Ba đề xuất thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Trung Quốc về AI và kinh tế số

Chiều ngày 27/8, "Diễn đàn Đối thoại Việt Nam - Trung Quốc về AI và Kinh tế số 2026" đã diễn ra tại Hà Nội. Sự kiện quy tụ hàng trăm đại biểu đến từ cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội - tổ chức ngành nghề, doanh nghiệp (DN) đầu ngành, DN công nghệ, tổ chức đầu tư, trường đại học (ĐH) và viện nghiên cứu của Việt Nam và Trung Quốc.

Sự kiện do Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Liên minh Doanh nhân Vùng Vịnh Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao (GBA Alliance) và Tập đoàn Sunwah (Hồng Kông) chủ trì, với sự đồng tổ chức của Văn phòng Kinh tế Thương mại Hồng Kông tại Singapore (HKETO Singapore) và Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA).

Nhiều dư địa hợp tác về trao đổi kỹ thuật và nhân tài

Phát biểu tại Diễn đàn, TS. Jonathan Choi, Chủ tịch Phòng Thương mại Trung Quốc tại Hồng Kông (CGCC), Chủ tịch Liên minh Doanh nhân Vùng Vịnh Quảng Đông - Hồng Kông - Ma Cao (GBA Alliance), Chủ tịch sáng lập Phòng Thương mại Việt Nam - Hồng Kông (HKVCC), Chủ tịch Tập đoàn Sunwah (Hồng Kông), nhấn mạnh Diễn đàn hôm nay đánh dấu bước chuyển từ "giao lưu" sang "hợp tác thực chất" giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Ông Jonathan Choi nhận định: AI, dữ liệu đang dẫn dắt cạnh tranh toàn cầu và đã bước vào giai đoạn phát triển mới, trở thành động lực thúc đẩy chuyển đổi số và tăng trưởng ở nhiều lĩnh vực.

Trong bối cảnh Việt Nam coi trọng đổi mới sáng tạo (ĐMST) và kinh tế số, còn Trung Quốc đã tích lũy nhiều kinh nghiệm về nghiên cứu, ứng dụng và phát triển hệ sinh thái AI, ông Jonathan Choi cho rằng hai nước có dư địa hợp tác, từ trao đổi kỹ thuật đến đào tạo nhân tài, nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ, đầu tư và triển khai ứng dụng thực tế.

Ông đặc biệt cảm ơn PTIT vì vai trò kết nối nghiên cứu - công nghiệp - hợp tác quốc tế, bày tỏ kỳ vọng diễn đàn sẽ phát triển thành thương hiệu hợp tác có ảnh hưởng lâu dài, tạo động lực mới cho quan hệ hữu nghị Việt - Trung.

Đề xuất ba giải pháp đột phá để thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Trung Quốc

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ KH&CN cho biết, bức tranh kinh tế số Việt Nam đã đạt được các cột mốc đáng chú ý.

Trong đó, kinh tế số chiếm khoảng 14% GDP, với mục tiêu tối thiểu 30% vào năm 2030 và 50% vào năm 2045. Doanh thu ngành công nghệ số tăng từ 130 tỷ USD lên 198 tỷ USD giai đoạn 2020-2025, xuất khẩu tăng từ 101 tỷ USD lên 178 tỷ USD.

Trên tinh thần Nghị quyết 57, ông Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh: Việt Nam xác định phát triển công nghệ, nguồn lực sáng tạo và CĐS là động lực quan trọng để phát triển nhanh và bền vững. Hành lang pháp lý như Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Trí tuệ nhân tạo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được hoàn thiện.

Ông Nguyễn Khắc Lịch cũng nhấn mạnh, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng vừa ký ban hành Chiến lược quốc gia về phát triển AI, với trọng tâm chuyển đổi AI toàn diện ở mọi ngành, mọi cấp.

Trên nền tảng đó, ông Nguyễn Khắc Lịch đề xuất ba giải pháp đột phá để thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Trung Quốc bao gồm Hồng Kông về AI và kinh tế số.

