Tiếp sức phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển kinh tế

Chủ động thay đổi cách làm

Nông nghiệp vẫn là nguồn sinh kế quan trọng của nhiều hộ gia đình tại khu vực nông thôn, miền núi Lâm Đồng. Trong điều kiện diện tích sản xuất của nhiều hộ không lớn, việc lựa chọn cây trồng phù hợp, bố trí mùa vụ hợp lý và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả kinh tế.

Thực tế cho thấy, phụ nữ dân tộc thiểu số ngày càng chủ động hơn trong tổ chức sản xuất. Thay vì chỉ tập trung vào một loại cây trồng, nhiều hộ lựa chọn phương án luân canh, đa dạng hóa sản phẩm và điều chỉnh mùa vụ theo điều kiện thời tiết, nguồn nước cũng như nhu cầu thị trường.

Một số mô hình sản xuất được ghi nhận tại khu vực Đức Trọng và Hiệp Thạnh cho thấy, với diện tích khoảng 8 sào, các hộ gia đình có thể tổ chức sản xuất nhiều loại rau, hoa màu theo từng thời điểm trong năm. Việc phân bổ cây trồng có thời gian sinh trưởng khác nhau giúp duy trì nguồn thu, đồng thời hạn chế rủi ro khi giá một loại nông sản biến động.

Đáng chú ý, phương thức sản xuất này ngày càng dựa nhiều hơn vào kiến thức và khả năng tính toán thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống. Người sản xuất phải theo dõi thời tiết, lựa chọn giống, điều chỉnh lịch xuống giống, kiểm soát sâu bệnh và quan tâm hơn đến đầu ra. Đối với phụ nữ dân tộc thiểu số, sự thay đổi trong cách tổ chức sản xuất không chỉ tạo thêm thu nhập cho gia đình mà còn mở rộng vai trò của họ trong các quyết định kinh tế.

Khi trực tiếp quản lý nguồn vốn, lựa chọn cây trồng, tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, phụ nữ có điều kiện tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh tế của gia đình và cộng đồng.

Vốn chính sách tiếp sức sinh kế

Những năm gần đây, hoạt động hỗ trợ phụ nữ ở Lâm Đồng ngày càng chuyển từ cách tiếp cận đơn thuần về vốn sang kết hợp nhiều yếu tố: đào tạo nghề, chuyển giao kỹ thuật, xây dựng mô hình, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối thị trường.

Đối với phụ nữ dân tộc thiểu số, việc nâng cao năng lực càng có ý nghĩa bởi trình độ tiếp cận thông tin, công nghệ và thị trường giữa các khu vực còn có sự khác biệt.

Các cấp Hội Phụ nữ trên địa bàn tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, tập huấn và hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế. Nội dung ngày càng hướng đến những kỹ năng thiết thực như xây dựng phương án sản xuất, quản lý tài chính hộ gia đình, ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản phẩm và tiếp cận thị trường.

Năm 2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tiếp tục triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức về bình đẳng giới tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bốn lớp tập huấn về bình đẳng giới và kỹ năng lồng ghép giới đã được tổ chức, với 280 đại biểu là cán bộ cơ sở, trưởng thôn, chi hội trưởng phụ nữ, già làng và người có uy tín tham gia.

Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cơ sở có vai trò quan trọng trong việc đưa chính sách đến gần hơn với người dân. Khi cán bộ cơ sở hiểu rõ nhu cầu của phụ nữ, các chương trình hỗ trợ có thể được thiết kế sát hơn với điều kiện sản xuất và đặc điểm của từng địa bàn.

Bên cạnh đó, chuyển giao khoa học kỹ thuật tiếp tục là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng suất và giảm rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.

Từ lựa chọn giống, kỹ thuật chăm sóc, sử dụng phân bón, phòng trừ sâu bệnh đến quản lý nguồn nước, những kiến thức mới giúp người dân từng bước giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm truyền thống và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Mở rộng cơ hội từ chuyển đổi số

Một điểm mới trong chính sách của Lâm Đồng là việc triển khai Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035.

Theo Kế hoạch số 5551/KH-UBND ngày 23/4/2026, tỉnh xác định hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh là một trong những giải pháp nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ. Phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ vùng sâu, vùng xa, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm yếu thế được xác định là những đối tượng cần ưu tiên hỗ trợ.

