Sơn La: Đưa công nghệ số đến gần hơn với đồng bào vùng cao

Đưa công nghệ đến gần người dân vùng cao

Trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La năm 2026, không gian trải nghiệm của VNPT Sơn La tại Quảng trường Tây Bắc giới thiệu nhiều giải pháp công nghệ phục vụ chính quyền, doanh nghiệp và người dân.

Với đặc thù là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, trong đó có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc phát triển hạ tầng số và đưa các ứng dụng khoa học, công nghệ vào đời sống có ý nghĩa quan trọng đối với Sơn La. Công nghệ không chỉ giúp thay đổi phương thức quản lý, cung cấp dịch vụ công mà còn mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ số và các cơ hội phát triển kinh tế cho người dân ở khu vực vùng cao, vùng khó khăn.

Từ các giải pháp phục vụ hoạt động quản lý, điều hành của chính quyền, hỗ trợ doanh nghiệp số hóa quy trình làm việc, đến hệ sinh thái nhà thông minh và các dịch vụ viễn thông, mỗi nhóm sản phẩm đều hướng tới một mục tiêu chung: đưa những tiện ích của công nghệ trở thành một phần gần gũi hơn trong cuộc sống.

Tại Ngày hội, các giải pháp được giới thiệu theo hướng trực quan, giúp người dân trực tiếp trải nghiệm và hình dung rõ hơn cách công nghệ có thể hỗ trợ công việc, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Chính quyền số nâng cao hiệu quả phục vụ người dân

Trong quá trình chuyển đổi số khu vực công, việc kết nối và liên thông dữ liệu có vai trò quan trọng, bởi dữ liệu chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được chia sẻ, khai thác và sử dụng hiệu quả trong hoạt động quản lý, điều hành.

Một trong những nhóm giải pháp được VNPT Sơn La giới thiệu là các nền tảng phục vụ chuyển đổi số chính quyền và doanh nghiệp. Trong đó, giải pháp chuyển đổi số chính quyền 2 cấp hướng tới liên thông dữ liệu, hỗ trợ chỉ đạo, điều hành từ tỉnh đến cơ sở, góp phần nâng cao khả năng phối hợp giữa các cấp, các ngành. Thay vì xử lý thông tin theo những quy trình rời rạc, việc kết nối dữ liệu và số hóa quy trình có thể giúp các cấp, các ngành tăng khả năng phối hợp, đồng thời nâng cao hiệu quả xử lý công việc.

Đối với địa bàn miền núi, nơi khoảng cách địa lý có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các dịch vụ hành chính, việc ứng dụng nền tảng số và các điểm phục vụ tự động mở ra thêm phương thức tiếp cận thuận tiện cho người dân.

Mô hình Trạm phục vụ hành chính công 24/7 với Kiosk và tủ thông minh là một điểm nhấn khác. Với Kiosk và tủ thông minh, người dân có thể tiếp cận phương thức nộp và nhận kết quả thủ tục hành chính theo hướng tự động, kết hợp xác thực thông qua VNeID. Đặc biệt, khi các thiết bị tự phục vụ được kết hợp với định danh điện tử, dữ liệu và các nền tảng số, trải nghiệm của người dân có thể được đơn giản hóa ở nhiều khâu. Đây cũng là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy quá trình chuyển từ phương thức phục vụ truyền thống sang mô hình hành chính số thuận tiện và linh hoạt hơn.

Việc đưa dịch vụ công đến gần người dân thông qua các phương thức số như vậy không chỉ góp phần giảm phụ thuộc vào khoảng cách địa lý, mà còn tạo điều kiện để người dân ở những khu vực xa trung tâm tiếp cận dịch vụ hành chính thuận tiện hơn.

Công nghệ hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương

Đối với khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chuyển đổi số không chỉ gắn với cải cách hành chính mà còn có thể tạo thêm điều kiện để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương tiếp cận phương thức sản xuất, kinh doanh mới.

Tại sự kiện, VNPT Sơn La giới thiệu nhóm giải pháp làm việc không giấy tờ, gồm hóa đơn điện tử, chữ ký số từ xa SmartCA và hợp đồng điện tử eContract.

