Năm nhiệm vụ trọng tâm gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số

Sáng ngày 9/10, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề "Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia".

Phát biểu tại Chương trình, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh, chuyển đổi số phải được đánh giá bằng hiệu quả thực chất, thể hiện qua năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn, dịch vụ thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh được nâng cao.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) là động lực quan trọng hàng đầu của phát triển. Thời gian qua, nền tảng CĐS quốc gia tiếp tục được củng cố; hành lang pháp lý, khung kiến trúc quốc gia số và các nền tảng số dùng chung từng bước được hoàn thiện.

Đến tháng 9/2026, mạng 5G phủ sóng 61,9% dân số, cáp quang đã đến 100% xã, phường. Cả nước hiện có 81.600 doanh nghiệp (DN) công nghệ số, với doanh thu công nghiệp công nghệ số gần 3,6 triệu tỷ đồng. Kinh tế số tiếp tục tăng trưởng, đóng góp vào GDP.

Năm thách thức và năm nhiệm vụ cần tập trung

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chỉ ra 5 thách thức lớn cần tập trung giải quyết.

Thứ nhất, tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu tại một số lĩnh vực, bộ, ngành còn chậm.

Thứ hai, việc phát triển các nền tảng số chưa đồng đều, thiếu tính đồng bộ và đôi khi còn theo hướng riêng lẻ.

Thứ ba, hạ tầng số vẫn còn hạn chế, từ năng lực tính toán hiệu năng cao phục vụ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu đến việc khắc phục các vùng lõm sóng.

Thứ tư, việc ứng dụng AI trong DN, nhất là DN nhỏ và vừa, chưa đạt kỳ vọng.

Thứ năm, nguồn nhân lực CĐS tại các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt ở cấp xã, còn thiếu cả về số lượng và chuyên môn.

Từ các thách thức này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân lưu ý, một vấn đề đáng chú ý là tiến độ giải ngân cho CĐS còn chậm, thuộc nhóm chậm nhất trong các lĩnh vực KHCN, ĐMST và CĐS.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn trên, Bộ KH&CN đề nghị tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý. Mỗi chương trình cần được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, sản phẩm, thời hạn và trách nhiệm rõ ràng. Hiệu quả phải được đánh giá dựa trên dữ liệu thực tế, mức độ sử dụng, khả năng chia sẻ dữ liệu, thời gian và chi phí.

Hai là, phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu dùng chung. Các cơ quan cần bám sát Khung kiến trúc quốc gia số, ưu tiên tích hợp, kế thừa và dùng chung, hạn chế đầu tư trùng lặp.

Hạ tầng băng rộng, 5G, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu cần được phát triển theo hướng xanh, an toàn. Dữ liệu phải bảo đảm chất lượng, thống nhất và được chia sẻ theo phân quyền; ứng dụng AI cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có kiểm soát rủi ro và đo lường được kết quả.

Ba là, xây dựng Chính phủ số lấy người dân, DN làm trung tâm. Số hóa phải gắn với tái cấu trúc quy trình, liên thông giữa các cơ quan và tái sử dụng thông tin đã có, hướng tới nguyên tắc người dân, DN chỉ cung cấp thông tin một lần.

Dịch vụ công trực tuyến cần thuận tiện, dễ sử dụng, không phụ thuộc địa bàn; hoạt động chỉ đạo, điều hành tăng cường sử dụng dữ liệu thời gian thực, qua đó giảm thời gian, chi phí, giấy tờ và nâng cao sự hài lòng.

Bốn là, phát triển kinh tế số thành động lực tăng trưởng mới. CĐS cần được thúc đẩy trong mọi ngành, lĩnh vực, đặc biệt tại DN nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh; gắn với đổi mới sản xuất, thương mại điện tử, thanh toán số và quản trị thông minh.

Đồng thời, phát triển công nghiệp công nghệ số, DN và sản phẩm Make in Viet Nam, làm chủ các công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, điện toán đám mây, dữ liệu lớn và Internet vạn vật; thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Năm là, phát triển xã hội số bao trùm, nguồn nhân lực số chất lượng cao và củng cố niềm tin số. Cần phổ cập kỹ năng số, nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã, đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược, thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, miền. An toàn, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người dùng phải được bảo đảm ngay từ khâu thiết kế, triển khai các hệ thống số.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh: Bộ KH&CN cam kết đồng hành cùng các bộ, ngành, địa phương, DN và người dân trong quá trình thực hiện, hướng tới xây dựng quốc gia số hiện đại, kinh tế số năng động và xã hội số an toàn, nhân văn và “mỗi khoản đầu tư cho CĐS đều phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được”.

Chính thức khai trương Nền tảng ứng dụng hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã

Tại Chương trình, Bộ KH&CN đã chính thức khai trương Nền tảng ứng dụng hỗ trợ CĐS cấp xã.

Ứng dụng CĐS cấp xã do Bộ KH&CN xây dựng nhằm thực hiện Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KHCN, ĐMST và CĐS.

Người dùng có thể dễ dàng truy cập ứng dụng tại địa chỉ: http://ungdungcdscapxa.dx.gov.vn để tìm kiếm các sản phẩm, giải pháp phù hợp với nhu cầu quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống, đồng thời tham khảo các mô hình, câu chuyện CĐS hiệu quả.

Nền tảng này giúp số hóa và chuẩn hóa thông tin từ danh mục gần 1.600 sản phẩm, giải pháp CĐS của hàng trăm đơn vị cung cấp, được phân loại rõ theo 3 trụ cột: Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số./.

TT