Theo Kế hoạch, tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026-2030 có 80% hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ và phụ nữ được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về phát triển kinh tế, khởi nghiệp; đồng thời tư vấn, trợ giúp pháp lý cho 1.000 doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh do phụ nữ làm chủ [1].

Tỉnh cũng đặt mục tiêu nâng cao kỹ năng kinh doanh cho 300 phụ nữ là chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác; hỗ trợ, tư vấn 200 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh do phụ nữ làm chủ tiếp cận tín dụng ưu đãi hoặc các quỹ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Theo kết quả rà soát cuối năm 2025, Lâm Đồng có 28.512 hộ nghèo đa chiều, trong đó 13.705 hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trong đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 8,75%, giảm 2,12% so với năm 2024 [2].

Trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều từ 1-1,5%; riêng đồng bào dân tộc thiểu số giảm 2-3%. Tương ứng, số hộ nghèo đa chiều DTTS dự kiến giảm khoảng 3.135-4.690 hộ.

Một trong những mục tiêu quan trọng là bảo đảm hộ nghèo, hộ cận nghèo đủ điều kiện và có nhu cầu được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh.

Như vậy, giảm nghèo đang ngày càng gắn với tạo sinh kế và nâng cao năng lực tự chủ kinh tế.

Đối với phụ nữ dân tộc thiểu số, điều này có ý nghĩa đặc biệt. Khi có khả năng tiếp cận vốn, kiến thức và thị trường, phụ nữ có thể tham gia chủ động hơn vào quyết định kinh tế của gia đình. Nguồn thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng góp phần nâng cao khả năng tự chủ và vị thế của phụ nữ.

Ở góc độ rộng hơn, khi phụ nữ tham gia tích cực vào kinh tế hộ gia đình và cộng đồng, những lợi ích về thu nhập có thể lan tỏa sang giáo dục, chăm sóc sức khỏe, cải thiện điều kiện nhà ở và chất lượng cuộc sống.

Để phụ nữ thực sự trở thành chủ thể phát triển

Thực tế cho thấy, phụ nữ dân tộc thiểu số không thiếu sự cần cù và tinh thần vươn lên. Điều họ cần là một hệ sinh thái hỗ trợ đủ rộng để những nỗ lực đó có thể chuyển hóa thành kết quả kinh tế bền vững.

Trong đó, nguồn vốn cần được tiếp tục đưa đến đúng đối tượng; đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cần sát với nhu cầu thực tế; các chương trình khởi nghiệp cần tính đến đặc thù của phụ nữ vùng nông thôn, miền núi; đồng thời tăng cường kết nối thị trường để sản phẩm làm ra có đầu ra ổn định.

Việc hỗ trợ cũng cần chuyển dần từ tư duy “hỗ trợ từng hộ” sang “xây dựng năng lực và chuỗi giá trị”. Khi nhiều hộ cùng tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã hoặc chuỗi liên kết, khả năng tiếp cận vật tư, công nghệ, thông tin và thị trường sẽ được cải thiện.

Cùng với đó, chuyển đổi số cần được xem là một công cụ thiết thực để rút ngắn khoảng cách giữa phụ nữ vùng cao với thị trường. Những kỹ năng tưởng như đơn giản như chụp ảnh sản phẩm, xây dựng nội dung, bán hàng trực tuyến, thanh toán số hay truy xuất nguồn gốc có thể tạo thêm giá trị cho sản phẩm nếu được sử dụng đúng cách.

Đây cũng chính là nền tảng để các chương trình giảm nghèo và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt hiệu quả bền vững hơn. Khi phụ nữ có sinh kế ổn định, gia đình có thêm nguồn lực; khi phụ nữ tham gia sâu hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, vai trò của họ trong cộng đồng cũng được nâng lên.

Từ những thay đổi trong từng hộ gia đình, việc trao cơ hội phát triển kinh tế cho phụ nữ dân tộc thiểu số có thể tạo ra những chuyển biến rộng hơn về đời sống, giảm nghèo và bình đẳng giới.

Với việc Lâm Đồng tiếp tục ưu tiên tín dụng chính sách, đào tạo nghề, hỗ trợ khởi nghiệp, chuyển đổi số, phát triển OCOP và liên kết sản xuất, những nguồn lực này nếu được kết nối hiệu quả sẽ tạo thêm nền tảng để phụ nữ dân tộc thiểu số không chỉ cải thiện cuộc sống mà còn trở thành một lực lượng quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương./.

NMK