Thứ nhất, đồng kiến tạo hệ sinh thái AI và kinh tế số, trong đó, doanh nghiệp (DN) Trung Quốc bao gồm Hồng Kông không chỉ giới thiệu sản phẩm mà cùng DN Việt Nam nghiên cứu bản địa hóa, biến Việt Nam thành thị trường thử nghiệm, từ đó vươn ra ASEAN và toàn cầu.

Thứ hai, xây dựng mô hình hợp tác xuyên quốc gia giữa GBA Alliance, Tập đoàn Sunwah, các quỹ đầu tư Hồng Kông với PTIT, các trường đại học và DN công nghệ số Việt Nam.

Thứ ba, cùng đào tạo nhân tài và đội ngũ lãnh đạo công nghệ, kết hợp năng lực kỹ thuật với tư duy quản trị ĐMST, an toàn dữ liệu và đạo đức AI.

Cũng tại diễn đàn, PGS. TS. Đặng Hoài Bắc, Giám đốc PTIT khẳng định với vai trò trung tâm của PTIT trong việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị: Lấy trường Đại học làm chủ thể nghiên cứu mạnh, kết nối chặt chẽ “3 nhà” (Nhà nước - Trường ĐH - DN) để đưa tri thức và công nghệ ra thị trường, Học viện cam kết trở thành cầu nối tri thức vững chắc, triển khai các hành động cụ thể, cùng các đối tác chuyển hóa từng cam kết ngày hôm nay thành những sản phẩm công nghệ đo đếm được.

Điểm nhấn của Diễn đàn là nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác đã được trao giữa các bên, bao gồm: PTIT và Tập đoàn Sunwah; Công ty Sunwah Hà Nội và Viettel IDC; Công ty Sunwah Hà Nội và CMC Global; Tập đoàn FECON và Tập đoàn Sunwah; GBA Alliance và Hiệp hội Hợp tác Giáo dục Toàn cầu.

Cũng tại Diễn đàn đã diễn ra 2 chuyên đề và phiên Đối thoại bàn tròn:

Chuyên đề đầu tiên là "Ứng dụng AI và cơ hội hợp tác đầu tư trong các ngành kinh tế trọng điểm".

Đại diện DN Việt Nam, Trung Quốc và Hồng Kông chia sẻ các giải pháp, mô hình và kinh nghiệm ứng dụng AI trong y tế, logistics, sản xuất phim, truyền thông, đô thị thông minh, toà nhà thông minh; Nhu cầu hợp tác đầu tư, phát triển thị trường, chuyển giao công nghệ và triển khai các dự án ứng dụng AI này tại Việt Nam.

Chuyên đề thứ hai là "Đào tạo nguồn nhân lực AI, nghiên cứu - phát triển và hợp tác giữa nhà trường - doanh nghiệp.

Đại diện PTIT trình bày bài phát biểu chính về định hướng đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI, dữ liệu, công nghệ số và ĐMST; Hợp tác giữa trường ĐH, viện nghiên cứu, DN và tổ chức quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; Phát triển các mô hình phòng thí nghiệm, chương trình đào tạo chuyên sâu, dự án thí điểm và sandbox phục vụ nhu cầu thực tiễn của DN và địa phương.

Phiên Đối thoại Bàn tròn với chủ đề "Hợp tác Việt Nam - Trung Quốc - Hồng Kông trong ứng dụng AI và phát triển kinh tế số" được đại diện PTIT điều phối.

Phiên đối thoại tập trung trao đổi thúc đẩy ứng dụng AI và chuyển đổi số trong các ngành kinh tế trọng điểm của Việt Nam; Kết nối giữa DN, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, tổ chức đầu tư và các hiệp hội DN; Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ và xây dựng các mô hình thí điểm sandbox.

Phiên đối thoại cũng tập trung thảo luận các mô hình hợp tác đầu tư, liên doanh, phát triển thị trường và triển khai dự án tại Việt Nam./.

QA