Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Đổi mới sáng tạo phải đo bằng kết quả

Sáng ngày 4/10/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo (ĐMST) quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”.

Tham dự buổi Lễ có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp (DN), viện nghiên cứu, trường đại học (ĐH), cùng các nhà khoa học, chuyên gia, sinh viên...

Theo Nghị định số 268/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Khoa học, công nghệ (KHCN) và ĐMST về ĐMST; khuyến khích hoạt động KHCN và ĐMST trong DN; công nhận trung tâm ĐMST, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo; công nhận cá nhân, DN khởi nghiệp sáng tạo; hạ tầng mạng lưới và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, ngày 1/10 hằng năm là Ngày hội ĐMST quốc gia.

Các hoạt động hưởng ứng Ngày hội ĐMST quốc gia năm nay diễn ra trên phạm vi cả nước từ ngày 25/9 đến hết ngày 5/10/2026. Lễ hưởng ứng cấp quốc gia được tổ chức sáng ngày 4/10/2026.

Chuyển từ hoạt động sang kết quả

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Ngày hội ĐMST quốc gia không chỉ là dịp để giới thiệu công nghệ, sản phẩm, mô hình và thành tựu mới; đây còn là dịp để lan tỏa tinh thần đổi mới, khát vọng sáng tạo, kết nối nguồn lực và chuyển hóa thành hành động cụ thể, để ĐMST thực sự đi vào từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương, từng doanh nghiệp và đời sống của Nhân dân.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, góp phần đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới. Trong bối cảnh yêu cầu đó, ĐMST không chỉ là một lĩnh vực cần được quan tâm thúc đẩy, mà còn là một động lực cần được kích hoạt mạnh mẽ trong toàn bộ nền kinh tế và xã hội. Theo Phó Thủ tướng, ĐMST cần tạo ra tác động thiết thực ở từng lĩnh vực: tăng năng suất và hiệu quả sử dụng nguồn lực trong nền kinh tế; đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng dịch vụ công trong hoạt động của Nhà nước; giúp DN cải tiến công nghệ, giảm chi phí, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Với người dân, kết quả cuối cùng phải được thể hiện qua việc làm, thu nhập, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và chất lượng cuộc sống.

Chỉ đạo nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: “Trọng tâm trong giai đoạn tới là phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện; chuyển từ "có hoạt động ĐMST" sang "có kết quả ĐMST". DN phải được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình này. DN chính là nơi nhận biết nhu cầu của thị trường, đặt bài toán, đầu tư nguồn lực, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, tổ chức sản xuất và đưa sản phẩm tới người tiêu dùng. Chính sách ĐMST phải ngày càng hướng mạnh vào việc nâng cao năng lực đổi mới của DN”.

Ba nhóm nhiệm vụ được Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đề nghị tập trung, gồm: xác định rõ trách nhiệm ĐMST của từng bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu; thúc đẩy đổi mới công nghệ trong DN, phát triển thị trường KH&CN; phát triển hệ thống ĐMST quốc gia, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế.

Trong đó, mỗi bộ, ngành cần xác định bài toán ĐMST trọng tâm, đưa mục tiêu và chỉ tiêu vào kế hoạch phát triển, bố trí nguồn lực và định kỳ đánh giá tác động. Các địa phương cần gắn ĐMST với bài toán phát triển trên địa bàn. Các trung tâm ĐMST cần kết nối DN, viện, trường, chuyên gia và nhà đầu tư. Viện nghiên cứu, trường ĐH vừa nâng cao chất lượng nghiên cứu, vừa thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa kết quả, phát triển DN khởi nghiệp ĐMST và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Đổi mới tư duy để mở đường cho phát triển

Phát biểu tại Lễ hưởng ứng, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho rằng ĐMST bắt đầu từ cách nhìn nhận vấn đề, dám đặt câu hỏi và kiên trì biến ý tưởng thành giá trị thực tế.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh: “Để thực hiện những định hướng ấy, tư duy đổi mới phải trở thành năng lực hành động trong toàn xã hội. Với mỗi người dân, tư duy đổi mới bắt đầu từ học tập suốt đời, chủ động tiếp cận công nghệ và cải tiến công việc hằng ngày. Một sáng kiến giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí hay nâng cao chất lượng đều đáng được trân trọng. Với mỗi DN, đổi mới cần trở thành một phần của chiến lược kinh doanh. Hãy bắt đầu từ bài toán thực tế của mình: năng suất ở đâu còn thấp, khách hàng cần gì, công nghệ nào có thể tạo ra giá trị mới. Đầu tư cho con người và nghiên cứu chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh lâu dài”.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cũng nhấn mạnh: “Với mỗi tổ chức, trường ĐH, viện nghiên cứu, cần xây dựng môi trường khuyến khích câu hỏi mới, lắng nghe ý kiến khác biệt và đánh giá ý tưởng bằng kết quả kiểm chứng. Người đứng đầu phải tạo điều kiện để người có sáng kiến được thử sức và chịu trách nhiệm. Với mỗi bộ, ngành, địa phương, tư duy đổi mới phải thể hiện trước hết trong cách xây dựng và thực thi chính sách. Khi thực tiễn xuất hiện vấn đề mới, phải chủ động nghiên cứu, đề xuất cơ chế phù hợp. Khi người dân, DN gặp vướng mắc, phải xác định rõ ai giải quyết, khi nào hoàn thành và kết quả được đo bằng gì”.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân dẫn chứng kinh nghiệm quốc tế từ Nokia, DeepSeek, Singapore cho thấy cần phải ĐMST để phát triển. Những câu chuyện này, theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, đặt ra yêu cầu phải biết tự đổi mới ngay cả khi đang thành công và tìm được hướng đi trong điều kiện còn hạn chế.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh tư duy đổi mới phải trở thành năng lực hành động trong toàn xã hội. Người dân cần học tập suốt đời, chủ động tiếp cận công nghệ và cải tiến công việc hằng ngày. DN cần đưa đổi mới vào chiến lược kinh doanh, bắt đầu từ những vấn đề thực tế về năng suất, nhu cầu khách hàng và khả năng tạo giá trị mới. Viện nghiên cứu, trường ĐH cần khuyến khích câu hỏi mới, lắng nghe ý kiến khác biệt và đánh giá ý tưởng bằng kết quả kiểm chứng.

