Tăng “sức đề kháng số” cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Chiều 21/8, tại TP. Đà Nẵng, Diễn đàn “Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ” được tổ chức với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, lực lượng chuyên trách về an ninh mạng, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, do Tạp chí điện tử An ninh mạng Việt Nam, Quỹ châu Á và Đại học Duy Tân phối hợp tổ chức. Tiếp nối diễn đàn đã diễn ra tại Hà Nội, sự kiện lần này hướng tới các doanh nghiệp tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên, nơi nhu cầu chuyển đổi số ngày càng lớn nhưng khả năng đầu tư cho an ninh mạng còn nhiều hạn chế.

Các hoạt động nổi bật tại diễn đàn gồm phát động chương trình “Vì một tương lai số an toàn cho doanh nghiệp”; ra mắt “Cẩm nang An ninh mạng dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ”; khảo sát nhanh mức độ sẵn sàng về an toàn số của doanh nghiệp; cùng các tham luận, đối thoại chuyên sâu về bảo vệ dữ liệu, phòng, chống tấn công mạng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn và xây dựng năng lực phòng thủ phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp.

An ninh mạng phải trở thành năng lực quản trị

Phát biểu tại diễn đàn, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an; Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho rằng, công nghệ giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ mở rộng thị trường, tối ưu nguồn lực và nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, càng ứng dụng công nghệ, doanh nghiệp càng phụ thuộc vào dữ liệu, tài khoản, hệ thống số, thương hiệu và niềm tin của khách hàng. Đây đều là những tài sản quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động và khả năng phát triển của doanh nghiệp trong môi trường số.

“Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “có giải pháp bảo mật” sang “có năng lực bảo vệ thực sự”, coi an ninh mạng không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà phải trở thành một thành tố trong năng lực quản trị, uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp”, Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Hồng Quân, doanh nghiệp cần thực hiện ba chuyển đổi căn bản: coi an ninh mạng là vấn đề quản trị gắn với trách nhiệm của người đứng đầu; chuyển từ việc chỉ trang bị công cụ sang xây dựng năng lực bảo vệ thực sự; đồng thời nhìn nhận an ninh mạng không đơn thuần là nghĩa vụ tuân thủ mà là năng lực cạnh tranh, góp phần tạo dựng niềm tin với khách hàng và đối tác.

Có công cụ nhưng không cập nhật; có dữ liệu sao lưu nhưng chưa từng thử khôi phục; có quy trình ứng phó nhưng người lao động không biết phải làm gì khi sự cố xảy ra thì chưa thể coi là doanh nghiệp đã có năng lực phòng thủ thực chất.

Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, xây dựng môi trường kinh doanh số an toàn cần có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chuyên trách về an ninh mạng, hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức hỗ trợ, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ và chính cộng đồng doanh nghiệp.

Đặc biệt, doanh nghiệp vừa và nhỏ cần được tiếp cận những giải pháp thiết thực, dễ hiểu, dễ áp dụng và phù hợp với nguồn lực thực tế, thay vì những yêu cầu quá phức tạp hoặc vượt quá khả năng triển khai.

Nhận diện sớm để giảm thiệt hại

Phân tích rõ hơn những nguy cơ đang đặt ra, Thượng tá Trần Việt Cường, Phó Giám đốc Trung tâm 2, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an cho biết, quá trình số hóa đã làm thay đổi căn bản rủi ro của doanh nghiệp.

Tài sản của doanh nghiệp ngày càng tập trung trong dữ liệu, tài khoản, hệ thống thông tin và uy tín số. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ có nguồn lực dành cho an ninh mạng còn hạn chế; không phải đơn vị nào cũng có cán bộ chuyên trách, trung tâm giám sát hoặc quy trình ứng cứu sự cố hoàn chỉnh.

