chuyên gia và đối tác Đức. Đây là dịp đánh giá kết quả triển khai, trao đổi kinh nghiệm và thảo luận khả năng duy trì các hoạt động đào tạo sau khi dự án kết thúc.
Một trong những điểm đáng chú ý của DS2S là phương thức đào tạo theo mô hình vi tín chỉ (micro-credentials), cho phép người học tích lũy kiến thức và kỹ năng thông qua các khóa học có nội dung chuyên biệt. Cách tiếp cận này góp phần tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục đại học phát triển chương trình đào tạo linh hoạt, gắn với yêu cầu của thị trường lao động.
Bên cạnh đào tạo, dự án chú trọng hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức các cuộc thi lập trình, sáng tạo giải pháp công nghệ (hackathon) và những thử thách đổi mới sáng tạo, qua đó khuyến khích sinh viên vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề thực tiễn.
Trong khuôn khổ dự án, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội (USSH) là một trong những đối tác tích cực tham gia phát triển nội dung đào tạo và triển khai các hoạt động chuyên môn. Ngày 27/11/2024, USSH và GIZ ký thỏa thuận hợp tác, tạo cơ sở để hai bên phối hợp triển khai các chương trình phát triển năng lực số. Khoa Quản trị thông tin được giao làm đầu mối thực hiện các hoạt động của dự án tại Nhà trường.
Đóng góp nổi bật của USSH là tham gia dẫn dắt xây dựng và triển khai khóa học “AI for Teaching and Research” (AI trong giảng dạy và nghiên cứu), phối hợp với GIZ và Conoscope. Chương trình tập trung hỗ trợ giảng viên khai thác các công cụ AI trong thiết kế bài giảng, đánh giá kết quả học tập và triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học.
Trong tháng 1/2026, khóa học được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, dành cho giảng viên thuộc 6 cơ sở giáo dục đại học tham gia dự án, gồm: Học viện Hành chính và Quản trị công; Đại học Kinh tế Quốc dân; Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Học viện Phụ nữ Việt Nam; Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Việt Đức.
Bên cạnh kỹ năng sử dụng công nghệ, chương trình đặc biệt quan tâm đến liêm chính học thuật, đạo đức nghiên cứu và trách nhiệm của người sử dụng AI. Đây là những nội dung có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh các công cụ AI tạo sinh ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong môi trường giáo dục đại học.
PGS.TS. Đỗ Văn Hùng, Trưởng khoa Quản trị thông tin, USSH, đã chia sẻ tại hội nghị những kết quả và kinh nghiệm triển khai dự án. Các hoạt động đào tạo cho thấy việc phát triển năng lực AI cần gắn với yêu cầu thực tiễn của giảng viên, đồng thời chú trọng khả năng sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm. Đáng chú ý, khóa học “AI for Teaching and Research” đã được đưa lên nền tảng học tập trực tuyến quốc tế Atingi, tạo điều kiện để giảng viên và người học tại nhiều quốc gia tiếp cận, khai thác nguồn học liệu.
Trong quá trình triển khai, DS2S đã tổ chức nhiều hoạt động kết nối quốc tế, từ sự kiện tại Bangalore (Ấn Độ) năm 2024, Leipzig (Đức) năm 2025 đến hội nghị tổng kết tại Hà Nội năm 2026. Thông qua các hoạt động này, các đối tác có cơ hội trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ phương pháp đào tạo và phát triển những mô hình học tập phù hợp với nhu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học.
Theo định hướng được GIZ chia sẻ, việc tiếp tục duy trì nguồn học liệu, tích hợp các khóa học theo mô hình vi tín chỉ và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp là những nội dung cần được chú trọng nhằm phát huy kết quả của dự án.
Đối với sinh viên, các chương trình đào tạo về AI, phân tích dữ liệu và khởi nghiệp số không chỉ cung cấp kiến thức công nghệ mà còn góp phần phát triển tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Sau khi dự án kết thúc, các khóa học dự kiến tiếp tục được tiếp nhận, tích hợp vào hoạt động đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức và kỹ năng số cho người học.
Kết quả hợp tác trong khuôn khổ DS2S cũng cho thấy tiềm năng kết nối giữa nhà trường, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực số. Đối với Việt Nam, việc khai thác hiệu quả các chương trình đào tạo và học liệu quốc tế có thể góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học, thúc đẩy ứng dụng AI có trách nhiệm và đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong quá trình chuyển đổi số./.