Innovate Tech & Food - Đổi mới sáng tạo định hướng khởi nghiệp tương lai

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Bùi Minh Châu, Phó Giám đốc Sở KH&CN TP. Cần Thơ cho biết, với vai trò là trung tâm kinh tế, KH&CN của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), thành phố Cần Thơ đang từng bước chuyển dịch mô hình phát triển từ nền nông nghiệp chú trọng sản lượng sang nền nông nghiệp giá trị cao, thông minh và bền vững.

Trong quá trình đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), tự động hóa, cơ giới hóa đồng bộ và công nghệ sinh học được xem là những động lực quan trọng giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Song song với phát triển KH&CN, thành phố cũng đặc biệt quan tâm xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST và thúc đẩy chuyển đổi số. Thành phố Cần Thơ sở hữu nhiều lợi thế nổi bật như hệ thống viện nghiên cứu, trường đại học, các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, không gian làm việc chung và phòng thí nghiệm chuyên sâu ngày càng được đầu tư hoàn thiện.

Cùng với đó là đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, lực lượng lao động trẻ năng động, sáng tạo và hệ thống hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ. Thành phố cũng đang xây dựng môi trường thể chế thuận lợi, tăng cường kết nối hiệu quả giữa nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp nhằm thúc đẩy hoạt động ĐMST.

Chia sẻ về vấn đề ĐMST của thành phố Cần Thơ thời gian qua, PGS. TS. Lê Nguyễn Đoan Khôi, Đại học Cần Thơ cho biết, trong bối cảnh nền kinh tế số và sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các mô hình kinh tế xanh, tuần hoàn, thành phố Cần Thơ đang định vị trở thành hạt nhân tăng trưởng của ĐBSCL. Nghị quyết 57 đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, thúc đẩy thành phố Cần Thơ chuyển mình từ một trung tâm thương mại dịch vụ truyền thống sang một trung tâm KH&CN và khởi nghiệp của khu vực.

Cần Thơ không khởi nghiệp đơn lẻ mà định hướng trở thành "trung tâm điều phối" cho cả vùng ĐBSCL. Các mô hình như Innovation Hub 4.0 và dự kiến xây dựng Khu phức hợp Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo (CASIC Complex Hub) đóng vai trò là hạt nhân kết nối các vườn ươm, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong toàn khu vực.

PGS. TS. Lê Nguyễn Đoan Khôi cho rằng, khởi nghiệp ĐMST tại thành phố Cần Thơ không còn là phong trào mà đã trở thành động lực phát triển kinh tế chủ đạo. Việc kết hợp giữa tiềm năng nông nghiệp sẵn có, hạ tầng tri thức và chính sách quản trị năng động là chìa khóa để thành phố Cần Thơ thực sự trở thành trung tâm ĐMST có sức lan tỏa trong khu vực châu Á vào năm 2045.

Chia sẻ thông tin về ĐMST trong chế biến thực phẩm, PGS. TS. Nhan Minh Trí, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Cần Thơ) cho biết, dân số toàn cầu tiến gần 10 tỷ vào năm 2050, đòi hỏi hiệu suất chế biến và giá trị dinh dưỡng cao hơn trên cùng nguồn nguyên liệu. Giảm phát thải, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và tiết kiệm năng lượng trở thành yêu cầu bắt buộc, không còn là lựa chọn.

Do đó, ĐMST là yêu cầu tất yếu để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của thực phẩm chế biến; phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn cần được lồng ghép ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, chế biến, tận dụng phụ phẩm.

Để ngành công nghiệp thực phẩm phát triển, PGS. TS. Nhan Minh Trí cho rằng, cần phải đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành giữa công nghệ thực phẩm, vật liệu và dữ liệu; xây dựng mô hình hợp tác viện - trường - doanh nghiệp để rút ngắn chu trình chuyển giao công nghệ. Đồng thời, cần hoàn thiện hành lang pháp lý, tiêu chuẩn cho công nghệ và sản phẩm mới; ưu tiên các giải pháp tận dụng phụ phẩm, hướng tới phát thải ròng bằng 0…

Nhiều chuyên gia cho rằng, ĐMST là “chìa khóa vàng” cho tương lai ngành công nghệ thực phẩm.

Trong kỷ nguyên của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, sự giao thoa giữa công nghệ (Tech) và thực phẩm (Food) không chỉ dừng lại ở việc tối ưu hóa quy trình sản xuất mà đã trở thành một "cuộc cách mạng xanh" định hình lại cách thức nghiên cứu và định hướng cho khởi nghiệp trong tương lai./.

Xuân Mai - Ninh Diện