Triển khai Khung kiến trúc quốc gia số thực chất, đồng bộ, hiệu quả

Sáng 15/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị phổ biến, quán triệt và triển khai Quyết định số 1425/QĐ-TTg ngày 29/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0).

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo các bộ, cơ quan liên quan; đại diện Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ và các cơ quan, đơn vị. Hội nghị được kết nối trực tuyến với các địa phương.

Khung kiến trúc số là căn cứ để kết nối, chia sẻ và dùng chung

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là căn cứ để các bộ, ngành, địa phương xây dựng, cập nhật Khung kiến trúc số của mình; đồng thời định hướng đầu tư, kết nối, chia sẻ và sử dụng chung các nền tảng số.

Mục tiêu là hình thành không gian số thống nhất, kế thừa tối đa những kết quả đã có, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã đầu tư phát triển hạ tầng, nền tảng, cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin, bước đầu đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức làm việc, phục vụ người dân, doanh nghiệp. Một số cơ sở dữ liệu quan trọng đã được hình thành và phát huy hiệu quả, như cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, doanh nghiệp, đất đai, thuế, hải quan…

Hội nghị tập trung thống nhất nhận thức và cách thức triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số theo hướng thực chất, đồng bộ, hiệu quả.

Hạn chế đầu tư nhỏ lẻ, tăng sử dụng chung

Báo cáo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương cho biết việc triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số tập trung vào 4 nội dung: thiết lập kiến trúc chung cấp quốc gia; ưu tiên sử dụng chung, hạn chế đầu tư nhỏ lẻ; đổi mới cách thiết kế các hệ thống số; xây dựng hệ thống quản lý kiến trúc số quốc gia.

Bộ KH&CN sẽ ban hành bộ chỉ số đo lường, cho phép đánh giá theo thời gian thực để kịp thời điều chỉnh theo từng giai đoạn. Dữ liệu đánh giá được tự động thu thập từ các hệ thống hiện có của bộ, ngành, địa phương, qua đó hạn chế việc nhập lại số liệu và báo cáo thủ công.

Thời gian tới, Bộ KH&CN hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương xây dựng, cập nhật và duy trì Khung kiến trúc số; tổ chức phổ biến, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai; đồng thời hướng dẫn xây dựng mới, kế thừa các khung kiến trúc đã ban hành và xác định lộ trình xử lý.

Bộ cũng phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan xây dựng khung tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật chung; phương pháp đánh giá, giám sát mức độ tuân thủ và bộ chỉ số đo lường. Đồng thời, Bộ Xây dựng, quản lý, vận hành Hệ thống quản lý kiến trúc số quốc gia và tổng hợp tình hình triển khai để báo cáo Chính phủ, kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn.

Đồng bộ hạ tầng, dữ liệu và an ninh mạng

Theo Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an Nguyễn Thế Tuấn, Bộ Công an triển khai 16 nhiệm vụ thuộc 5 nhóm, tập trung vào hoàn thiện thể chế, chính sách về dữ liệu và an ninh mạng; phát triển hạ tầng số dùng chung và bảo đảm an ninh mạng.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm xây dựng, cập nhật và giám sát Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung; xây dựng Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia.

Bộ Công an cũng triển khai Nền tảng điện toán đám mây, Trung tâm tính toán hiệu năng cao trong Trung tâm dữ liệu quốc gia; xây dựng Nền tảng điều hành an ninh mạng quốc gia thế hệ mới và Hệ thống phòng vệ mạng quốc gia.

Một số nền tảng đã bước đầu được cài đặt và cung cấp dịch vụ trên thực tế, trong đó có Nền tảng điện toán đám mây và Nền tảng điều hành an ninh mạng quốc gia. Các nền tảng còn lại đang được triển khai theo tiến độ đến năm 2030.

Thời gian tới, Bộ Công an tiếp tục nâng cấp Cổng Dịch vụ công quốc gia theo mô hình, kiến trúc hiện đại, hướng tới trở thành điểm một cửa số duy nhất trong tổng thể Đề án Nền tảng điều hành số quốc gia. VNeID được phát triển thành siêu ứng dụng, giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái số quốc gia.

Các địa phương đẩy nhanh triển khai các thành phần kiến trúc số

Tại Hội nghị, đại diện các bộ, cơ quan, địa phương chia sẻ cách thức triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời nêu những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết Bộ Xây dựng Khung kiến trúc theo 5 lớp, gồm quy chế và nhân sự; công cụ tra cứu; mạng lưới kết nối; đào tạo, bồi dưỡng và các thành phần liên quan.

