Giải Nobel Kinh tế 2026 vinh danh hai nhà kinh tế học người Mỹ
Ngày 12/10/2026, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao Giải Nobel Kinh tế 2026 cho GS. Robert E. Hall và GS. Michael Woodford, vì những đóng góp đặt nền tảng vi mô cho chính sách ổn định kinh tế vĩ mô. Các mô hình của họ giúp chính phủ và ngân hàng trung ương xây dựng những biện pháp phù hợp hơn để giảm biến động của nền kinh tế.
GS. Robert E. Hall sinh năm 1943, tại Palo Alto, bang California, Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1967 tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), Cambridge và hiện là giáo sư tại Đại học (ĐH) Stanford.
GS. Michael Woodford sinh năm 1955 tại Chicopee, bang Massachusetts, Mỹ. Ông nhận bằng tiến sĩ năm 1983 tại MIT và hiện là giáo sư tại ĐH Columbia, New York.
.jpg)
Nền tảng mới cho chính sách ổn định kinh tế
Nền kinh tế thường trải qua những giai đoạn tăng trưởng và suy giảm nối tiếp nhau. Từ khi các lý thuyết của nhà kinh tế học John Maynard Keynes ra đời gần một thế kỷ trước, chính sách ổn định kinh tế đã được xem là công cụ quan trọng để ứng phó với những biến động này. Trong thời kỳ suy thoái, chính phủ và ngân hàng trung ương có thể hỗ trợ nền kinh tế bằng cách hạ lãi suất và tăng thâm hụt ngân sách. Khi kinh tế tăng trưởng quá nóng, các biện pháp theo chiều ngược lại có thể giúp giảm sức ép.
Tuy nhiên, trong các cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970, các mô hình Keynes được sử dụng để xác định thời điểm, và cách thức triển khai chính sách dường như không còn phát huy hiệu quả. Thay vì giúp giảm thất nghiệp, một số biện pháp lại góp phần làm lạm phát tăng mất kiểm soát. Các nước phương Tây trải qua một thập niên tăng trưởng thấp, thất nghiệp và lạm phát cao. Khi đó, nhiều người cho rằng chính sách ổn định kinh tế gây hại nhiều hơn lợi và nên được loại bỏ.
GS. Robert E. Hall và GS. Michael Woodford được trao Giải Nobel Kinh tế năm nay vì đã cho thấy có thể xây dựng lại các mô hình kinh tế để khôi phục chính sách ổn định kinh tế vĩ mô. Thay vì chỉ dựa vào các mối liên hệ thống kê giữa những biến số vĩ mô như lạm phát, sản lượng và tiêu dùng, hai nhà kinh tế học xây dựng mô hình trên nền tảng kinh tế vi mô. Cách tiếp cận này xem xét cách các hộ gia đình và doanh nghiệp đưa ra quyết định, cũng như cách tổng hợp những quyết định ấy tác động đến toàn bộ nền kinh tế.
Một điểm cốt lõi của các mô hình là hộ gia đình và doanh nghiệp có tính đến những điều có thể xảy ra trong tương lai khi quyết định tiết kiệm hoặc định giá sản phẩm. Vì vậy, khi chính phủ và ngân hàng trung ương công bố định hướng chính sách, thông tin này có thể tác động đến kỳ vọng của họ và góp phần điều chỉnh diễn biến kinh tế. Kể từ khi được giới thiệu, các mô hình mới đã hỗ trợ đáng kể việc ứng phó với những giai đoạn suy giảm kinh tế.
“Công trình của các nhà khoa học đoạt giải Nobel Kinh tế 2026 đã cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc cho các mô hình hiện được ngân hàng trung ương và chính phủ trên khắp thế giới sử dụng. Nhờ đó, chúng ta có thể ứng phó tốt hơn với những cú sốc kinh tế, chẳng hạn như khủng hoảng năng lượng hoặc những thay đổi đột ngột trong mức tiêu dùng của các hộ gia đình”, ông John Hassler, Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Khoa học Kinh tế, cho biết./.