Việt Nam - Nhật Bản mở rộng hợp tác về phát triển công nghệ, ĐMST
Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản được định hướng chuyển mạnh sang nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và triển khai các dự án có kết quả cụ thể.
Sáng 6/9, tại TP. Huế, UBND TP. Huế phối hợp với Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản năm 2026.
Diễn đàn có chủ đề “Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản: Kiến tạo tương lai số, xanh và bền vững - Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất”. Diễn đàn có sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng.
Cùng dự có Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương; Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; đại diện các tổ chức kinh tế và doanh nghiệp (DN) Nhật Bản.
Hợp tác phải được đo lường bằng kết quả
Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Thủ tướng Lê Minh Hưng gợi mở 5 định hướng để các đại biểu tập trung trao đổi, qua đó thúc đẩy hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản ngày càng thiết thực, hiệu quả.
Trước hết, Việt Nam và Nhật Bản cần xác định cùng nhau là đối tác tăng trưởng chất lượng cao và tự chủ chiến lược dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS).
Hai bên cần nghiên cứu thúc đẩy các mô hình hợp tác về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, đô thị thông minh, nông nghiệp bền vững, vườn ươm khởi nghiệp và trung tâm nghiên cứu, phát triển.
Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Nhật Bản có thể chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ các địa phương và DN Việt Nam xây dựng hệ sinh thái ĐMST; thúc đẩy CĐS trong chính quyền địa phương; nâng cao năng lực xây dựng chính sách, quản trị trong các lĩnh vực chiến lược mới như AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử và vệ tinh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, hợp tác cần được triển khai theo tinh thần “lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến cùng và đo lường bằng kết quả”; đồng thời lấy địa phương, DN và người dân làm trung tâm.
Cùng với đó, Việt Nam và Nhật Bản cần coi giao lưu văn hóa và sự hiểu biết lẫn nhau là nền tảng của quan hệ hợp tác lâu dài; tăng cường hợp tác chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai.
Các địa phương Nhật Bản có thể chia sẻ kinh nghiệm thông qua những dự án cụ thể về hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác và nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo và phòng, chống thiên tai.
Liên quan đến hướng phát triển hợp tác KH&CN giữa hai nước, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đánh giá Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế, đầu tư và ODA quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đóng góp tích cực vào phát triển công nghệ, hạ tầng, nguồn nhân lực và hiện đại hóa nền kinh tế.
Trong bối cảnh AI, dữ liệu lớn, công nghiệp bán dẫn, công nghệ xanh và CĐS đang làm thay đổi mô hình sản xuất, quản trị và chuỗi giá trị toàn cầu, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho rằng, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản cần được nâng lên tầm cao mới, trên cơ sở phát huy thế mạnh bổ sung của hai nước.
Nhật Bản có thế mạnh về KHCN, công nghiệp chế tạo, bán dẫn, tự động hóa, AI, công nghệ xanh và kinh nghiệm phát triển hạ tầng thông minh. Trong khi đó, Việt Nam có nền kinh tế năng động, thị trường lớn, lực lượng lao động trẻ và hệ sinh thái ĐMST đang phát triển.
Theo Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân, hai nước cần chuyển từ hợp tác gia công, lắp ráp sang hợp tác dựa trên KHCN, ĐMST và nghiên cứu, phát triển. Qua đó, DN Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào thiết kế, nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm.
Quan hệ hợp tác cũng cần chuyển từ mô hình “bên chuyển giao - bên tiếp nhận” sang cùng xác định bài toán, cùng nghiên cứu, cùng đầu tư và cùng chia sẻ thị trường.
Hướng tới những chương trình, dự án cụ thể
Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đề nghị diễn đàn tập trung thảo luận việc xây dựng các trung tâm ĐMST và vườn ươm công nghệ tại địa phương, kết nối chính quyền, viện nghiên cứu, trường đại học, DN, quỹ đầu tư và chuyên gia.
Hai bên cần thúc đẩy nghiên cứu chung, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; ứng dụng dữ liệu lớn, AI, công nghệ xanh và dữ liệu vệ tinh trong giao thông, năng lượng, môi trường, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh và cung cấp dịch vụ công.
Cùng với đó, hai nước có thể lựa chọn một số địa phương và bài toán ưu tiên để triển khai mô hình đô thị thông minh, giảm phát thải và trung hòa carbon. Việc triển khai cần xác định rõ đầu mối, nguồn lực, tiến độ và chỉ số đánh giá để làm cơ sở nhân rộng.
Cũng tại Diễn đàn, Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung bày tỏ tin tưởng, với tinh thần cởi mở, chân thành, tin cậy và cùng hướng tới lợi ích chung, Diễn đàn không chỉ mang lại những bài học kinh nghiệm mà còn khởi tạo nhiều sáng kiến thiết thực.
Thông qua việc kết nối nhu cầu với năng lực, gắn ý tưởng với nguồn lực, các sáng kiến được kỳ vọng từng bước chuyển hóa thành chương trình, dự án cụ thể, tạo thêm động lực cho quan hệ hợp tác giữa các địa phương Việt Nam và Nhật Bản.
Theo Bí thư Nguyễn Đình Trung, Nhật Bản luôn là đối tác quan trọng, tin cậy của TP. Huế. Sự hiện diện và hoạt động của các DN Nhật Bản trên địa bàn là minh chứng cho tiềm năng hợp tác kinh tế giữa Huế và các đối tác Nhật Bản.
TP. Huế mong muốn tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc quan hệ hợp tác với Nhật Bản, ưu tiên các lĩnh vực như KHCN, ĐMST, CĐS, phát triển đô thị thông minh và bền vững; bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với du lịch; giáo dục, đào tạo; đầu tư, thương mại và phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp.
Diễn đàn được kỳ vọng mở ra những cơ hội hợp tác mới trong các lĩnh vực KHCN, ĐMST, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, CĐS, chuyển đổi xanh, công nghiệp bán dẫn và AI./.