Kết nối để đưa ĐMST Việt Nam - Nhật Bản từ phòng thí nghiệm ra thị trường
Bà Ramla Khalidi, Trưởng Đại diện Thường trú của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam nhấn mạnh kết nối là nền tảng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả.
Kết nối là cốt lõi của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo (ĐMST) Việt Nam - Nhật Bản, diễn ra ngày 13/8/2026 tại Trung tâm ĐMST Quốc gia (NIC), bà Ramla Khalidi cho rằng, sự kiện thể hiện đúng tinh thần và mục tiêu mà dự án “Thúc đẩy Trung tâm ĐMST Quốc gia Việt Nam” hướng tới: Kết nối Chính phủ, giới học thuật và cộng đồng doanh nghiệp (DN); kết nối startup với nhà đầu tư và thị trường; đồng thời, kết nối các nhà ĐMST của Việt Nam và Nhật Bản.
Thông qua NIC và Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, UNDP cùng các đối tác đang góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kỹ năng và thúc đẩy những quan hệ hợp tác cần thiết để tạo ra các kết nối này.
Hợp tác Việt Nam - Nhật Bản tại Diễn đàn tập trung vào ba lĩnh vực được xác định có khả năng tạo ra những chuyển biến thực chất:
Thứ nhất là công nghệ chiến lược, với trọng tâm xây dựng các mạng lưới mới, phát triển nguồn nhân lực và hình thành cơ sở hạ tầng ĐMST dùng chung giữa hai nước.
Thứ hai là chuyển giao tri thức và ĐMST tại địa phương. Kinh nghiệm và chuyên môn của Nhật Bản được kỳ vọng góp phần củng cố các trung tâm ĐMST trên khắp Việt Nam, qua đó mở rộng những giá trị của hợp tác ra ngoài phạm vi một trung tâm hay một địa phương.
Thứ ba là thương mại hóa công nghệ chuyên sâu (DeepTech). Trọng tâm ở đây là kết nối startup với nhà đầu tư, đồng thời tạo điều kiện để các nhà ĐMST tiếp cận những năng lực nghiên cứu, thử nghiệm và kỹ thuật cần thiết, từ đó biến các ý tưởng có tiềm năng thành những sản phẩm có khả năng thương mại hóa.
Ba hướng đi cho thấy, ĐMST không chỉ được nhìn nhận ở khâu nghiên cứu hay phát triển công nghệ, mà còn gắn với yêu cầu hình thành mạng lưới, phát triển con người, thử nghiệm công nghệ và tạo điều kiện để sản phẩm bước vào thị trường.
Hòa Lạc trong thời điểm mới của hợp tác Việt Nam - Nhật Bản
Việc ký kết các biên bản ghi nhớ giữa các DN, đối tác Việt Nam và Nhật Bản với NIC tại Diễn đàn được bà Ramla Khalidi nhấn mạnh như một dấu mốc quan trọng, không chỉ thể hiện tham vọng hợp tác mà còn cho thấy cam kết chung nhằm chuyển các định hướng thành hành động cụ thể.
Một bước tiến khác là việc thành lập Trung tâm ĐMST Việt Nam - Nhật Bản, với định hướng tạo không gian để startup của hai nước phát triển, chế tạo nguyên mẫu và kiểm thử các công nghệ mới trước khi đưa ra thị trường.
Sự đầu tư liên tục của Nhật Bản tại Hòa Lạc, đặc biệt là sự hỗ trợ dành cho Trung tâm, được đánh giá là một tín hiệu mạnh mẽ về niềm tin dài hạn của Nhật Bản vào tương lai ĐMST của Việt Nam.
Con người mới là yếu tố tạo nên đổi mới sáng tạo
Thông điệp xuyên suốt trong phát biểu của bà Ramla Khalidi là cơ sở hạ tầng tự thân chưa thể tạo ra ĐMST, mà chính là con người. Giá trị của một trung tâm phụ thuộc vào những ý tưởng được phát triển tại đó, những quan hệ đối tác được hình thành xung quanh đó và những doanh nhân, nhà nghiên cứu sử dụng trung tâm.
Trong cuộc trao đổi với báo chí bên lề Diễn đàn, khi được hỏi về đóng góp của UNDP đối với tham vọng phát triển Hòa Lạc thành một hệ sinh thái ĐMST tích hợp và thành phố khoa học - công nghệ, bà Ramla Khalidi cho biết, UNDP có thể kết nối và xây dựng một hệ sinh thái giữa các nhà ĐMST, DN và các quan chức Chính phủ, đồng thời hỗ trợ nâng cao năng lực và phát triển kỹ năng chuyên môn.
Đối với Trung tâm ĐMST Việt Nam - Nhật Bản, điểm khác biệt không nằm đơn thuần ở cơ sở hạ tầng hay không gian, mà ở con người và những kết nối được tạo dựng tại đó.
Bà Ramla Khalidi nhấn mạnh sự cần thiết của một không gian để chế tạo nguyên mẫu, khám phá và thử nghiệm những ý tưởng mới trước khi đưa ra thị trường. Quá trình này giúp giảm thiểu rủi ro và bảo đảm sản phẩm thực sự sẵn sàng để ra mắt khi tiến ra thị trường.
Từ kết nối đến tác động phát triển
Theo bà Ramla Khalidi, NIC và những hoạt động hợp tác Việt Nam - Nhật Bản không chỉ nhằm tạo thêm một không gian ĐMST, mà hướng tới xây dựng những “cây cầu”: giữa chính sách và thị trường; giữa startup và những DN đã có vị thế trên thị trường; giữa tham vọng ở cấp quốc gia và ĐMST ở địa phương; và giữa công nghệ với những tác động tích cực đối với phát triển.
Bà Ramla Khalidi khuyến khích startup, nhà khoa học, nhà đầu tư, trường đại học và DN của hai nước tận dụng tối đa cơ hội này: mang đến những ý tưởng mới, thử nghiệm, kiểm chứng và thách thức chúng, đồng thời tìm kiếm đối tác để biến những công nghệ đầy tiềm năng thành các giải pháp tạo ra giá trị kinh tế, xã hội và môi trường.
UNDP tự hào được đồng hành cùng Nhật Bản và các đối tác Việt Nam trong nỗ lực này, đồng thời kỳ vọng Diễn đàn sẽ tạo ra những ý tưởng mới, những khoản đầu tư mới và những mối quan hệ đối tác mới, đưa hợp tác ĐMST Việt Nam - Nhật Bản tiến thêm một bước quan trọng./.