Với các bộ, ngành, địa phương, đổi mới phải thể hiện trong cách xây dựng và thực thi chính sách, xác định rõ trách nhiệm giải quyết vướng mắc và thời hạn hoàn thành. Bộ KH&CN cũng cần đổi mới cách đặt hàng, tài trợ, đánh giá và hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu, lấy hiệu quả phục vụ người dân, DN làm thước đo.

Từ nghiên cứu, công nghệ đến sản phẩm

Tại ngày hội, đại biểu từ các DN công nghệ trong và ngoài nước đã có những chia sẻ hưởng ứng Ngày ĐMST quốc gia 2026.

Ông Na Ki Hong, Tổng Giám đốc Samsung Việt Nam, cho biết Samsung đã và đang chú trọng phát triển nhân tài và nâng cao năng lực công nghệ cho các DN Việt Nam. Cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow năm 2026 có hơn 2.900 đội tham gia vòng sơ loại, 50 đội xuất sắc được đào tạo để phát triển ý tưởng STEM thành sản phẩm.

Từ kinh nghiệm phát triển mô hình AI chuyên ngành bán dẫn SemiKong, ông Christopher Nguyễn, đồng sáng lập, Giám đốc điều hành Aitomatic, đề cập vai trò quan trọng của chuyên gia và trí thức Việt Nam ở nước ngoài trong việc đưa tri thức vào các dự án cụ thể.

Ông Edward Lim, Giám đốc Quốc gia, phụ trách NUSX thuộc ĐH Quốc gia Singapore chia sẻ: từ năm 1991, Singapore đã cam kết đầu tư hơn 125 tỷ S$ cho nghiên cứu và ĐMST. Trong đó, riêng chương trình RIE2030 dự kiến dành 37 tỷ S$ trong 5 năm tới, duy trì đầu tư công cho nghiên cứu, ĐMST và DN, đạt mức khoảng 1% GDP Singapore.

Đại diện DN công nghệ Việt Nam phát biểu tại Lễ hưởng ứng, ông Tạ Hồng Phúc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Hyphen Deux, chia sẻ hành trình phát triển chip vi điều khiển HDx32U do kỹ sư Việt Nam thiết kế. Ông Tạ Hồng Phúc cho biết: hoàn thành giai đoạn tape-out (giai đoạn cuối cùng trong quy trình thiết kế mạch tích hợp hoặc chip bán dẫn, khi tệp thiết kế hoàn chỉnh được gửi đến nhà máy sản xuất để tạo ra các mặt nạ quang học), gửi thiết kế chip đi chế tạo mới là điểm khởi đầu. Sản phẩm tiếp đó còn phải được chế tạo, đóng gói, kiểm thử, tích hợp vào thiết bị và được khách hàng chấp nhận. DN cần hạ tầng, đội ngũ, nguồn lực phù hợp với chu kỳ phát triển dài và khách hàng có bài toán để thử nghiệm.

Bạn Trần Văn Lực, cựu sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, nhà sáng lập Công ty CP Awake Drive chia sẻ về dự án thiết bị phát hiện tài xế gặp cơn buồn ngủ bằng công nghệ sóng não và AI. Dự án được hình thành năm 2022 từ một phòng nghiên cứu, sau đó đã gọi vốn và đạt giải tại các cuộc thi khởi nghiệp, hiện đã dừng hoạt động đầu năm 2026.

Từ trải nghiệm đó, Trần Văn Lực cho rằng người trẻ khởi nghiệp cần cơ hội tiếp cận bài toán thực tế, không gian thử nghiệm, hạ tầng kiểm định và khách hàng đầu tiên. Đồng thời, người trẻ cần được hỗ trợ về thủ tục pháp lý, kế toán, thuế trong những năm đầu khởi nghiệp.

Bích Việt