Hỗ trợ DN ra thị trường quốc tế qua khai thác thông tin thương mại trên ePing
Việc khai thác hiệu quả thông tin về hàng rào kỹ thuật trong thương mại trên hệ thống cảnh báo ePing sẽ là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp (DN) chủ động hội nhập và phát triển
Đây là nội dung chính được bàn thảo tại hội thảo được Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL) Quốc gia (STAMEQ) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Sở KH&CN TP. Cần Thơ tổ chức ngày 30/9/2026.
Từ vướng mắc của nhiều doanh nghiệp
Tại hội thảo, bà Lê Mỹ Hạnh, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP. Cần Thơ cho biết, thực hiện Quyết định số 46/2017/QĐ-TTg ngày 24/11/2017 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Mạng lưới các cơ quan thông báo và hỏi đáp và Ban liên ngành về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT), Sở KH&CN TP. Cần Thơ đã giao Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Chi cục) là cơ quan tham mưu giúp Sở triển khai hoạt động TBT trên địa bàn TP. Cần Thơ.
Chi cục đã thường xuyên rà soát, phối hợp với Văn phòng TBT Việt Nam (nay là Ban Hợp tác quốc tế và TBT, trực thuộc Ủy ban TCĐLCL Quốc gia) thực hiện hoạt động về hàng rào kỹ thuật tại địa phương, đảm bảo việc xử lý các thông tin TBT có liên quan đáp ứng yêu cầu của các tổ chức, cá nhân.
Từ năm 2018 đến nay, Chi cục đã thực hiện cập nhật, phổ biến 676 tin cảnh báo của các nước thành viên WTO từ Cổng thông tin của Văn phòng TBT Việt Nam; cung cấp các thông tin về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tin liên quan về phòng vệ thương mại đến các doanh nghiệp (DN) sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Bên cạnh đó, Chi cục cũng đã xây dựng tủ sách tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thường xuyên rà soát cập nhật, bổ sung cơ sở dữ liệu về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới ban hành (khoảng 1.600 đầu sách TCVN ở các lĩnh vực.
Cụ thể, các lĩnh vực gồm: nông nghiệp, thực phẩm, vật liệu xây dựng, công nghệ thông tin, thuỷ sản, các tài liệu của một số hệ thống quản lý chất lượng, an toàn điện, cơ khí, dầu khí, hoá chất… phục vụ công tác tra cứu, hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến ứng dụng vào xây dựng tiêu chuẩn cơ sở, áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tại địa phương.
Đặc biệt, Chi cục luôn phối hợp chặt chẽ với Văn phòng TBT Việt Nam phổ biến các cảnh báo về TBT của các thị trường xuất khẩu đến các DN sản xuất trên địa bàn Thành phố nhằm hạn chế thấp nhất các rủi ro liên quan đến TBT trong hoạt động xuất khẩu hàng hóa.
Tuy nhiên, hoạt động phối hợp, kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước (QLNN) và DN mới chỉ thực hiện được một chiều, thông tin phản hồi từ DN đến cơ quan QLNN về TBT còn hạn chế. Rất ít DN SXKD hàng xuất khẩu trên địa bàn Thành phố chủ động liên hệ để nắm bắt thông tin liên quan đến hoạt động TCĐLCL và hàng rào kỹ thuật.
Ngoài ra, đối với các DN nhỏ và vừa, nhu cầu tìm hiểu các thông tin về TBT tại các thị trường xuất khẩu chưa nhiều; bộ phận chuyên trách thực hiện nhiệm vụ này còn thiếu về số lượng và yếu về kinh nghiệm...
Chia sẻ về những khó khăn mà các DN thường gặp phải, bà Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Trưởng ban Ban Hợp tác quốc tế và TBT, Ủy TCĐLCL Quốc gia cho rằng, có 4 nhóm khó khăn phổ biến khi DN Việt Nam, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa (SME) khi ứng phó với yêu cầu TBT của thị trường xuất khẩu, gồm:
Một là, chưa cập nhật kịp thời quy định, tiêu chuẩn và thủ tục mới của thị trường xuất khẩu.
Hai là, thiếu nhân sự có kiến thức về tiêu chuẩn, quy chuẩn, đánh giá sự phù hợp quốc tế.
Ba là, chi phí tuân thủ cao, dặc biệt với thử nghiệm, chứng nhận, thay đổi sản phẩm và yêu cầu mới.
Bốn là, khó truy xuất và quản lý dữ liệu khi ngày càng nhiều thị trường yêu cầu thông tin chi tiết về nguyên liệu, sản xuất, môi trường.
Đến giải pháp hỗ trợ hiệu quả
Bà Nguyễn Thị Mai Phương cho biết, hệ thống cảnh báo ePing là kết quả hợp tác kết hợp chuyên môn và kinh nghiệm của 3 tổ chức quốc tế gồm Liên hợp quốc (UN), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dùng tiếp cận thông tin thương mại chính xác về yêu cầu sản phẩm trong thị trường nước ngoài.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các TBT như tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, môi trường và an toàn đặt ra yêu cầu DN phải chủ động cập nhật và thích ứng với các quy định quốc tế.
Đặc biệt, TBT là loại biện pháp phi thuế quan phổ biến nhất và số lượng thông báo tăng liên tục, năm 2025 đạt kỷ lục 5.206 thông báo. Nếu không chuẩn bị tốt, TBT trở thành rào cản tiếp cận thị trường khi tăng chi phí, kéo dài thời gian, rủi ro bị từ chối thông quan.
Trong khi đó, nếu chuẩn bị tốt, TBT trở thành lợi thế cạnh tranh giúp DN nâng chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, mở rộng thị trường.
Do đó, bà Nguyễn Thị Mai Phương đề nghị, để tiếp cận thị trường, các DN trên địa bàn TP. Cần Thơ nói riêng, các DN nói chung cần theo dõi thường xuyên để không bị động.
Để làm được điều đó, bà Nguyễn Thị Mai Phương cho rằng các DN trên địa bàn TP. Cần Thơ cần phải triển khai ngay các biện pháp gồm:
Thứ nhất, chủ động cập nhật thông tin: Theo dõi thông báo TBT/SPS trên ePing và quy định mới của thị trường đích; đăng ký nhận cảnh báo theo ngành hàng, thị trường.
Thứ hai, tuân thủ từ khâu thiết kế: Xác định yêu cầu về quy chuẩn, tiêu chuẩn, ghi nhãn, đánh giá sự phù hợp ngay từ khâu thiết kế, chọn nguyên liệu nhằm tránh chi phí sửa đổi về sau.
Thứ ba, nâng cao quản lý chất lượng và truy xuất: Áp dụng hệ thống quản lý ISO 9001, ISO 22000, ISO 14001…; số hóa dữ liệu nguyên liệu, sản xuất, phát thải phục vụ truy xuất nguồn gốc (khi có yêu cầu).
Thứ tư, các DN cần sử dụng phòng thử nghiệm, tổ chức chứng nhận được thị trường đích thừa nhận (công nhận của các tổ chức: Hiệp hội Công nhận Phòng thí nghiệm Quốc tế (ILAC), Diễn đàn Công nhận Quốc tế (IAF) đã hợp nhất thành Global ACI, Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau (MRA) để tránh thử nghiệm lặp lại, gây lãng phí về thời gian và tài chính…
Việc triển khai hiệu quả hệ thống cảnh báo ePing cũng như tuân thủ các quy định của TBT mà Việt Nam đã tham gia sẽ giúp DN đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của thị trường nhập khẩu, đồng thời nâng cao chất lượng, uy tín và sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế./.