Phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược

Chương trình hướng tới mục tiêu làm chủ, phát triển, hoàn thiện và thương mại hóa được các sản phẩm công nghệ chiến lược có năng lực cạnh tranh cao, từng bước tham gia chuỗi giá trị toàn cầu; phát triển các công nghệ chiến lược, đặc biệt là công nghệ lõi.

Đồng thời, hình thành hệ sinh thái công nghệ chiến lược, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức khoa học và công nghệ, góp phần nâng cao năng lực tự chủ và năng lực cạnh tranh công nghệ quốc gia.

Phát triển tối thiểu 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Chương trình đặt mục tiêu làm chủ tối thiểu 4 công nghệ chiến lược thuộc Danh mục công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành; phát triển và thương mại hóa tối thiểu 15 sản phẩm công nghệ chiến lược thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành; trong đó có tối thiểu 5 sản phẩm được thương mại hóa tại thị trường khu vực hoặc quốc tế, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Các sản phẩm công nghệ chiến lược được thương mại hóa đạt tỷ lệ nội địa hóa khoảng 40%; góp phần gia tăng giá trị trong nước và nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một trong những chỉ tiêu đáng chú ý là phát triển tối thiểu 20 doanh nghiệp làm chủ công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược thông qua việc chủ trì hoặc tham gia thực hiện các nhiệm vụ thuộc Chương trình. Trong số này, ít nhất 5 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở giai đoạn 2031 - 2035, các mục tiêu tiếp tục được nâng lên. Chương trình phấn đấu làm chủ 6 công nghệ chiến lược; phát triển và thương mại hóa tối thiểu 25 sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có ít nhất 15 sản phẩm được thương mại hóa tại thị trường khu vực hoặc quốc tế. Tỷ lệ nội địa hóa của các sản phẩm thương mại hóa duy trì ở mức tối thiểu 40%.

Đến năm 2035, Việt Nam hướng tới có ít nhất 30 doanh nghiệp làm chủ công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó tối thiểu 10 doanh nghiệp có sản phẩm tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Chương trình triển khai đồng bộ 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, gồm: hoàn thiện cơ chế, chính sách; nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược; hỗ trợ thương mại hóa và phát triển thị trường; phát triển nguồn nhân lực và mở rộng hợp tác quốc tế; theo dõi, đánh giá và điều phối quá trình thực hiện.

Về thương mại hóa sản phẩm, Chương trình yêu cầu thúc đẩy các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước ưu tiên đặt hàng, mua sắm, thuê và sử dụng các sản phẩm công nghệ chiến lược được phát triển trong khuôn khổ Chương trình theo quy định của pháp luật.

Song song với đó, Nhà nước sẽ đẩy nhanh việc xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia theo thủ tục rút gọn; phát triển năng lực đo lường, thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược, bảo đảm đồng bộ với tiến độ nghiên cứu và đáp ứng yêu cầu đưa sản phẩm ra thị trường.

Chương trình cũng hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp tham gia hoạt động xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu công nghệ, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế, tạo điều kiện để các sản phẩm công nghệ chiến lược từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Một nội dung đáng chú ý khác là khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ chiến lược, đặc biệt là doanh nghiệp đầu chuỗi, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp nhỏ và vừa, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học trong nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển giao công nghệ, qua đó hình thành chuỗi liên kết phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.

Ngay từ giai đoạn xây dựng nhiệm vụ nghiên cứu, Chương trình khuyến khích xác định rõ cơ quan, tổ chức hoặc doanh nghiệp dự kiến tiếp nhận, thử nghiệm, ứng dụng hoặc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Trường hợp chưa xác định được đơn vị tiếp nhận, nhiệm vụ phải kèm theo phương án phát triển thị trường và thương mại hóa sản phẩm sau khi hoàn thành.

Đối với phát triển nguồn nhân lực, Chương trình sẽ tuyển chọn, sử dụng và có cơ chế đãi ngộ đối với Tổng công trình sư, chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc và nhân lực chất lượng cao trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Cùng với đó, mạng lưới chuyên gia công nghệ chiến lược sẽ được xây dựng, cập nhật và khai thác trên nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, phục vụ công tác tuyển chọn chuyên gia, Tổng công trình sư, thành viên hội đồng tư vấn và đội ngũ nhân sự chủ chốt.

Chương trình cũng xác định nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho từng nhiệm vụ, gắn với các chương trình đào tạo về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở giáo dục đại học phối hợp đào tạo, bồi dưỡng nhân lực ngay trong quá trình triển khai nhiệm vụ.

Ở phạm vi quốc tế, Chương trình thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, làm chủ, chuyển giao và đồng phát triển công nghệ chiến lược; thu hút chuyên gia và tổ chức khoa học, công nghệ nước ngoài tham gia thực hiện nhiệm vụ; đồng thời tăng cường tham gia các hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế và thúc đẩy công nhận lẫn nhau về kết quả thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận đối với các sản phẩm công nghệ chiến lược./.

PV