Công bố khoa học quốc tế của Việt Nam: Thực trạng và một số khuyến nghị

Bài viết đánh giá thực trạng công bố khoa học quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2000-2018* từ nguồn cơ sở dữ liệu Web of Science nhằm đề xuất các giải pháp thúc đẩy và nâng cao chất lượng của hoạt động này trong thời gian tới. Kết quả phân tích 31.966 công bố khoa học quốc tế có tác giả người Việt Nam cho thấy, các công bố chủ yếu thuộc lĩnh vực Khoa học tự nhiên (49%), Khoa học y dược (20,8%), Khoa học kỹ thuật và công nghệ (19,5%); 5 đơn vị có số lượng công bố quốc tế nhiều nhất: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam (VAST), Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (VNU HCM), Trường Đại học Tôn Đức Thắng (TDTU), Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU HN), Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (BK HN) đóng góp trên 50% tổng số công bố quốc tế của Việt Nam; trên 50% số công bố khoa học quốc tế của Việt Nam có đóng góp bởi các hoạt động hợp tác quốc tế; hơn 60% tổng số bài báo khoa học quốc tế của Việt Nam có sử dụng ngân sách nhà nước là sản phẩm của nhiệm vụ nhận tài trợ từ Quỹ Phát triển KH&CN Quốc gia (Nafosted). Từ thực tiễn trên, bài viết đưa ra một số khuyến nghị nhằm tăng cường số lượng, nâng cao chất lượng công bố khoa học quốc tế của Việt Nam.    

Việt Nam - Hình mẫu của các nước đang phát triển trong thiết lập hệ thống đổi mới sáng tạo

Ngày 2/9/2020, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã công bố trực tuyến Báo cáo Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2020, theo đó Việt Nam tiếp tục giữ thứ hạng 42 trong tổng số 131 quốc gia/nền kinh tế. So với năm 2019, thứ hạng này của Việt Nam không tăng, nhưng tiệm cận nhóm 40 quốc gia/nền kinh tế dẫn đầu; một số trụ cột, nhiều chỉ số quan trọng có sự cải thiện đáng kể và tiếp tục được xem là hình mẫu của các nước đang phát triển trong việc thiết lập hệ thống ĐMST như là một ưu tiên quốc gia.

Rác thải điện tử: Mối nguy toàn cầu

Theo cảnh báo từ Liên hợp quốc, rác thải điện tử đang là dòng rác thải phát triển nhanh nhất trên thế giới và hầu hết các quốc gia gặp khó khăn trong việc xử lý lượng lớn loại rác thải này một cách có trách nhiệm và hiệu quả. Với mong muốn nâng cao ý thức của mọi người về rác thải điện tử, nhằm thúc đẩy việc tái sử dụng, tái chế hoặc xử lý đúng cách loại rác thải đặc biệt này, Hiệp hội Quốc tế về xử lý và tái chế rác thải điện tử (WEEE Forum) đã chọn ngày 14/10 là Ngày Quốc tế về rác thải điện tử.

Các nhà khoa học giành Giải thưởng Đột phá 2021

Ngày 10/9/2020 tại San Francisco (Hoa Kỳ), danh sách các nhà khoa học được nhận Giải thưởng Đột phá năm 2021 trong các lĩnh vực: Khoa học đời sống, Vật lý cơ bản và Toán học đã được công bố. Được coi là “Giải Oscar của khoa học”, Giải thưởng này có giá trị tài chính gấp khoảng 3 lần Giải Nobel (3 triệu USD/giải). Dự kiến Giải thưởng sẽ được trao vào tháng 3/2021 (chậm hơn thường lệ do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19).