Hà Tĩnh: Từ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đến nâng giá trị sản phẩm
Với hơn 3.626 đối tượng sở hữu công nghiệp được đăng ký bảo hộ tính đến tháng 6/2026, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành nền tảng sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm đặc sản, sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP. Tuy nhiên, từ xác lập quyền đến quản lý, bảo vệ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ vẫn là bài toán đặt ra đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất.
Ngày 24/9/2026, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Hội nghị tập huấn phổ biến kiến thức về đăng ký bảo hộ, khai thác quyền sở hữu công nghiệp và các văn bản quy định quản lý nhãn hiệu cộng đồng năm 2026. Hơn 200 cán bộ, đại diện doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác thuộc 21 xã, phường trên địa bàn tỉnh tham dự.
Hội nghị được tổ chức theo Kế hoạch số 2634/KH-SKHCN ngày 5/9/2026 của Sở KH&CN tỉnh Hà Tĩnh, với sự tham gia của đại diện các phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc Sở; lãnh đạo, cán bộ phụ trách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN và ĐMST) tại các xã, phường; DN, HTX, cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP, các mô hình kinh tế của thanh niên, phụ nữ và các chuyên gia sở hữu trí tuệ (SHTT).
Hơn 3.600 đối tượng sở hữu công nghiệp được bảo hộ
Tính đến tháng 6/2026, Hà Tĩnh có hơn 3.600 đối tượng sở hữu công nghiệp được đăng ký bảo hộ, tăng gần 10 lần so với giai đoạn trước năm 2015.
Cùng với sự gia tăng về số lượng đối tượng được bảo hộ, nhiều sản phẩm đặc sản, sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP của tỉnh đã từng bước xây dựng thương hiệu gắn với quyền SHTT.
Trong đó có các nhãn hiệu chứng nhận như Cam Thượng Lộc, Mực Thạch Kim, Bánh đa nem Hà Tĩnh, Cu đơ Hà Tĩnh; các nhãn hiệu tập thể Chè Hồng Lộc, Rau Tượng Sơn.
Sự phát triển của các nhãn hiệu cho thấy SHTT không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh xác lập quyền mà ngày càng gắn với quá trình xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm. Đối với những sản phẩm mang đặc trưng địa phương, nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý có thể trở thành công cụ để tạo dựng nhận diện và tổ chức khai thác giá trị sản phẩm.
Tuy nhiên, theo đánh giá được nêu tại Hội nghị, hoạt động SHTT trên địa bàn vẫn còn những khó khăn. Nhận thức của một bộ phận tổ chức, cá nhân và DN về quyền SHTT chưa đầy đủ; quá trình xác lập quyền còn gặp vướng mắc về thủ tục và tra cứu thông tin đối với nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế.
Đáng chú ý, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, làm giả, làm nhái thương hiệu đặc sản cũng đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể quyền, người sản xuất và người tiêu dùng.
Những vấn đề này cho thấy yêu cầu đối với hoạt động SHTT không dừng ở việc đăng ký bảo hộ. Sau khi quyền được xác lập, việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản trí tuệ cũng cần được quan tâm để tài sản này thực sự tạo ra giá trị cho sản phẩm và chủ thể sở hữu.
Từ “biết về sở hữu trí tuệ” đến chủ động sử dụng công cụ sở hữu trí tuệ
Từ thực tiễn đó, Hội nghị tập trung vào việc trang bị kiến thức và kỹ năng giúp các tổ chức, cá nhân chủ động hơn trong xác lập, bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ.
Phát biểu tại Hội nghị, ông Trần Mạnh Hùng, Trưởng phòng Công nghệ và ĐMST, Sở KH&CN tỉnh Hà Tĩnh, nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của tài sản trí tuệ trong bối cảnh hội nhập kinh tế. Việc xác lập, bảo vệ và khai thác hiệu quả quyền SHTT, đặc biệt là quyền sở hữu công nghiệp, góp phần bảo vệ uy tín DN, tạo cơ sở gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Các chuyên gia đến từ Trung tâm Nghiên cứu công nghệ và SHTT (CIPTEK) thuộc Công ty TNHH Luật ALIAT (TP Hồ Chí Minh) đã tập trung truyền đạt các nội dung cơ bản về SHTT và vai trò của công cụ SHTT trong sản xuất, kinh doanh (SXKD); hướng dẫn thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế và giải pháp hữu ích trong nước và nước ngoài.
Một nội dung thiết thực khác là kỹ năng thiết kế và tra cứu các đối tượng sở hữu công nghiệp nhằm đánh giá khả năng bảo hộ, hạn chế nguy cơ xâm phạm quyền và tiết kiệm chi phí. Nội dung này đồng thời phục vụ hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ trước khi thương mại hóa.
Đối với các sản phẩm đặc sản địa phương, Hội nghị tập trung hướng dẫn việc cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý. Đây là những nội dung gắn trực tiếp với quá trình quản lý và khai thác các nhãn hiệu cộng đồng.
Quản lý tốt hơn để khai thác hiệu quả hơn
Một điểm đáng chú ý của chương trình là dành thời gian để DN, HTX, cơ sở sản xuất và đại biểu trao đổi trực tiếp với chuyên gia về những khó khăn phát sinh trong thực tiễn. Các vấn đề liên quan đến đăng ký, tra cứu, xác lập, khai thác quyền sở hữu công nghiệp và quản lý, sử dụng nhãn hiệu cộng đồng được giải đáp tại Hội nghị.
Việc trao đổi trực tiếp giúp các chủ thể hiểu rõ hơn quy định, lựa chọn hình thức bảo hộ phù hợp và nâng cao khả năng khai thác giá trị tài sản trí tuệ trong hoạt động SXKD.
Đối với Hà Tĩnh, cùng với việc mở rộng số lượng đối tượng sở hữu công nghiệp được bảo hộ, yêu cầu đặt ra là nâng cao năng lực quản lý và khai thác các quyền đã được xác lập. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các sản phẩm đặc sản, sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP - những nhóm sản phẩm đang được xây dựng thương hiệu gắn với địa danh và cộng đồng sản xuất.
Hội nghị cũng góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên môn tại các xã, phường trong tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ DN, HTX, người dân xác lập, bảo vệ quyền SHTT. Qua đó, từng bước đưa công cụ SHTT gần hơn với hoạt động SXKD ở cơ sở.
Thông qua hoạt động tập huấn, Sở KH&CN tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục tăng cường vai trò hỗ trợ, đồng hành cùng địa phương, DN và người sản xuất trong xác lập, quản lý, bảo vệ và khai thác quyền SHTT. Đây là một trong những cơ sở để bảo vệ uy tín, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, đồng thời hỗ trợ hoạt động ĐMST và phát triển SXKD trên địa bàn./.