Bộ đã ban hành quy chế, tuyển chọn, sử dụng Kiến trúc sư trưởng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thiết lập chuyên trang về kiến trúc, mô tả các thành phần kiến trúc dưới dạng tài liệu số và tương tác; đồng thời tổ chức mạng lưới kiến trúc chuyên ngành và đào tạo, bồi dưỡng định kỳ.

Đại diện TP. Hà Nội cho biết địa phương đang khẩn trương triển khai các thành phần quan trọng của Khung kiến trúc, gồm trung tâm dữ liệu, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu, hệ thống thiết bị IoT, Trung tâm an ninh mạng, kho dữ liệu dùng chung, không gian làm việc số, bản sao số của Thành phố, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Hà Nội cũng từng bước tích hợp dữ liệu vào kho dữ liệu dùng chung, phục vụ chia sẻ và khai thác giữa các cơ quan nhà nước.

Hoàn thành Khung kiến trúc số chậm nhất ngày 29/1/2027

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhận định các ý kiến tại Hội nghị cho thấy sự đồng thuận cao về yêu cầu quản lý chuyển đổi số theo một kiến trúc thống nhất, đồng thời phản ánh những vấn đề thực tiễn cần tiếp tục hướng dẫn, phối hợp xử lý.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt đầy đủ ý nghĩa, cách tiếp cận của Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; triển khai thực chất, đồng bộ, hiệu quả, tránh hình thức, đối phó.

Các cơ quan trong hệ thống chính trị phải phân định rõ trách nhiệm, bảo đảm kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu và sử dụng chung các thành phần theo Khung kiến trúc; đồng thời bảo đảm an ninh mạng, an toàn và bảo vệ dữ liệu.

Khung kiến trúc phải được coi là công cụ quản trị chuyển đổi số. Hiệu quả triển khai được đánh giá qua khả năng kết nối, chia sẻ, sử dụng chung; giảm đầu tư trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực, bảo đảm an toàn và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng quán triệt yêu cầu “3 không”: “Không khoán trắng cho đơn vị công nghệ thông tin; không làm theo hình thức; không để dồn việc đến sát thời hạn”.

Theo Quyết định số 1425/QĐ-TTg, các cơ quan, tổ chức phải hoàn thành việc xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật, ban hành Khung kiến trúc số của mình chậm nhất ngày 29/1/2027. Người đứng đầu các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng triển khai.

Phân công rõ đầu mối, bảo đảm triển khai đồng bộ

Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN tiếp thu ý kiến tại Hội nghị, hoàn thiện và ban hành tài liệu hướng dẫn xây dựng, cập nhật, duy trì Khung kiến trúc số của các cơ quan, tổ chức.

Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan hoàn thiện phương pháp đánh giá, giám sát mức độ tuân thủ; bộ chỉ số đo lường kết quả (KPI), tiêu chí đánh giá, cơ chế báo cáo, danh mục kiểm tra và các biểu mẫu. Bộ cũng có trách nhiệm xây dựng khung tiêu chuẩn, quy chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật chung, bảo đảm liên thông, tích hợp và an ninh mạng trên phạm vi toàn quốc.

Bộ Công an chủ trì xây dựng, cập nhật Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia, Từ điển dữ liệu dùng chung và Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia, bảo đảm đồng bộ với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và phù hợp quy định pháp luật.

Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, phân công một đầu mối quản trị kiến trúc và huy động các đơn vị nghiệp vụ, dữ liệu, an ninh mạng, vận hành, kế hoạch - tài chính, đầu tư, pháp chế tham gia.

Khung kiến trúc Chính phủ số cấp bộ phải được xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật và ban hành chậm nhất ngày 29/1/2027.

Đối với UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, thời hạn hoàn thành Khung kiến trúc Chính quyền số cấp tỉnh cũng là ngày 29/1/2027. Những địa phương hình thành sau sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính phải ưu tiên hợp nhất, tích hợp, kế thừa hệ thống hiện có; đồng bộ dữ liệu, tài khoản, kết nối, hợp đồng, tài sản, hạ tầng và phương án chuyển tiếp, bảo đảm hoạt động, dịch vụ không bị gián đoạn.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan tổ chức thực hiện ngay những nhiệm vụ được giao, chủ động xử lý công việc thuộc thẩm quyền và kịp thời báo cáo các vấn đề vượt thẩm quyền. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tin tưởng các cơ quan sẽ triển khai Quyết định số 1425/QĐ-TTg đúng tiến độ, đồng bộ, hiệu quả, góp phần xây dựng quốc gia số Việt Nam an toàn, bền vững./.

TT