Tin tặc không phân biệt doanh nghiệp lớn hay nhỏ mà thường tìm kiếm những nơi có giá trị để chiếm đoạt nhưng năng lực phòng vệ còn yếu. Doanh nghiệp vừa và nhỏ vì vậy có thể trở thành mục tiêu hấp dẫn, đồng thời là mắt xích để đối tượng tấn công xâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Theo số liệu của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia được dẫn tại diễn đàn, các hệ thống thông tin tại Việt Nam phải đối mặt với khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng trong năm 2025. Đáng chú ý, 52,3% cơ quan, doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết đã chịu thiệt hại do tấn công mạng, cao hơn mức 46,15% của năm 2024.

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh cũng khiến các thủ đoạn tấn công mạng ngày càng tinh vi. Tin nhắn lừa đảo có thể được viết tự nhiên, đúng ngữ cảnh; hình ảnh, giọng nói và video giả ngày càng khó nhận biết bằng cảm quan; nội dung lừa đảo được cá nhân hóa dựa trên thông tin mà đối tượng thu thập về doanh nghiệp và người lao động.

Thượng tá Trần Việt Cường nhấn mạnh: “Nhận diện sớm để không bị bất ngờ. Phòng ngừa đúng để giảm khả năng bị tấn công. Ứng phó kịp thời để một sự cố an ninh mạng không trở thành một cuộc khủng hoảng của doanh nghiệp”.

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp không nhất thiết phải đầu tư ngay một hệ thống bảo mật quy mô lớn nhưng phải xác định được tài sản và dữ liệu quan trọng; thực hiện phân quyền truy cập, thường xuyên sao lưu, kiểm tra khả năng khôi phục dữ liệu và chuẩn bị phương án ứng phó sự cố.

Tại diễn đàn, Đại tá Lê Cao Tâm, Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Đà Nẵng gửi tới cộng đồng doanh nghiệp thông điệp: “Tuân thủ để an toàn - Quản trị để phát triển - Hành động để kiến tạo tương lai số bền vững”.

Phát động hành động, ra mắt Cẩm nang an ninh mạng

Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, chuỗi hoạt động được triển khai không chỉ nhằm cảnh báo nguy cơ mà còn kết nối doanh nghiệp với cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp công nghệ, đưa kiến thức, mô hình và giải pháp an toàn số vào thực tiễn.

Thay mặt Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, ông Vũ Duy Hiền kêu gọi các cơ quan quản lý, tổ chức, hiệp hội, cơ sở đào tạo, cộng đồng chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ cùng xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ thiết thực, giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận kiến thức, công cụ và giải pháp phù hợp với quy mô, nguồn lực cũng như mức độ rủi ro.

“Chuyển đổi số phải gắn với an toàn; phát triển công nghệ phải đi cùng trách nhiệm”, ông Vũ Duy Hiền nhấn mạnh và khẳng định, sự tăng trưởng trên không gian số chỉ có thể bền vững khi được xây dựng trên nền tảng niềm tin.

Một trong những điểm nhấn chính của diễn đàn là Lễ phát động “Vì một tương lai số an toàn cho doanh nghiệp”, được đánh dấu bằng nghi thức kích hoạt thông điệp cùng hành động vì an toàn số.

Lễ phát động thể hiện sự chuyển đổi từ nhận thức về rủi ro sang chủ động hành động, khuyến khích mỗi doanh nghiệp bắt đầu ngay từ những việc cụ thể, vừa sức và có thể triển khai trong thực tế, thay vì chờ đến khi có đủ ngân sách, nhân sự hoặc chỉ xử lý sau khi sự cố xảy ra.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức cũng chính thức ra mắt “Cẩm nang An ninh mạng dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ”. Cẩm nang được xây dựng theo hướng ngắn gọn, dễ tiếp cận và có khả năng áp dụng trong thực tế, giúp lãnh đạo và người lao động rà soát những nội dung thiết yếu như quản lý tài khoản và phân quyền truy cập; bảo vệ, sao lưu dữ liệu; nâng cao nhận thức của nhân viên; nhận diện nguy cơ phổ biến và chuẩn bị phương án ứng phó khi xảy ra sự cố./.

BV