Việc số hóa hóa đơn, hợp đồng, hồ sơ và quy trình giao dịch giúp doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý và tăng khả năng thực hiện giao dịch trên môi trường điện tử. Với các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh từng bước tham gia kinh tế số, đây là những công cụ hỗ trợ quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động và mở rộng kết nối với khách hàng, đối tác.

Cùng với hạ tầng Internet tốc độ cao, các nền tảng số có thể tạo thêm điều kiện để hoạt động kinh doanh, quảng bá sản phẩm địa phương và cung cấp dịch vụ được thực hiện thuận lợi hơn, qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế số tại địa phương.

Ứng dụng công nghệ góp phần bảo đảm an toàn, an ninh

Một hướng ứng dụng khác được thể hiện qua hệ sinh thái thiết bị thông minh và các giải pháp giám sát. Tại không gian trải nghiệm, VNPT Sơn La giới thiệu hệ thống Camera AI cùng các thiết bị cảm biến phục vụ giám sát và cảnh báo.

Trong đời sống, camera AI có thể hỗ trợ theo dõi không gian, phát hiện các tình huống bất thường; trong khi cảm biến cửa, cảm biến chuyển động, cảm biến khói, nhiệt độ và độ ẩm giúp người sử dụng chủ động hơn trong việc phát hiện và xử lý các nguy cơ mất an toàn.

Ở phạm vi rộng hơn, việc ứng dụng công nghệ giám sát, kết nối dữ liệu và hạ tầng viễn thông có thể hỗ trợ công tác quản lý địa bàn, phòng ngừa và xử lý các tình huống phát sinh, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, ổn định.

Đối với các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, việc tăng cường kết nối và ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát cũng có ý nghĩa trong nâng cao khả năng nắm bắt thông tin, hỗ trợ công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở.

Hạ tầng số tạo nền tảng phát triển vùng cao

Để các ứng dụng công nghệ đi vào đời sống, hạ tầng viễn thông và Internet là yếu tố nền tảng. Tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La, VNPT Sơn La còn giới thiệu hạ tầng Internet cáp quang thế hệ mới, các dịch vụ di động và giải pháp kết nối phục vụ người dân.

Trong bối cảnh Internet ngày càng trở thành hạ tầng thiết yếu, kết nối tốc độ cao không chỉ phục vụ nhu cầu liên lạc, giải trí mà còn hỗ trợ học tập, làm việc, kinh doanh trực tuyến, tiếp cận dịch vụ công và các dịch vụ số.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, phát triển hạ tầng số đồng nghĩa với việc mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, thông tin và các dịch vụ thiết yếu, từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực đô thị và vùng khó khăn.

Từ trải nghiệm công nghệ đến những giá trị thực tế

Thông qua các giải pháp được giới thiệu tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La năm 2026, công nghệ được cụ thể hóa thành những ứng dụng gần gũi với nhu cầu thực tế: dịch vụ công thuận tiện hơn, doanh nghiệp giảm giấy tờ, người dân tiếp cận các dịch vụ số dễ dàng hơn, gia đình được hỗ trợ quản lý và giám sát không gian sống.

Một Kiosk hành chính công, một thiết bị cảm biến, một chiếc khóa cửa thông minh hay một ứng dụng điều khiển thiết bị trong nhà đều giúp những khái niệm như “chuyển đổi số”, “AI”, “Internet vạn vật” hay “hệ sinh thái số” trở nên cụ thể và dễ hình dung hơn với người dân Sơn La, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Quan trọng hơn, việc phát triển hạ tầng và ứng dụng khoa học, công nghệ tại địa bàn miền núi có thể tạo nền tảng cho một quá trình phát triển đồng bộ hơn, trong đó chuyển đổi số gắn với nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy kinh tế số, cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân và tăng cường an toàn, an ninh tại cơ sở.

Với thông điệp “Chạm công nghệ - Mở tương lai”, không gian trải nghiệm của VNPT Sơn La cho thấy công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành những giải pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu của người dân. Đây cũng là định hướng để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi./.

Ngọc Diệp, Quang Hưng